Eskişehir turizminin çeşitlendirilmesinde rekreasyonel donanımlı dalışın elverişliliği üzerine bir karma yöntem araştırması

Donanımlı dalışın bir rekreasyonel faaliyet olarak sualtı dalış turizmi kapsamında Eskişehir ilindeki turizm çeşitliliğine etkisinin incelenmesi araştırmanın genel amacıdır. Bu amaçla Sakaryabaşı dalış bölgesi araştırma alanı olarak belirlenmiştir. Karma araştırma modeli kullanılmıştır. Yapılandırılmış görüşme tekniğiyle Sakaryabaşı dalış bölgesinde dalış yapmış dokuz dalış eğitmeniyle görüşme gerçekleştirilmiştir. Veriler içerik analizi yöntemiyle, Atlas.ti programıyla gerçekleştirilmiştir. Tarihsel geçmiş, dalış türleri, dalış bölgesinin olumlu ve olumsuz özellikleri, konaklama, yeme içme ve ulaşım imkanları, dalışı destekleyici faaliyetler, organizasyonel imkanlar, turistik olarak dalış faaliyetleri ve dalış yasal mevzuatı olarak 11 ana tema saptanmıştır. İkinci veri toplama yöntemi olarak, amaçlı örnekleme yöntemiyle araştırma bölgesinde en az bir kere dalış yapmış 243 dalıcıya anket tekniği uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26 programı kullanılmıştır. Bu doğrultuda; tanımlayıcı frekans analizi, açımlayıcı faktör analizi, Ki kare, ANOVA ve T-testi, değişkenler arası korelasyon ve regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Açımlayıcı faktör analizi ile çekicilik, tanıtım, konaklama, olanaklar, alan ve ekipman, flora ve fauna çeşitliliği, turistik ürün ve ekonomik uygunluk olarak yedi faktöre ulaşılmıştır. Kadın ve erkeklerin dalışı turistik ürün olarak değerlendirmelerin de anlamlı fark bulunmuştur. Bekar ve evlilerin dalış alanı ve ekipmanı değerlendirmelerinde anlamlı fark belirlenmiştir. Dalıcıların eğitim durumları; flora ve fauna çeşitliliği, turistik ürün, ekonomik uygunluk ve gelir düzeyleri; konaklama, turistik ürün, ekonomik uygunluk değerlendirmelerinde anlamlı farklılık göstermiştir. Çekicilik değişkeni diğer değişkenlerle anlamlı ilişki göstermiştir. Katılımcıların rekreasyonel donanımlı dalışı turistik ürün olarak kabul ettikleri, sualtı dalış turizmi için Eskişehir'i tekrar ziyaret etme niyetlerini gösterdikleri saptanmıştır. Sakaryabaşı bölgesindeki dalışın Eskişehir turizm çeşitlenmesine olumlu katkı sağlayabilmesi için tanıtım ve pazarlama çalışmalarının verimli bir şekilde yürütülmesi önerilmiştir. Anahtar Sözcükler: Rekreasyonel donanımlı dalış, Sualtı dalış turizmi, Turistik ürün çeşitlenmesi, Eskişehir.