Ortaokul yöneticilerinin liderlik stilleri ile örgüt iklimi arasındaki ilişkinin öğretmen algılarına göre incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı, Diyarbakır ili merkez ilçelerindeki (Bağlar, Kayapınar, Sur, Yenişehir) ortaokullarda görev yapan branş öğretmenlerinin algıları temelinde, okul yöneticilerinin sahip oldukları liderlik stillerinin örgüt iklimine olan etkisini incelemektir. Betimsel bir çalışma olarak tasarlanan araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında, Diyarbakır ili merkez ilçelerindeki (Bağlar, Kayapınar, Sur, Yenişehir) resmi ortaokullarda görev yapan branş öğretmenleri oluşturmaktadır. Diyarbakır ili merkez ilçelerinde 57 ortaokul bulunmakta ve bu okullarda toplam 3315 öğretmen görev yapmaktadır. Evren çok geniş olduğundan tabakalı örnekleme yöntemi kullanılarak örneklem alma yoluna gidilmiştir. Bu amaçla resmi 21 ortaokulda görev yapan 450 öğretmene ölçek dağıtılmış, geri dönen 416 ölçek değerlendirmeye alınmıştır. Veri toplama aracı olarak, "Okul Müdürleri Liderlik Stili Ölçeği" ve "Okul İklimi Ölçeği" kullanılmıştır. Okul Müdürleri Liderlik Stili Ölçeğinde, 35 madde ve "Dönüşümcü liderlik, Serbest bırakıcı liderlik, Sürdürümcü liderlik" olmak üzere 3 alt boyut yer almaktadır. Okul İklimi Ölçeğinde ise 23 madde ve "Demokratiklik ve okula adanma, Liderlik ve etkileşim, Başarı etkenleri, Samimiyet, Çatışma" olmak üzere 5 alt boyut yer almaktadır. Çalışmada elde edilen veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde; (Bağımsız) Örneklemler için t testi, Tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Tukey testi, Kruskal Wallis-H testi, Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Ayrıca, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenleri yordama düzeylerini belirlemek amacıyla Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda branş öğretmenlerinin, yöneticilerin liderlik stilleri düzeyine ilişkin genel algılarında "Öğretmenler, müdürlerinin en çok dönüşümcü liderlik stiline yönelik davranışları sergilediklerini düşünürken, ardından sürdürümcü liderlik stiline yönelik davranışları sergilediklerini, en az ise serbest bırakıcı liderlik stiline yönelik davranışları sergilediklerini düşündükleri anlaşılmaktadır." Branş öğretmenlerinin, okul iklimine ilişkin genel algılarında ise, "Öğretmenlerin başarı etkenleri boyutundaki algılarının en yüksek düzeyde olduğu, buna karşılık çatışma boyutundaki algılarının ise en düşük düzeyde olduğu görülmektedir. Diğer boyutlara yönelik algılarının ise azalan bir sırada sırasıyla; demokratiklik ve okula adanma, samimiyet ve liderlik ve etkileşim şeklinde olduğu görülmektedir.