Küçük hücreli olmayan akciğer kanserinde ilaca dirençli hücre hatlarının oluşturulması

Küçük hücreli dışı akciğer kanseri dünyada kansere bağlı ölümlerin önemli sebeplerinden birisidir. Bunun temel nedenlerinden birisi tedavi sırasında ya da hasta tümörlerinin genetik yapısına bağlı olarak terapi ilaçlarına karşı gelişen kimyasal dirençtir. Her ne kadar ilaç direncini aşmak için çeşitli moleküler ajanlar geliştirilmiş olsa da hastalığın dirence bağlı olarak tekrarlaması, günümüzde halen etkili tedavi için önemli bir engel oluşturmaktadır. Bu nedenle, kemorezistans mekanizmalarını anlamak, hastalığın başarılı bir şekilde tedavisi için gereklidir. Bu çalışmada ileride ilaç direnç mekanizmalarının aydınlatılması ve yeni direnç karşıtı ajanların tespiti için kullanılacak hücre hatlarının oluşturulması için in vitro da hasta kemoterapi koşulları taklit edilerek ilaç dirençli hücre hatları oluşturmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Epitelyal Büyüme Faktörü Reseptörü'ne hedeflemeli bir ilaç olan Erlotinib'e dirençli hücre alt hatları, A549 küçük hücreli dışı akciğer kanseri hattının Erlotinib'in artan konsantrasyonlarına maruz bırakılmasıyla oluşturulmuştur. Direnç gelişimi sırasında oluşabilecek morfolojik ve moleküler değişimlerin karşılaştırılması amacıyla anaç A549 alt hattının parelel kültürü sürdürülmüştür. Her iki hücre alt hattında meydana gelen canlılık değişimleri hücre canlılık testi ile gösterilmiştir. Her iki hücre grubu, metastatik gelişmelerdeki farklılıkların gözlenmesi için yara kapama testine maruz bırakılmış, öte yandan tümörijenik kapasiteleri yumuşak agar koloni oluşum testi ile ölçülmüştür. Buna ek olarak, Erlotinib'in kimyasal direncin önemli bir özelliği olan epitelyal hücre tipinden ve mezenkimal tipe geçiş işaretleyicilerinin gen ifadeleri üzerindeki etkisi, kantitatif ters transkriptaz polimeraz zincir reaksiyon analizi ile belirlenmiştir. İlaç koşullarında artan hücre canlılığının yanı sıra, dirençli alt hattın anaç hatta göre daha tümörijenik ve daha yüksek göç kapasitesine sahip olduğu gözlenmiştir. Son olarak Erlotinib dirençli alt hatta mezenkimal hücre tipi işaretleyicisi N-Cadherin ifadesinin önemli derecede arttığı görülmüştür.