Hemşirelik öğrencilerinin kültürel yeterlilik düzeylerinin değerlendirilmesi

Kültürel yeterlilik, bir bireyin çeşitli kültürel koşullarda etkili bir şekilde performans göstermesini sağlamak için bir sistemde, organizasyonda veya meslekler arasında birlikte çalışan bir dizi beceri, tutum ve davranıştır. Hemşirelikte kültürel yeterlilik, kültürel farklılıkları tanımayı ve bu farkındalığı iletişim, karar verme ve tedavi planlaması dahil olmak üzere birey/hasta bakımının tüm yönlerine entegre etmeyi içerir. Bakım sunulan bireylerin demografisi gelişmeye devam ettikçe, hemşireler kapsayıcı ve kültürel açıdan hassas bakım sağlayacak bilgi ve becerilerle donanımlı olmalıdır. Hemşirelik öğrencileri için de kültürel yeterlilik düzeyi bu bağlamda önemlidir. Bu çalışmanın amacı; hemşirelik öğrencilerinde kültürel yeterlilik düzeyini ve ilişkili faktörleri değerlendirmektir. Kesitsel tipteki çalışmanın evreni, Irak'ın Basra şehrinde bulunan Al-Basra üniversitesi hemşirelik bölümünde öğrenim gören hemşirelik öğrencileridir. Evrenin tamamına (1. Sınıf hariç) ulaşılması planlanmış olup Nisan-Haziran 2022 tarihleri arasında gönüllü 193 öğrenci hemşireyle araştırma yürütülmüştür. Veri, "Kişisel Bilgi Formu" ve "Hemşire Kültürel Yeterlilik Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın yürütülebilmesi için Irak Sağlık Bakanlığı'ndan etik onay ve üniversiteden kurum izni ve katılımcılardan bilgilendirilmiş olur alınmıştır. Araştırma verisinin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistiksel metotlar (sayı, yüzde, min-maks değerleri, ortalama ve standart sapma), normal dağılıma sahip verilerde niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki bağımsız grup arasındaki fark için bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla bağımsız grup karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Sürekli değişkenler arasındaki ilişki Spearman korelasyon katsayısı ile incelenmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan öğrenci hemşirelerin yaş ortalamaları 23,38±3,15; klinik deneyim ortalamaları 49,19±271,34 saattir. Katılımcıların %58,5'inin kadın, %72'si bekardır. Katılımcıların %40,9'u anadili dışında farklı bir dil konuştuğunu, %32,6'sı yurt dışında yaşama veya eğitim deneyimi olduğunu; %51,3'ünün farklı ırk/etnik köken/kültürden hastalara bakım verdiğini belirtmiştir. Katılımcıların farklı ırk/etnik köken/kültürden gelen hastalara bakım verirken en çok zorlandıkları konuların başında %30,6'sı hemşirelere karşı olumsuz tutumlar olduğunu ifade edilmiştir. Katılımcıların %97,9'u farklı kültürden gelen hastalara bakım vermek istediğini, %22,8'i kültürlerarası hemşirelik bakımı ile ilgili seminer ya da eğitim aldığını, 98,4'ü farklı kültürlerin sağlık uygulamalarının hemşirelik müfredatında olması gerektiğini belirtmiştir. Öğrenci hemşirelerin, Hemşire Kültürel Yeterlilik Ölçeği puan ortalaması 73,29±7,06'dır. Öğrenci hemşirelerin Hemşire Kültürel Yeterlilik Ölçeği puanları ile yaşları (r:0,084; p>0,05) ve klinik deneyimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, bireysel ve kültürel özelliklerine ilişkin değişkenlere göre Hemşire Kültürel Yeterlilik Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Hemşirelik öğrencilerinde kültürel yeterlilik düzeyi yüksektir. Hemşirelik öğrencilerinde kültürel yeterlilik düzeylerini artıracak eğitim programlarının devamlılığının sağlanması önerilmektedir.