Etkili video ders çekim ve tasarım sürecinin incelenmesi: Bir model önerisi

Yeni medyayla birlikte video, fotoğraf, resim, grafik gibi görsel materyalin kullanım alanı ve etkinliği daha da artmıştır. Bu süreçte özellikle her türlü yazılı, görsel, işitsel ögeyi değerlendirme kapasitesine sahip olan videonun çok daha etkin ve yaygın bir iletişim formuna dönüştüğü söylenebilir. Yeni medyanın sağladığı avantajlar videoyu; planlı, amaçlı ve kontrollü bir süreç olan eğitim-öğretimin de önemli bir parçası hâline getirmiştir. Bu süreçte video yardımcı bir ders materyali olmanın ötesine geçerek, etkili bir eğitim-öğretim materyali ve ortamına dönüşmüştür. Bir iletişim formu olarak gelişen ve her türlü yazılı, görsel, işitsel materyalin kullanımına olanak sağlayan videonun nasıl etkili bir ders materyali ve ortamına dönüşebileceği sorunsalı üzerine sistematize edilen bu çalışmada nitelikli bir video dersin, çekim ve tasarım süreci incelenmektedir. Çalışmanın sonunda ortaya çıkan etkili video ders model önerisi, başta eğitimciler ve iletişimciler olmak üzere videonun öğretimsel yönüyle ilgilenen herkes için önem taşımaktadır. Çalışmada görüntü sosyolojisinden hareketle videonun nitelikleri incelendikten sonra video derse geçilmiş ve bir öğretim materyali olarak video dersin önemi ve çağımızdaki kullanım pratikleri üzerinde durulmuştur. Etkili video ders çekim ve tasarım sürecinin incelendiği video ders tasarımı bölümünde ise video; görsel, işitsel ve öğretimsel olarak ele alınmıştır. Çalışmanın uygulama bölümünde doküman analizi yöntemiyle amaçsal örnekleme kullanılarak dünyanın en iyi ilk on üniversitesinin video paylaşım sitelerinde yayınladıkları video dersler incelenmiştir. Tespit edilen video dersler; geliştirilen 145 maddeden oluşan, yapılandırılmış üç gözlem formu olan görsel, işitsel ve öğretimsel özelliklerine göre değerlendirilmiş ve elde edilen bulgulara göre etkili bir video dersin temel ilkeleri çıkartılarak model önerisi sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Video, video ders, doküman analizi, yapılandırılmış gözlem formu, video paylaşım sitesi, görsel tasarım, video ders ilkeleri, eğitim materyali, öğretim materyali, medya merkezi, açık öğretim, uzaktan eğitim.