Evlilik rol beklentileri ve affedicilik ile evlilik uyumu arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın aracı rolünün incelenmesi

Mevcut çalışmada, 18-50 yaş arası en az 1 yıldır evli bireylerin evlilik rol beklentileri ve affedicilik düzeyleri ile evlilik uyumları arasındaki ilişkide bilinçli farkındalık düzeylerinin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, Türkiye'de 18-50 yaş arası en az 1 yıldır evli olan 311'i kadın (%67.5), 150'si erkek (%32.5) 461 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırma, değişkenler arasındaki ilişkilerin aracılık analizi ile incelenmesini amaçlayan ilişkisel modelde tasarlanan nicel bir çalışmadır. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Evlilik Rol Beklentileri Ölçeği (ERBÖ), Affedicilik Ölçeği, Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği (YÇUÖ-14) ve Beş Boyutlu Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BBBFÖ) kullanılmıştır. Çalışma verilerinin test edilmesi amacıyla, betimsel istatistik yöntemleri, Pearson korelasyon analizi, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (One-Way ANOVA) ve Hayes Process aracılık analizi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, eşitlikçi evlilik rol beklentilerinin evlilik uyumu ve bilinçli farkındalık ile pozitif; geleneksel evlilik rol beklentilerinin bilinçli farkındalık ile negatif yönlü anlamlı ilişki içinde olduğu bulunmuştur. Geleneksel rol beklentilerinin yalnızca içsel deneyimlere tepkisizlik alt boyutu ile pozitif yönlü bir ilişkisi olduğu saptanmıştır. Affedicilik ve evlilik uyumu arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Evlilik rol beklentilerinin ve bilinçli farkındalığın cinsiyete, aile tipine ve evlenme biçimine göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Yaş, eşle yaş farkı, çocuk sayısı ve evlilikte geçirilen süre ile evlilik uyumu arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunurken; gelir düzeyi, bireyin kendisinin ve eşinin eğitim düzeyi ile pozitif yönlü ilişki belirlenmiştir. Aracı değişken analizi sonucunda, geleneksel evlilik rol beklentisi ile evlilik uyumu ilişkisinde bilinçli farkındalığın aracılık rolünün negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, eşitlikçi rol beklentileri ve evlilik uyumu arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın aracılık rolünün pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Ayrıca, affedicilik ve evlilik uyumu ilişkisinde bilinçli farkındalığın aracılık rolü bulunamamıştır. Son olarak, çalışma bulguları alanyazın ışığında tartışılmış ve gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler/ Sözcükler Eşitlikçi Evlilik Rol Beklentileri, Geleneksel Evlilik Rol Beklentileri, Affedicilik, Evlilik Uyumu, Bilinçli Farkındalık