Eskişehir yöresinde farklı toprak işleme metotları ve dört kanatlı tuz çalısının (Atriplex canescens (Pursh) Nutt.) erozyonu önlemedeki etkisi

Bu çalışma, Türkiye'de yeni kullanılmaya başlanan dört kanatlı tuz çalısının (DKTÇ) farklı toprak işleme ve dikim sıklığı uygulamaları yapılarak Eskişehir yöresinde ağaçlandırmaya uygun olmayan sığ, yarı-kurak ve yüksek eğimli alanlarda yüzeysel akış ve erozyonu önlemede kullanılabilirliğinin ve tutma başarısının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, Eskişehir İlinde % 43 eğimde erozyona uğramış bir görüntü sağlamak amacıyla vejetasyonu tamamen yok edilen deneme sahası üzerinde, 3 tekerrürlü 8'er adet işlemden oluşan toplam 24 adet ölçüm parselleri oluşturulmuştur. Oluşturulan bu parsellere hiçbir işlem yapılmadan bırakılan kontrol parselleri dışındaki tüm parsellere toprak işlemesi yöntemleri arasındaki farkı tespit etmek amacıyla 300 cm aralıklarla 50-100 cm mesafelerde çukur şeklinde ve gradoni tipi teras formunda toprak işlemesi yapılmıştır. Bu şekilde 2 farklı toprak işlemesi yapılan parseller ve kontrol parselleri dışında fidan dikim sıklığının etkisini görebilmek için, 50-100 cm sıklıkla açılan çukurlara ve gradoni tipi teraslara 50 ve 100 cm mesafelerde 2+0 enso tipi DKTÇ fidanları dikilmiştir. 2x10 m ebatlarında, toplam 20 m2 büyüklükte oluşturulan parsellerde 2015 ve 2016 yıllarında yağışlardan sonra akışa geçen su miktarı ölçülmüş ve alınan örneklerde sediment miktarı belirlenerek erozyonla taşınan toprak miktarları tespit edilmiştir. Elde edilen verilere göre teras şeklinde toprak işlenmesinin erozyonu ve yüzeysel akışı azaltmada en etkili yöntem olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada erozyonu ve yüzeysel akışı azaltmada DKTÇ fidanı dikiminin ve dikim sıklığının 300x(50-100) cm herhangi bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Denemede DKTÇ fidanlarının ağaçlandırmaya uygun olmayan sığ toprak derinliğindeki yüksek eğimli alanlarda yaşama yüzdesi ve tutma başarısı % 100 oranında gerçekleşmiştir.