Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesi sağlık çalışanlarının kanser taramaları hakkında bilgi düzeyinin, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi

Kanser, dünya genelinde ölüm sebeplerinin en sık 2. nedeni olup insidansı yıllara göre artış göstermekedir.2018 yılında Türkiye'de 421.164 ölüm görülürken bunların %19,7 sini kanserler oluşturmaktadır. Ülkemizde; sıklığı, mortalite ve morbidite hızı, sosyal ve ekonomik yük açısından önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Sağlık çalışanları, bu konuda kritik önem taşımakta olup çalışmamızda Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi sağlık çalışanlarının Ulusal Kanser Tarama Programıyla ilgili bilgi düzeylerini ve bu programlardan faydalanma durumlarına etki eden özellikleri tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışmamıza 209'u kadın 109'u erkek cinsiyette olmak üzere toplam 318 sağlık çalışanı dahil edilmiş, katılımcılardan %30,2'si kanser taraması yaptırdığını bildirirken; en sık kullanılan tarama yöntemleri olarak %31,8'i Kendi Kendine Meme Muayenesi, %15,6'sı doktor muayenesi, %13,2'si meme USG yaptırdığını belirtmiştir. Çalışmamızda Kanser Bilgi Yükü Ölçek puan ortalaması 17,59±4,51 hesaplanmış olup sigara kullanımı, alkol tüketimi olan, kanser tarama yöntemleri hakkında bilgi almayan ve kanser taraması yaptırmayan katılımcıların Kanser Bilgi Yükü Ölçek puanı daha yüksek tespit edilmiştir. Çalışmamızda Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği puan ortalaması 95.93±12.27 hesaplanmış olup kadın cinsiyetin, öğrenim durumunu doktora olarak bildiren, hekim tanılı herhangi bir kanser tanısı olan, kanser tarama yöntemleri hakkında bilgi aldığını, doktoru tarafından kanser taraması önerildiğini ve kanser taraması yaptırdığını belirten katılımcıların Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçek'inden aldıkları puan daha yüksek saptanmıştır. Çalışmamızda Sağlık Algısı Ölçeği puan ortalaması 50.11±7.60 hesaplanmış ve Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği puanı ile Sağlık Algısı Ölçeği puanı arasında pozitif yönlü orta düzeyli anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak halkın eğitimi ve yönlendirilmesinde önemli role sahip sağlık çalışanlarının tarama testlerine istenilen düzeyde katılım göstermedikleri saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: kanser tarama testleri, sağlık çalışanı, kanser bilgi yükü