Eskişehir ili ve çevresinde dağılım gösteren Ciconia nigra Linnaeus, 1758 (kara leylek) türünün popülasyonu üzerine araştırmalar

Kara leylek (Ciconia nigra), ülkemizde üreyen iki leylek türünden birisidir. Dünya'nın birçok ülkesinde kara leylek üzerine pek çok çalışma yapılmış olmasına rağmen ülkemizde kara leyleğin popülasyonu üzerine detaylı bir araştırma bulunmamaktadır. Bu sebeple, tez çalışmasında türün ülkemizdeki durumu konusuna katkı sağlamak hedeflenmiştir. Tez kapsamında araştırma alanında kayalık alanlarda üreyen kara leylek bireylerinin popülasyonu, üreme başarıları, yuva ve yuva alanı tercihleri üzerine araştırmalar gerçekleştirilmiştir. 2021 ve 2022 yıllarında toplam 17.750 km2'lik araştırma alanında 63 gün arazi çalışması sürdürülmüştür. Yuva özelliklerinin belirlenmesi için 5, yuva alanı tercihlerinin belirlenmesi için 15 farklı kriter değerlendirilmiştir. 2021 yılında Eskişehir'de 6, Ankara'da 6 olmak üzere toplam 12 aktif kara leylek yuvası, 2022 yılında ise Eskişehir'de 11, Ankara'da 20 olmak üzere toplam 31 aktif kara leylek yuvası takip edilmiştir. Çalışma alanı içerisinde üreyen kara leylek popülasyon yoğunluğu 100 km2'de 0,17 çift olarak bulunmuştur. Üreyen çiftlerin 2021 yılındaki yuva başarısı %66,6, 2022 yılındaki yuva başarıları %45,1 olarak belirlenmiştir. Popülasyonun 2021 yılındaki üretkenliği 1,88, üreme başarısı 1,25, 2022 yılındaki üretkenliği 2,79, üreme başarısı 1,26 olarak hesaplanmıştır. Kayalık alanda üreyen kara leylek yuvalarının ortalama yerden yükseklikleri 10,3 m olarak belirlenmiştir. Yuva alanları ile rastgele belirlenen alanların karşılaştırılması sonucunda 11 kriterin yuva alanı seçiminde belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Türün çalışma alanında üreme başarısı birçok Avrupa popülasyonundaki üreme başarısına göre düşük olarak belirlenmiştir. Bu nedenle ülkemizde kara leylek popülasyonu üzerine detaylı çalışmaların yapılmasının son derece önemli olduğu düşünülmektedir.