Öğretmenlik
170 theses under this subject heading
Öğretmenlerin liderlik tipleri ve inovasyonel yaklaşımlarının incelenmesi
Bu çalışma öğretmenlerin liderlik tipleri ile inovasyonel yaklaşımları belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma Osmaniye ilinin Kadirli ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak çalışan beş farklı branştaki öğretmenlerin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin 103'ü kadın 136'sı erkek olmak üzere toplam 239 kişi çalışmaya katılmıştır. Veri toplama aracı olarak demografik özellikleri belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanmış kişisel bilgi formu, liderlik tarzlarını belirlemek amacıyla Yiğit (1996) doktora tezinde kullandığı, orijinal hali Hemphill ve Coons tarafından hazırlanan, Andrew W. Halpin ve B. J. Winer tarafından geliştirilen "Liderlik Davranışlarını Betimleme Anketi", Ergun tarafından türkçeye uyarlanmış 33 soruluk liderlik tarzları ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan diğer ölçeği ise Çavuş (2006) 'un doktora tezinden alınan inovasyon ölçeğidir. Ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması Bayram (2013) tarafından yapılmış Cronbach's Alpha değerlerin 0,60'ın üzerinde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin branş dağılımları Beden Eğitimi ve Spor Öğretmeni, Türkçe Öğretmeni, Matematik Öğretmeni, İngilizce Öğretmeni ve Sınıf Öğretmeni olarak belirlenmiştir. Araştırmada katılımcıların otokratik, demokratik, hümanist, bürokratik ve karizmatik liderlik türleri ile inovasyon arasında Kolerasyon testi sonuçlarında pozitif yönlü, anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Liderlik türlerinin inovasyon üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılan regresyon testi sonuçlarında değişkenler arasında anlamlı bir farklılığın olduğu, bu farklılığın ise otokratik, demokratik ve hümanist liderlik türleri olduğu tespit edilmiştir. Bürokratik ve karizmatik liderlik türlerinin inovasyon üzerinden anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir
Japonya ve Finlandiya'da öğretmen yetiştirme ve atama sisteminin Türkiye ile karşılaştırılması
Eğitim sistemini geliştirmeye yönelik yapılacak herhangi bir düzenlemede ilk akla gelen, eğitim sisteminin vazgeçilmez ve en önemli öğelerinden biri olan öğretmenlerin yetiştirilmesi, seçimi ve atanması ile hizmet içi eğitimi geliştirme gibi düzenlemelerdir. Bu araştırma, Japonya ve Finlandiya'da öğretmen yetiştirme, öğretmen yetiştiren eğitim kurumlarına öğretmen adayı seçme, atama ve hizmet içi eğitim sistemlerinin incelenmesi ve sonuçta da Türkiye'ye yönelik öneriler geliştirilmesi amacıyla yapılmıştır. Karşılaştırmalı eğitim araştırması olan bu betimsel çalışmada, Japonya ve Finlandiya'nın eğitimde yakaladıkları büyük başarı bakımından dünyanın önde gelen ülkelerinden olmaları ve bu başarının asıl sebebinin öğretmenler olarak gösterilmesi dikkate alınmış, bu ülkelerin araştırma için iyi bir örneklem olacakları düşünülmüştür. Çalışma kapsamında seçilen ülkelerin eğitim sistemleri ve öğretmen yetiştirme sistemleri ile ilgili ülke ve dünya alanyazınında internet ve üniversite kütüphanelerinden ulaşılan makale, tez, bildiri ve raporlar belge tarama modeli ile yatay yaklaşım kullanılarak ayrı ayrı paralel bir şekilde incelenmiş, güncel verilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Örnek olarak seçilen bu iki ülkenin eğitim sistemleri ayrı ayrı betimlenmiş, sonrasında bu ülkelerde ve Türkiye'de öğretmenlerin hizmet öncesi süreçte nasıl yetiştirildiği, mesleğe nasıl seçilip atandıkları, hizmet içi eğitim süreçleri ve meslek dahilinde sahip oldukları hak ve sorumluluklar benzer başlıklar altında paralel olarak incelenerek üç ülkedeki öğretmen yetiştirme, seçme, atama ve hizmet içi eğitim sistemi karşılaştırılmış ve tespit edilen benzerlik ve farklılıklar irdelenmiştir. Çalışma sonunda Japonya ve Finlandiya'daki öğretmen yetiştirme sistemine öğrencilerin Türkiye'de olduğu gibi tek bir sınav ile seçilmediği, ilk aşama olan sınavdan sonra mülakat ve uygulamalı sınavların da yapıldığı; hizmet öncesi verilen eğitimde uygulamaya çok önem verilerek Türkiye'den farklı olarak atama sürecinde yerel uygulamalara da gidildiği ve atama koşullarının daha fazla nitelik gerektirdiği saptanmış, hizmet içi eğitimin daha çok özendirildiği, öğretmenlerin ekonomik ve sosyal anlamda daha önde oldukları belirlenmiştir. Tüm bu bulguların ışığında Türkiye'de değişmesi önerilen hususlar ele alınmış ve daha sonraları bu konu üzerine yapılacak çalışmalar için öneriler geliştirilmiştir.
Öğretmenlerin kariyer basamakları beklenti ölçeğinin geliştirilmesi ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Amaç: Bu araştırmada öğretmenlerin kariyer basamaklarına ilişkin beklentilerinin belirlenmesinde geçerli ve güvenilir ölçümler yapacak "Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Beklenti Ölçeği"nin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmada, betimsel tarama modeli kullanılmış ve ölçeğin deneme uygulaması için 96 katılımcı, açımlayıcı faktör analizi için 433 katılımcı, doğrulayıcı faktör analizi için 434 katılımcı ve demografik değişken analizleri için 495 katılımcı örnekleme dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu ve araştırmacılar tarafından geliştirilen Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Beklenti Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde faktör analizlerinden, betimsel istatistiklerden, t-testinden, ANOVA testinden, Welch testinden, Scheffe ve Games-Howell testlerinden yararlanılmıştır. Bulgular: AFA için örneklemin yeterliğini gösteren KMO katsayısı .953; Bartlett's testi sonuçları x2(861)=15138.949; p<.05 bulunmuştur. AFA sonrasında elde edilen beş faktörlü yapı, toplam varyansın %66.60'ını açıklamaktadır. Maddelerin faktör yükleri .45 ile .87 arasında değişmektedir. Doğrulayıcı faktör analizi öncesinde KMO değeri .888; Bartlett's test sonuçları X2(630)= 9153.472; p<.05 bulunmuştur. DFA ile model uyumunun doğrulandığı 17 maddeye ilişkin ikinci düzey faktör analizi uyum iyiliği değerleri incelendiğinde Ki-kare / Serbestlik Derecesi=2.430, NFI= .94, TLI=.96, IFI=.97, CFI=.96, RMSEA= .06, GFI=.93, AGFI=.90, RMR=.09, SRMR= .07 sonuçlarına ulaşılmıştır. Modelde yer alan maddelerin standartlaştırılmış faktör yüklenimleri .70 ile .96 arasındadır. Ölçeğin bütününe ait Cronbach alfa güvenirlik katsayısı α=.862 olarak bulunmuştur. Araştırmaya katılan öğretmenlerin kariyer basamakları beklentilerine dair genel ortalama X ̅ =3.34'tür. Alt boyutlar arasında en yüksek ortalama Kariyer Basamakları Hakları alt boyutunda iken (X ̅=3.92) en düşük ortalama Kariyer Basamakları Yükümlülükleri alt boyutundadır. Erkek öğretmenlerin kariyer basamakları beklentileri (X ̅=3.45), kadın öğretmenlerden (X ̅=3.23); lisansüstü eğitim mezunu öğretmenlerin kariyer basamakları beklentileri (X ̅=3.60), lisans mezunu öğretmenlerden (X ̅ =3.27); müdür olarak görev yapan öğretmenlerin kariyer basamakları beklentileri (X ̅=4.17), müdür yardımcısı olarak görev yapan öğretmenlerden (X ̅=3.48) ve üzerinde yönetim görevi olmayan görevi bulunmayan öğretmenlerden (X ̅=3.27) daha yüksektir. Öğretmenlerin kariyer basamaklarına ilişkin beklentilerinin kıdemlerine göre anlamlı bir değişim göstermediği tespit edilmiştir (F=.70; p>.05) Sonuç ve Öneriler: Araştırma kapsamında öğretmenlerin kariyer basamakları beklentisini tespit etmek için geliştirilen beş faktörlü 17 maddeli ölçeğin; tutarlı bir şekilde aynı gizil yapıyı temsil ettiği, yakınsak ve ıraksak geçerlikleri sağladığı, böylece güvenilir ve geçerli ölçümler yaptığı ortaya konmuştur. Öğretmenlerin kariyer basamaklarına yönelik beklenti düzeyleri incelendiğinde öğretmenlerin orta düzey bir beklentiye sahip olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin kariyer basamaklarına yönelik beklentilerinde cinsiyet, lisansüstü eğitim, okul türü, yönetim görevi ve kariyer ünvanları değişkenlerinde anlamlı bir farklılığa rastlanırken öğretmenlerin kıdemleri ile kariyer basamakları beklentileri arasında anlamlı bir farklılığa rastlanılmamıştır. Kariyer basamakları uygulamasının etkin bir şekilde uygulanabilmesi için öğretmenlerin seslerine kulak verilmesi ve uygulamanın dinamik bir yapıya dönüştürülmesi gerekmektedir. Kariyer basamaklarının Türk eğitim sistemindeki etkililiğini tespit edebilecek araştırmalar gerçekleştirilebilir.
Beden eğitimi ile diğer öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik özyeterliliklerinin farklı değişkenlere göre incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümü ve diğer bölümlerde öğrenim gören öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik yeterlik algısı düzeylerini belirlemek, bu yeterlik algılarının; öğretmen adaylarının kişisel bilgilerinden elde edilen bağımsız değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını karşılaştırarak ortaya koymaktır. Beden eğitimi öğretmeni adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik yeterlik algılarının yüksek olması eğitim açısından oldukça önemlidir. Çalışmaya, 175'i beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümünde olmak üzere farklı bölümlerde öğrenim gören toplam 904 öğretmen adayı gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak;'Aday Öğretmenin Kendine İlişkin Yeterlik Algısı Ölçeği'kullanılmıştır. Araştırma sonucunda beden eğitimi öğretmeni adaylarının öz yeterlik algılarının diğer eğitim fakültesi öğrencilerinden yüksek olduğu ve Öğretmen adaylarının, öğretmenlik mesleğine yönelik öz yeterlik algıları cinsiyet değişkenine göre farklılaştığı görülmüştür; Ayrıca ölçekten elde edilen puanlar arasındaki korelasyon katsayısı da hem tüm öğretmen adayları hem de beden eğitimi öğretmeni adayları için anlamlı bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Beden eğitimi, Öğretmen adayı, Öğretmenlik mesleği, Öz yeterlilikler, Farklı değişkenler.
İlköğretim okulu öğretmenlerinin iş doyumlarını etkileyen faktörler: Kırşehir ili örneği
ÖZET Bu araştırmada ilköğretim okulu öğretmenlerinin görüşleri iş doyumu açısından belirlenmeye ve belirlenen bu görüşlerin yaş, kıdem, çalışma şartlan, eğitim durumu, hizmet içi eğitim, denetim, terfi, ücret, vb. açılardan farklılık gösterip göstermediği çalışılmıştır. Kırşehir ilindeki köy/kasaba, ilçe merkezi ve il merkezindeki ilköğretim okulu öğretmenlerinden oluşan 379 kişilik örnekleme, çeşitli faktörlerdeki iş doyumu düzeylerini ölçecek, daha önceden geliştirilen ve katılanların kararlara katılma, yönetim ve denetim, ücret, terfi imkanları, eğitim düzeyi, hizmet içi eğitim, çalışma şartlan ve insan ilişkileri faktörlerinde iş doyumu düzeylerini ölçen bir anket uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS programı kullanılmıştır. Verilere iki aritmetik ortalama arasındaki farkın anlamlılık testi, tek yönlü varyans analizi ve Tukey testi uygulanmıştır. İlköğretim okulu öğretmenleri en düşük iş doyumu düzeyini ücret, ödül, denetim, yükselme imkanları faktörlerinde sağlamaktadırlar. İlköğretim okulu öğretmenleri en yüksek iş doyumu düzeyini ise mesleklerinin saygınlığı, insan ilişkileri ve kararlara katılma faktörlerinde sağlamaktadırlar. Erkek öğretmenler; insan ilişkileri, yönetim ve denetim, çalışma şartlan ve ödül faktörlerinde kadın öğretmenlere göre daha fazla doyum sağlamaktadırlar. Üst yaş grubundaki öğretmenler; terfi olanakları, denetim ve insan ilişkileri faktörlerinde daha fazla iş doyumu sağlamaktadırlar. Bu bulguların sonucunda, öğretmenlere verilen ücretin, ödüllendirme sisteminin, denetim ve denetleyici tutumların, terfi olanaklarının ilköğretim okulu öğretmenlerinin iş doyumlarını olumsuz yönde etkilediği sonucuna varılmış ve bu yetersizliklerin giderilmesi için öğretmenlerin özlük haklan ile ilgili gerekli düzenlemelerin yapılması önerilmiştir.
Öğretmenlik meslek kaygıları: Doküman incelemesi
Bu çalışmada 2000-2020 yılları arasında öğretmenlik meslek kaygıları konusunda yapılmış çalışmaların incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda 2000-2020 yılları arasında öğretmenlik meslek kaygıları konusunda yazılmış makale, yüksek lisans ve doktora tezinden oluşan 364 çalışma incelenmiştir. Bu dokümanlara ulaşmak için Ulusal Tez Merkezi, Google Akademik, Ulakbim, Dergipark gibi sitelerde alan yazın taraması yapılmıştır. Bu çalışmalar amaç, yapıldığı yer, yayın yılı, yapıldığı kademe, çalışma türü, çalışma yöntemi, çalışma deseni ve veri toplama araçları alt problemleriyle ele alınmıştır. Bu çalışmada güvenilir bilgi elde etmek amacıyla nitel araştırma modeli kullanılmıştır. Nitel araştırma modelinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem ile öğretmenlik meslek kaygıları konusunda yapılan çalışmalardan elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. 364 çalışmaya ait veriler sistemli ve açık şekilde betimlenmiş, açıklanmış, yorumlanmış ve bazı sonuçlara ulaşılmıştır. Bu çalışmada veriler yansız olarak ele alınmıştır ve gerçeği yansıtmaktadır. Öğretmenlik mesleği, bir ülkenin kalkınmasında ve gelişmesinde nitelikli işgücünün yetişmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Gelecek nesillerin değer sahibi ve yetkin bireyler olabilmeleri için öğretmenlerde bulunması gereken bir takım yetkinlikler vardır. Öğretmenlerin yetkinlik alanlarına ilişkin kaygı duymaları, öğrencilerine karşı tutum ve davranışlarını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Mesleki kaygı, öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik eğitim ve öğretim, mesleki yeterlilikler, öğrenci, veli ve meslektaşlarla ilişkiler, atanma ve iş bulabilme gibi konularda deneyimledikleri kaygıyı ifade etmektedir. Çalışmanın sonucunda öğretmenlik meslek kaygıları konusunda daha çok nicel çalışma yapıldığı, tarama deseni kullanıldığı, öğretmen adaylarına yapılmış ve makale olarak yazılmıştır.
Ders imecesi modelinin sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik becerilerinin geliştirilmesi üzerine etkililiğinin araştırılması
Bu araştırmada, Sınıf Öğretmeni adaylarının öğretim becerilerini geliştirmesinde, ders imecesi modelinin rolünü değerlendirmek amaçlanmıştır. Bu çalışma durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama aracı olarak, ders imecesi ekibinin yansıtıcı değerlendirme raporları, yapılan toplantıların kayıtları kullanılmıştır. Bunların yanı sıra ders planlarının hazırlanması, uygulanması ve değerlendirmesiyle beraber öğretmen adaylarının öğrenme-öğretme ortamında değerlendirilmesi de yapılmıştır. Bu bağlamda Sawada ve Piburn (2002) tarafından geliştirilen araştırma/sorgulamaya dayalı öğretim gözlem formu (Reformed Teaching Observation Rubric-RTOP) kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının öğretim programlarında yer alan kazanımlara uygun bireysel olarak hazırladıkları ders planları da kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının planlar hakkındaki görüşleri ve ders imecesi ile hazırlanan ders planlarının uygulanmasına yönelik yansıtıcı değerlendirmeleri kullanılmıştır. Ayrıca araştırma sorgulamaya dayalı olarak hazırlanan ders planlarının yine bu yaklaşıma uygun olarak gerçekleştirilen uygulanmasına yönelik ders değerlendirmeleri de kullanılmıştır. Bu kapsamda veriler, MEB'den ve Öğretmenlik Uygulaması kapsamında derslerinde uygulama yapılacak Sınıf Öğretmeninden ayrıca çalışma grubundan izin alınarak toplanmıştır. Her bir uygulama için toplanan veriler ayrı ayrı ve aşamalılık gösterecek şekilde betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda ders imecesi süreçlerinin, öğretmen adaylarının kazanım odaklı ders işleme becerilerini geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Uygulamaların bitiminden sonra öğretmen adaylarının görüşlerini belirlemek amacıyla bire bir görüşmeler yapılarak veri toplanmıştır. Bu görüşmeler sonucunda öğretmen adaylarının ders imecesi modeliyle mesleki olarak gelişim katettiklerine ulaşılmıştır.
Beden eğitimi ve spor öğretmeni adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik kaygılarının farklı değişkenler açısından incelenmesi
Meslek olarak öğretmenliğin toplum içinde güvenli olarak görüldüğü, fakat son yıllarda öğretmen yetiştiren kurumların artışı donanımlı öğretmen sayısında bir artış meydana getirmiştir. Dolayısıyla okulu bitirmenin yeterli olmadığının yanında kaygıya neden olduğu görülmektedir. Öğretmenleri dolu bir şekilde yetiştirmek ülkemizin kalkınması açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı, beden eğitimi öğretmeni adaylarının mesleklerine yönelik kaygı durumlarının incelenmesi amacıyla yapılan betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim öğretim yılında üniversitelerin spor bilimleri fakültelerinde öğrenim görmekte olan 3. Sınıf ile 4. sınıf Beden eğitimi ve spor öğretmeni adayları, örneklem grubunu ise gönüllülük esasına dayalı olarak seçilen 437 (248 erkek, 189 kadın) öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Cabi ve Yalçınalp (2013) tarafından geliştirilen "Öğretmen Adaylarına Yönelik Mesleki Kaygı Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Araştırma verilerinin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla normallik testleri yapılmıştır. Normal dağılım göstermeyen veri setleri için Kurtosis-Skewness değerlerine bakılmış ve değerler +2/-2 arasında olmadığı için verilerin normal dağılım göstermediği belirlenmiş ve non-parametrik testler uygulanmıştır. Bağımsız değişkenler arasındaki farklılığın tespitinde ManWhitney U ve Kruskall Wallis analizlerinden yararlanılarak, sayısal veriler tablolar halinde yorumlanmıştır. Sonuç olarak araştırma grubunun mesleklerine yönelik kaygı düzeylerinin cinsiyet değişkeni açısından farklılık olduğu ve erkek öğretmen adaylarının mesleki kaygı durumlarının kadınlardan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğrenim görülen sınıf seviyesi açısından ölçeğin; atanma merkezli kaygı ile uyum merkezli kaygı değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu ve 3. sınıfta öğrenim gören öğretmen adaylarının mesleki kaygı durumlarının 4. sınıfta öğrenim gören öğretmen adaylarından daha fazla olduğu görülmüştür. Katılımcıların mezun olunan lise türü değişkeni açısından meslek lisesi mezunlarının diğer lise türlerinden daha düşük mesleki kaygıya sahip olduğu, imam hatip lisesi mezunlarının daha yüksek mesleki kaygıya sahip olduğu görülmektedir. Akademik not ortalaması değişkeni açısından baktığımızda genel not ortalaması 3.51 ve üzerinde olan öğretmen adaylarının atanma merkezli kaygı durumlarının diğer gruplara oranla yüksek olduğu gözlenmiştir. Ayrıca anne eğitim düzeyi değişkeni açısından baktığımızda ilkokul olanların mesleki kaygı durumlarının lise mezunu olanlardan yüksek olduğu görülürken, atanma merkezli kaygı alt boyutunda; baba eğitim düzeyi ilkokul, ortaokul ve üniversite olanların lise mezunu olanlardan yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Öğretmenlerde tükenmişliğin akılcı olmayan inançlar ve mesleki bazı değişkenlere göre yordanması
ÖZET ÖĞRETMENLERDE TÜKENMİŞLİĞİN AKILCI OLMAYAN İNANÇLAR VE BAZI MESLEKİ DEĞİŞKENLERE GÖRE YORD ANMASI Bülent GÜNDÜZ Doktora Tezi, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Danışman : Prof. Dr. S. Sonay GÜÇRAY Kasım, 2004, 141 sayfa Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerde tükenmişliğin; mesleki ve kişisel değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmak ve akılcı olmayan inançlar ile mesleki ve kişisel değişkenlere göre yordanmasını incelemektir. Araştırmaya 2003-2004 öğretim yılında Mersin ilindeki resmi ve özel ilköğretim okullarında görev yapan 633 öğretmen katılmıştır. Araştırmada, tükenmişliği ölçmek için Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye Ergin (1992) tarafından uyarlanan "Maslach Tükenmişlik Envanteri (MTE)" kullanılmıştır. Öğretmenlerin akılcı olmayan inançları için araştırmacı tarafından geliştirilen "Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği-Öğretmen Formu (AOİÖ-ÖF)"; kişisel ve mesleki özellikleri belirlemek üzere yine araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel analizleri için "SPSS" paket programının 11.0 sürümü kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde, aşamalı doğrusal çoklu regresyon analizi, ANOVA ve "t" testinden yararlanılmıştır. Post-hoc test olarak Tukey testi kullanılan araştırmada hata payı üst sının 0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir : Öğretmenlerin kişisel ve mesleki değişkenleri ile MTE alt ölçek puanlan incelendiğinde :"Duygusal tükenmişlik" alt ölçek puanlan, "mezun olunan okul", "çalışılan okul", "branş", "öğrenci sayısı", "sosyal destek" ve "sosyal destek kaynağı"na göre, "Duyarsızlaşma" alt ölçek puanları, "hizmet süresi", "mezun olunan okul", "çalışılan okul" ve "sosyal destek" değişkenine göre ve "Kişisel başarı" alt ölçek puanları "hizmet süresi", "mezun olunan okul", "çalışılan okul", "branş", "öğrenci sayısı", "sosyal destek" ve "sosyal destek kaynağı"na göre farklılaşmaktadır. Diğer taraftan, "cinsiyet" ve "medeni durum" değişkenlerinin tükenmişliğin üç boyutu üzerinde de anlamlı bir etkisinin bulunmadığı görülmüştür. Öğretmenlerde tükenmişliği yordamada en önemli katkı akılcı olmayan inançlardan gelmektedir. Tükenmişliğin alt boyutlarına göre bulgular incelendiğinde "duygusal tükenmişlik"; "öğrencilere yönelik tutumlar", "okula ve velilere yönelik tutumlar", "kendine yönelik tutumlar" ve "sosyal destek" değişkenlerince yordanmaktadır. "Duyarsızlaşma" boyutu, "öğrencilere yönelik tutumlar" ve "hizmet süresi"; diğer taraftan, "kişisel başarı" boyutu ise, "kendine yönelik tutumlar", "öğrencilere yönelik tutumlar", "hizmet süresi", "sosyal destek", "okula ve velilere yönelik tutumlar" ile "çalışılan okul" değişkenlerince yordanmaktadır. Anahtar Kelimeler : Tükenmişlik, Duygusal Tükenme, Duyarsızlaşma, Kişisel Basan, Akılcı Olmayan İnançlar.
Reflecting on teaching: Interactive thoughts and decisions of experienced and novice EFL teachers
ABSTRACT REFLECTING ON TEACHING: INTERACTIVE THOUGHTS AND DECISIONS OF EXPERIENCED AND NOVICE EFL TEACHERS EBRU ŞİRE Ph. D. Dissertation, English Language Teaching Department. Supervisor: Profc Dr. F. özden EKMEKÇİ May 2004, 361 pages This study is mainly concerned with the instructional decisions EFL teachers make in the class (Le., interactive decisions). It aims to contribute to our understanding of what teachers are thinking about when they make a particular interactive instructional decision. The ultimate purpose is to investigate and compare the interactive thinking and decision making process of experienced and novice teachers. The underlying assumption is that teachers' behavior is guided by their reason based thoughts, judgments, and decisions. Therefore, the study adopts a cognitive and interpretative approach. Four novice and four experienced EFL teachers participated in the study. The data were collected through videotaping procedure, stimulated recall technique, semi- structured interviews, lesson plans, classroom maps, and snakes. The study was conducted at YADIM (Le., Center for Foreign Languages), Çukurova University. In the study, each teacher was videotaped three times in her regular classes, and then she was invited to comment on her in-class behaviors and interactive decisions at the stimulated recall interviews. The findings were analyzed and interpreted both quantitatively and qualitatively.The results indicate that the complexity of teachers' thinking process change in regard to their expertise level. In line with this finding, the interactive decision making process of the experienced teachers is seen to be much more complicated than that of the novices in the study. Moreover, the experienced teachers are observed to employ a wider set of instructional actions in response to the student performance cues. However, both the experienced teachers and the novices are able to recognize student performance cues they observe in the class. Another finding indicates that the novice teachers are much more concerned with the classroom management related issues especially with student off task behavior and develop a good repertoire of coping strategies to deal with such behaviors. In addition, interactive decision making models are proposed for both the experienced and novice teachers throughout the study. The results of the study suggest some significant implications not only for in- service teacher training programs but also for pre-service teacher training programs. Besides, the study also covers some methodological and theoretical implications for future research. KEYWORDS: Interactive Decision Experienced Teacher Novice Teacher Stimulated Recall Technique Student Performance Cue
The impact of an induction program on novice teachers' efficacy beliefs
The first year of teaching experience is overwhelming and stressful for all beginning teachers regardless of the teacher education program they attend, and that over the course of the year they usually experience a decreased strength of belief in their own efficacy and in the learning potential of their students. Therefore, the first year of teaching experience is a crucial period of learning and professional development. It is apparent that there is a considerable need for beginning teacher support programs in order to prepare competent and successful teachers in the field. This qualitative study described the development and implementation of a support program for novice teachers in Turkish primary schools for the 2001-2002 school year. The study involved four beginning teachers with no teaching experience. The first phase of the study included seeking beginning teacher problems in public primary schools in Turkey. The second phase of the study included development and the delivery of the support program around participant teachers' needs. The four sources of efficacy beliefs (i.e. mastery experiences, vicarious experiences, verbal persuasion, and physiological and emotional states) were used as a theoretical framework for the support program (NTEP-Novice Teacher Efficacy Program). Methodology included a combination of reflection sheets collected prior to the program and after each session of the program, interviews conducted at the end of the NTEP, and Repertory Grids administered both at the beginning and end of the NTEP. The data gathered through these sources were used to evaluate the program and toinvestigate changes taking place in beginning teachers' perception of an effective teacher and their assessment of "self as teacher at the end of a support program. The findings suggested that there are several key program essentials for providing support for the beginning teachers. The program essentials include: (1) determining beginner teacher needs; (2) identifying benefits to program participants; (3) encouraging collaborative work among participants; (4) creating a non-threatening atmosphere; (5) encouraging participants to reflect on their own experiences and learning; (6) providing beginning teachers with specific and constructive feedback; (7) creating opportunities for beginning teachers to compare and contrast their own teaching practices and beliefs to other teachers; (8) viewing beginning teachers as professionals and incorporating their ideas into the content of the program; (9) instead of loading content knowledge as a recipe, equipping beginning teachers to work on their own problems in their own teaching; (10) establishing the norm of on-going professional development; (1 1) conducting the program in a place which is not associated with participant teachers' teaching context The findings also indicated that the participant teachers felt supported and appreciated in their first year of teaching experience. Considering participants' constructs of an effective teacher, we observed a considerable change both in structure and content at the end of the NTEP. As regards their efficacy beliefs, we observed that the participant teachers reconsidered their efficacy beliefs on the skills and activities, which they ascribe to an effective teacher. That is, while some participant teachers viewed themselves more similar to their perception of an effective teacher, some became uncertain on some features of an effective teacher. KEYWORDS Novice teacher (Beginning Teacher) Induction Program (Beginning Teacher Support Program) Self-Efficacy Theory Teacher Efficacy Repertory Grids
Çukurova ve Mersin Üniversiteleri sınıf öğretmenliği programlarının değerlendirilmesi
ÖZET Ç.Ü. VE MERSİN ÜNİVERSİTELERİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ PROGRAMININ DEĞERLENDİRİLMESİ SONGÜL TÜRKOĞLÜ Yüksek Lisans Tezi, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Danışman : Prof. Dr. Adil TÜRKOĞLÜ Aralık 2004, 133 sayfa Bu araştırmada, sınıf öğretmeni yetiştiren Eğitim Fakültelerinde uygulanmakta olan eğitim programlarının değerlendirilmesine yönelik; üniversitelerde okuyan son sınıf öğrencilerinin görüşleri yardımıyla programın etkiliğinin saptanması amaçlanmıştır. Araştırma; giriş, ilgili araştırmalar, yöntem, bulgular ve yorumlar, sonuç ve öneriler olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Bu araştırma betimsel tarama modelindedir. Araştırmada anket kullanılmıştır. Anketin ön denemesi 25 kişiye uygulanmıştır. Tez danışmanı ve uzmanların görüşleri ile son halini almıştır. Anket 53 soru maddesinden oluşmaktadır. Anket formları; Çukurova ve Mersin Üniversitesinde okuyan toplam 243 son sınıf öğrencisine uygulanmış ve bu anketler geçerli sayılmıştır. Anket uygulaması sonucunda elde edilen veriler amaçlara uygun olarak frekans (f ) ve yüzde (%) testleri kullanılarak analiz edilmiş ve tablolaştırılmıştır. Araştırma sonucunda Çukurova ve Mersin Üniversiteleri Eğitim Fakülteleri Bölümü son sınıf öğrencileri nitelikli bir öğretmenin sahip olması gereken mesleki davranışları programda yer aldığım düşünmektedirler. Öğrenciler programda yer alan alan derslerini yeterli bulmaktadırlar. Genel Kimya, Soyut Matematik ve Fizik gibi sayısal ağırlıklı dersleri istememektedirler. Psikoloji alam ile ilgili dersleri istemektedirler. Öğrenciler haftalık ders saatlerini yetersiz bulmaktadır. Derslerdeanlatım yöntemini ve yazılı yoklamanın her zaman kullanıldığını düşünmektedirler. Öğrenciler sorunlarıyla hiç kimsenin ilgilenmediğini düşünmektedirler. Sosyal etkinlikleri yetersiz bulmaktadırlar. Sınıf öğretmenliği bölümünü Anadolu Öğretmen Lisesi mezunları alınmalıdır. ÖSS'den sonra mülakat yapılmalıdır. Programda yer alan amaç ve davranışlar açık ve net olarak belirtilmelidir. Okul deneyimi için ayrılan süre artırılmalıdır. Rehberlik servisi hakkında bilgi verilmelidir. Anahtar Kelimeler : Sınıf öğretmenliği, program değerlendirme
Öğretmenlerin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tutumlarının incelenmesi: İç Anadolu Bölgesi örneği
Eğitim kurumlarında meydana gelen iş kazaları ve meslek hastalıkları; öğrencileri, öğretmenleri, okul yöneticilerini ve yardımcı personeli olumsuz etkilemektedir. Bu sebeple öğretmenlerin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tutumlarının incelenmesi, iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesine bununla birlikte iş sağlığı ve güvenliği kültürünün oluşmasına katkı sunacağından büyük önem taşımaktadır. Bu tez çalışmasında öğretmenlerin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tutumları incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerine dayalı betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya 393 öğretmen katılmıştır. Öğretmenlerin tutumlarını öğrenmek amacıyla anket kullanılmıştır. Araştırma verileri elektronik anketle elde edilmiştir. Araştırma verileri bilgisayar destekli bir paket programı yardımı ile analiz edilmiştir. Araştırmada kullanılan verilerle ilgili güvenirlik analizi, geçerlilik analizi, normallik analizi, faktör analizi ve frekans analizi yapılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tutumlarının değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediğini bulmak için parametrik ve parametrik olmayan testler kullanılmıştır. Analizler sonucunda araştırma ölçeğine ait "Cronbach Alfa" güvenlik kat sayısı, "0,968" çıkmıştır. Araştırma örneklemine ilişkin "KMO" değeri "0,961" çıkmıştır. Yapılan analizlerde; parametrik ve parametrik olmayan testlerin tamamına ait anlamlılık değerleri "p>0,05"ten büyük çıkmıştır. Sonuç olarak öğretmenlerin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tutumlarının demografik değişkenler açısından anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir.
Köy enstitülü romancılarla köy enstitülü olmayan romancıların öğretmen olgusuna bakış açılarının karşılaştırılması (1950-1960)
Bu çalışmada, köy enstitülerinden mezun olmuş yazarlarla, enstitülü olmayan yazarların 1950–1960 yılları arasında öğretmeni konu edinen romanlarındaki öğretmen olgusu tespit edilmeye çalışılmıştır. Köy enstitülerinin genel yapısı ve öğretim programlarından hareketle, köy enstitülü yazarların yetiştikleri eğitim öğretim süreci çalışmada temel alınmıştır. Köy enstitülerinde yetişen yazarların öğretmen olgusuna bakışlarıyla; köy enstitülü olmayan yazarların, öğretmen olgusuna bakışlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya konu edinilen romanların, tespit edilmesinden sonra; enstitülü yazarlara ait üç roman (Bizim Köy, Köye Gidenler, Sarı Traktör) ile enstitülü olmayan yazarlara ait üç romanın (Karapürçek, Havada Bulut Yok, Alinin Biri) metinleri üzerinden çözümleme yapılmış, elde edilen çıkarımlardan hareketle, romanlardaki öğretmen olguları konusunda genellemeye gidilmiştir. Köy enstitülü yazarlarla, enstitülü olmayan yazarların romanlarındaki öğretmenlerin; idealist, sosyal ve aydın öğretmen olguları açısından benzer özelliklere sahip oldukları, yetiştikleri ortam, hayat görüşleri ve toplumsal değerlere yaklaşım bakımından ise farklılıklar taşıdıkları tespit edilmiştir. Enstitülü öğretmenlerin, köy ve köylüyle bütünleşebilmede enstitülü olmayan öğretmenlere göre daha başarılı oldukları; ancak köylünün manevi değerleriyle örtüşebilme hususunda enstitülü olmayan öğretmenlere göre başarısız oldukları tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Köy enstitüleri, Öğretmen olgusu, Öğretmen romanları
Zorunlu formatörlük uygulaması ve bilişim teknolojileri öğretmenlerinin gelecekteki konumuna ilişkin öğretmen görüşleri: Adana ili örneği
Bu araştırmanın genel amacı, Adana ili merkez ilçelerinde görev yapan Bilişim Teknolojileri Formatör Öğretmenleri (BİTEFO)'nin zorunlu formatörlük uygulaması ve BT öğretmenlerinin gelecekteki konumlarına ilişkin görüşlerini belirlemektir.Araştırmanın evrenini 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Adana ili merkezi ilçelerinde bulunan, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ilköğretim okullarında görev yapan ve branşı Bilişim Teknolojileri olan BİTEFO'lar oluşturmaktadır. Araştırmacının hazırladığı anketi, 120 BT öğretmeninden 55 kişi web üzerinden yanıtlayıp göndermiştir.Verilerin istatistiksel analizi SPSS 11.5 paket programıyla yapılmıştır. Verilerin analizinde, anketin her bir maddesi ile ilgili öğretmen görüşlerinin frekans ve yüzdesi hesaplanmış, değişkenlere göre anlamlı bir fark olup olmadığına tespit etmek için Mann-Whitney U testi kullanılmıştır.BİTEFO'ların; formatörlük görevini teknoloji konusunda rehberlik yapmak olarak algıladıkları, en çok öğretmenlere ve idarecilere yardımcı oldukları, mesai saatlerinin düzenlenmesi gerektiği, zorunlu formatörlüğü yanlış buldukları, görev dışı işler nedeniyle sorun yaşadıkları, yaptıkları işten keyif almadıkları, FATİH projesiyle branşlarının önem kazanmasını umdukları sonuçlarına ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Formatör, BİTEFO, Bilişim Teknolojileri öğretmeni, Bilişim Teknolojileri dersi
Tanzimat'tan Cumhuriyet'e öğretmen yetiştiren kurumlara giriş şartları ile usûllerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi (Nizamnâme ve talimatnâmelere göre)
Bu araştırmanın amacı, "Osmanlı Devleti'nin Tanzimat Dönemi ile Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna kadar geçen süre içinde öğretmen yetiştiren kurumlara giriş şartları ile usûllerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi" dir. Nitel araştırma yöntem ve teknikleri ile oluşturulan bu araştırma durum çalışması deseni ile yürü-tülmüştür. Araştırmada veri olarak Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Osmanlı Devletinde ilgili birimler tarafından hazırlanarak yayımlanan Osmanlıca tarihi dokümanlar ve bunların yanı sıra literatürde yer alan konuya ilişkin yayımlanmış bazı bilgi ve belgeler kullanılmıştır. Söz konusu Osmanlıca belgelerin öncelikle günümüz Türkçesine transkripsiyonu yapılmış, sonraki aşamada bunlar tasnif edilerek içerik analizine tabi tutulmuştur. Elde edilen veriler doğrultusunda Osmanlı Devleti'nde 1839-1923 yılları arasında faâliyet gösteren öğretmen yetiştiren kurumlara giriş şartlarının ne olduğu ve öğrenci seçiminde nasıl bir usül izlendiği net olarak tespit edilerek detaylı bulgulara ulaşılmıştır. Bu bağlamda Osmanlıda yüksek öğretim düzeyindeki öğretmen yetiştiren kurumlara öğrenci alımında; adaylarda Osmanlı Devleti vatandaşı olmak, mevcut eğitim sistemi içerisinde orta öğretim düzeyindeki mekteplerden mezun olmak, sağlıklı olmak, adli sicili temiz olmak, yapılan giriş sınavları sonucunda başarılı olmak, Arapça-Farsça-Türkçe gibi bazı dil alanlarında çeşitli açılardan bilgi sahibi olmak, temel matematik bilgisine sahip olmak gibi kriterlerin arandığı belirlenmiştir. Bu şartların uygulanma aşamasında izlenen prosedüre göre ise adayların yerine getirmiş oldukları şartları ilgili makamlardan alınan resmî belgelerle ispatlamaları gerektiği ortaya çıkmıştır. Bu araştırmanın nihayetinde, Osmanlı Devleti'nin Tanzimat'tan Cumhuriyet'e kadarki süreçte öğretmen yetiştiren kurumlar arasından özellikle Dârülmuallimîn ve Dârülmuallimâtlara nitelikli öğrenci alımı için önemli dü-zenlemelerin yapıldığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca nitelikli öğretmen yetiştirebilmek için öğrenci alımında kendine has bir sistem kurulurak belirli ölçülerde seçici davranıldığı anlaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgu ve sonuçlar dahilinde bazı önerilere yer verilmiştir. Anahtar kelimeler: Öğretmen Yetiştiren Kurumlar, Dârülmuallimîn, Dârülmuallimât, Giriş Şartları, Giriş Usûlleri.
Öğretmenlerin mesleki imajlarına ilişkin görüşleri ve mesleki imaja etki eden faktörler
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin mesleki imajlarına ilişkin görüşlerinin ve mesleki imaja etki eden faktörlerin neler olduğunun belirlenmesidir. Bu genel amaç çerçevesinde öğretmenlerin mesleki imaj, mesleki imaja etki eden faktörler, mesleğin statüsü, mesleğin saygınlığı, öğretmenlerin niteliği ve kişisel imaj hakkındaki görüşleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Karma yöntemin kullanıldığı bu araştırmada, nicel kısımda, iletişim, sosyal ve kişisel imaj olmak üzere üç faktörden oluşan mesleki imaj ölçeği nitel kısımda ise yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda örneklem 2014–2015 Eğitim-Öğretim yılında Gaziantep, Adıyaman, Kahramanmaraş illerinde görev yapan 802 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunda ise değişik görüşlere yer verebilmek ve farklı bakış açılarını yansıtabilmek için maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak 25 katılımcı ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre öğretmenler, mesleki imaj ölçeğinin sosyal boyutunda yer alan maddelere "katılmıyorum" düzeyinde cevap vermişlerdir. Mesleki imajı etkileyen faktörlere yönelik öğretmen görüşleri, siyasi aktör alt teması altında; hükümetlerin öğretmeni sahipsiz ve yalnız bırakması, öğretmene değer vermemesi yönünde tespit edilmiştir. Milli Eğitim Bakanlığı alt teması altında ise; Milli Eğitimin öğretmene yüklediği anlam ve roller, eğitim politikalarındaki tutarsızlıklar, yapılan çalışmalarda öğretmenlerin görüş ve düşüncelerinin alınmaması, veli ve öğrenci her zaman haklıdır anlayışı doğrultusunda öğretmenin pasif bir konuma itilmesi olarak belirtilmiştir. Görüşmelerde katılımcılar öğretmenlerin niteliğini yetersiz bulmakta, öğretmenlik mesleğinin statüsünü ve saygınlığını ise düşük değerlendirmektedir. Mesleki imaj ölçeğinin iletişim boyutunda yer alan maddelere öğretmenler kısmen katılıyorum düzeyinde cevap vermişlerdir. Araştırmada demografik değişkenlere ilişkin elde edilen bulgularda; cinsiyet, okul türü, mesleki kıdem, öğrenim durumu değişkenlerine göre öğretmen görüşleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır.
Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü mezunu öğretmenlerin öğretmenlik deneyimlerinin incelenmesi
Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi tarafından 2000 yılında Okul Öncesi bölümü açılmış ve aynı yıl bölüme öğrenci alınmaya başlanmıştır. Bölümü sadece kız meslek lisesi çocuk gelişimi bölümünden mezun olmuş ve üniversiteye giriş sınavından yeterli puanı almış öğrenciler tercih edebilmişlerdir. 2011 yılına kadar bu şartları sağlayan öğrencilerin alımı devam etmiş ve 2012 yılında öğrenci alımına son verilmiştir. Sadece mevcut öğrenciler mezun edilerek bölüm daha sonra kapatılmıştır. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi mezunu okul öncesi öğretmenlerinin kendi özgün anlatılarına dayalı mesleki deneyimleri ortaya çıkarılmak istenmiştir. Çalışmanın yöntemi sözlü tarih yöntemi olup görüşülen kişilere kartopu tekniği ile ulaşılıp görüşmeler öğretmenlerin izinleri doğrultusunda kayıt altına alınıp gerçekleştirilmiştir. Görüşülen öğretmenlerin tamamı kadın olup, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Okul Öncesi Lisans Programı bölümü mezunu, ikisi deneme amaçlı toplam 22 kişiden oluşmaktadır. Çalışmanın bulgular kısmı görüşmelerden edinilen detaylı özgün anlatıları kapsamaktadır. Görüşmelerden elde edilen verilerin analizi sonucu ulaşılan bulgulara göre öğretmenlerin açık öğretim fakültesini tercih etmelerinin en büyük nedenlerinden birinin ailenin yanında kalmak olduğu görülmüştür. Ailelerinin yanında kalan bireyler eğitimlerine maddi olarak daha rahat devam etmişlerdir. Eğitimleri süresinde ücretli öğretmenlik yapma olanaklarının olması da öğrenciye maddi ve mesleki deneyim açısından üstünlük sağlamış ancak derslerle birlikte yürütüldüğü için öğrencileri oldukça yorduğu görülmüştür. Öğrenciler alan derslerinin daha verimli geçtiğini ifade etmişlerdir. Açık öğretim fakültesinde okumanın en önemli olumsuzluğunun ise iletişimsizlik olduğunu söylemişlerdir. Dersin öğretmeniyle görüşme imkânı bulamayan öğrenciler, öğretmenlerin tecrübelerinden yararlanma şansı da bulamadıklarını belirtmişlerdir. Öğretmenler genel olarak açık öğretim mezunu olmanın herhangi bir sınırlılığının olmadığını belirtmişlerdir. Ancak yüz yüze eğitimin açık öğretime göre daha iyi olduğunu vurgulayanlar da olmuştur. Anahtar Kelimeler: Açık Öğretim, Okul Öncesi Eğitimi, Sözlü Tarih Yöntemi
Sınıf öğretmenlerinin öğretmenlik mesleğindeki profesyonelliğe ilişkin görüşlerinin incelenmesi (Hatay ili örneği)
Bu çalışmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin mesleklerindeki profesyonelliğe ilişkin görüşlerinin ne olduğuna, mesleğe ve meslektaşlarının profesyonelliğine ilişkin görüşlerinin ne olduğuna, profesyonel bir öğretmende olması gereken unsurlara, profesyonelliklerini etkileyen unsurlara ve profesyonelleşme süreçlerine ilişkin öğretmen görüşlerinin ortaya çıkarılmasıdır. Araştırma nitel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubu 17 öğretmenden oluşmaktadır ve bu çalışma grubu maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi belirlenmiştir. Araştırmada çalışma grubunda yer alan 17 öğretmenle yüz yüze görüşme tekniği kullanılmıştır. Görüşme yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak yapılmıştır. Araştırma bulgularında ise, öğretmenlerin profesyonellik tanımlamaları literatürdeki tanımlarla uyumlu olduğu görülmüştür. Demografik özelliklere göre profesyonellik tanımlamalarında ise kadın öğretmenlerin daha çok duyuşsal alanı ön plana alan ifadeler kullandığı, erkek öğretmenlerin ise daha çok kuralları izleme, alanında ilerleme gibi tanımları kullandıkları görülmüştür. Öğretmenlerin çoğunluğu mesleklerini profesyonel bir meslek olarak görmekte iken, meslektaşlarını yarı profesyonel olarak gördükleri ortaya çıkmıştır. Profesyonel öğretmende olması gerekenlerin ise öğretmen bilgisi, kişisel ve mesleki özellikleri ile ifade edilmiştir. Profesyonelliğe katkısı olan etkenlere, sırası ile eğitim ve seminerlere, teşvikler, statü, kariyer sistemine değinilmiştir. İş tatminsizliği, yasalar, program ve ders kitaplarına bağlı kalma gibi durumların profesyonelliğe olumsuz etkisi ifade edilmiştir. Öğretmenlerin çoğu profesyonelliğin bir süreç ile oluşacağını ifade etmektedir. Bu süreci etkileyen faktörlere değinerek; alınan eğitimlerin etkili olduğuna, deneyimlere, kişinin çabasına ve seçim kriterlerindeki olumsuzlara yönelik görüş bildirmişlerdir. Elde edilen bulgular literatür ile tartışılarak uygulamaya ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Profesyonellik, Öğretmenlik Mesleği, Öğretmen, Profesyonelleşme süreci
An investigation into student-teacher concerns: Probable changes caused by methodology classes and teaching practice
The primary aim of the present study was to make a cross-sectional comparison of the concerns of sophomore, junior and senior ELT student-teachers. Firstly, a scale was developed by collecting statements from the participants. Later, this scale was given to these three groups of students to draw a general picture of their concerns. For this purpose, the frequency and percentage of each item in the scale was calculated individually for three groups of students. One-way Anova was also conducted to see whether there is a statistical difference among three groups of student-teachers in terms of their concerns. There appeared no significant difference among three groups in terms of their concerns. Next, an interview was held with a group of students in order to support the gathered data. The results indicate that in time, student-teachers develop more awareness towards teaching. The study further aimed to find out whether teaching practice leads to any changes in student-teachers' concerns during the practice term and to define these changes, if any. To do this, the same scale was given to seniors before and after the teaching practicum to figure out whether teaching practicum had an influence on their concerns. Repeated Measures Anova was applied in order to see whether there was a significant difference in the concerns of seniors. The results reveal that there is a significant difference between the concerns of seniors after they completed receiving methodology courses and teaching practice. Similarly, a significant difference was detected in their concerns before teaching practice and after teaching practice. A representative sample of student-teachers was asked to fill in "teacher practice concern sheets" and reflect on their experience during their teaching practice. Moreover, after teaching practicum, a second interview was done with five student-teachers in order to triangulate the data gathered. The analysis of data detected that methodology courses had positive contributions on teaching practice. Regarding teaching practice, it was found out that student-teachers gained awareness related to teaching in the real context. It was also discovered that the knowledge-base of student-teachers has an influential role on the changes of their concerns. Keywords: Teacher concerns, teaching practice, methodology courses.
Etik olmayan yönetici davranışları: Öğretmenlerin olumsuz deneyimleri
Bu araştırmada, okul yöneticilerinin etik olmayan davranışları, öğretmenlerin olumsuz deneyimlerinden yola çıkarak araştırmak amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Yozgat ili Sorgun ilçesi kamuya bağlı ilkokul, ortaokul ve lisede görev yapan 20 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma nitel araştırma yönteminde ve durum çalışması deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın veri toplama sürecinde çalışma için hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeler sonucunda, içerik analizi yapılmış, kodlar belirlenmiş, temalar ve kategoriler oluşturulmuştur. Araştırma, öğretmenlerin etik kavramı ile ilgili genel algıları, yöneticilerin etik olmayan davranışları, yöneticilerin karar sürecinde gösterdikleri etik olmayan davranışları, iletişim kurarken gösterdikleri etik olmayan davranışları ve örgüt iklimini etkileyen etik olmayan davranışları olmak üzere beş temada ele alınmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin olumsuz deneyimleri göz önüne alındığında, yöneticilerin etik olmayan davranışlar gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda, etik tanımlamada eksiklik olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yöneticilerin okul işlerinde ayrımcılık yaptığı, kendi menfaatini düşündüğü, öğretmenlere mobbing uyguladığı ve nezaketsiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yöneticilerin, karar sürecinde ortak kararlar almadığı, aşırı kuralcı olduğu ve alınan kararların kişiye göre değiştirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenler ile yapılan görüşmeler sonucunda yöneticilerde iletişim eksikliği olduğu, iletişim sırasında nezaketsiz ve ayrımcı davrandıklarını sonucuna ulaşılmıştır. Yöneticilerin, ayrımcılık yapması, öğretmenleri desteklememesi, iletişim kurmaması, ortak etkinliklere katılmaması ve klasik denetim anlayışında olmasının örgüt iklimini olumsuz etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
Ortaokul öğretmenlerinin öğretmen liderliği davranışlarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin, öğretmen liderliği davranışları ile ilgili görüşlerini belirlemek ve bazı değişkenlere göre incelemektir. Betimsel tarama modelinde tasarlanan araştırma, 2015-2016 eğitim-öğretim yılı Gaziantep ili merkez Şehitkamil ve Şahinbey ilçelerinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel ortaokullarda görev yapan, basit seçkisiz örnekleme yolu ile belirlenen 585 öğretmenle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Beycioğlu ve Aslan (2010) tarafından geliştirilen, 5'li Likert tipi; Mesleki Gelişim, Kurumsal Gelişme ve Meslektaşlarla İşbirliği alt boyutlarına sahip Öğretmen Liderliği Ölçeği ile araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesi amacıyla frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü Anova ve Tukey uygulanmış; tüm istatistiksel hesaplamalarda anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma bulgularına göre ortaokul öğretmenlerinin öğretmen liderliği sergileme davranışlarını; en yüksek Mesleki Gelişim (X̅=4.06-Sık sık), en düşük Kurumsal Gelişme (X̅=3.43-Sık sık) alt boyutunda sergiledikleri ve öğretmen liderliği davranışlarını "Sık sık" (X̅=3.78) sergiledikleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin öğretmen liderliği sergileme davranışları ile ilgili görüşlerinin cinsiyete göre "Meslektaşlarla İşbirliği" alt boyutunda anlamlı bir farklılık göstermediği; ancak "Mesleki Gelişim", "Kurumsal Gelişme" ve "Toplam Öğretmen Liderliği" boyutlarında anlamlı bir farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ortaokul öğretmenlerinin sergiledikleri öğretmen liderliği davranışları ile ilgili görüşlerinin medeni durum, kıdem ve mezun olunan fakülte değişkenlerine göre tüm boyutlarda anlamlı bir farklılık göstermediği; branş değişkenine göre "Kurumsal Gelişme" alt boyutunda anlamlı bir farklılık gösterdiği; öğretmenlerin sergiledikleri öğretmen liderliği davranışları ile ilgili görüşlerinin eğitim durumu ve okul türüne göre tüm boyutlarda anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Öğretmen liderliği, Öğretmen liderliği sergileme, Ortaokul
Müzik öğretmenlerinin okullardaki sosyal sermaye algısının iş doyumlarıyla ilişkisi üzerine bir araştırma
Bu araştırmanın amacı, eğitim kurumlarında görev yapan müzik öğretmenlerinin algıladıkları sosyal sermaye düzeyi ile iş doyumları arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli ile şekillenmiştir. Araştırmanın evrenini 2015-2016 eğitim ve öğretim yılında Gaziantep ilinde görev yapmakta olan (ilköğretim, ortaöğretim ve lise) 268 müzik öğretmeni oluşturmaktadır. Nicel araştırmada evreni temsil etmek için 151 müzik öğretmeni örneklem olarak seçilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Sosyal Sermaye Ölçeği" ve "İş Doyumu Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma için toplanan veriler, parametrik testlerden t Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (One-Way Anova), non-parametrik testlerden Kruskal Wallis H Testi uygulanmış, ağırlıklı ortalama ve standart sapmaları hesaplanmıştır. Ayrıca derinlemesine inceleme yapabilmek için 20 öğretmen ile yüz yüze görüşme yapılmış ve elde edilen nitel veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, müzik öğretmenlerinin sosyal sermaye algıları ile iş doyumu düzeyleri arasında istatiksel açıdan pozitif, anlamlı düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca, katılımcılar branşların bilgi paylaşımları, zümreler arası iletişimi artırmaya, adalet, güven, aidiyet duyguları sosyal ortamlarla etkinliklerle desteklenmesi ve fiziksel olanakların arttırılmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Sosyal Sermaye, İş doyumu, Eğitim kurumu, Müzik Öğretmeni
İbrahim Gökçen hayatı ve eserleri
İbrahim Gökçen; Manisa tarihçisi, ressam, şair, öğretmen. İbrahim Gökçen'in hayatı ve eserleri üzerine şimdiye kadar müstakil bir çalışma yapılmamıştır. Mesleki hayatının çoğunu Manisa'da geçiren İbrahim Gökçen'in yazarlık hayatı ve Manisa ile ilgili çalışmaları Manisa'ya gelişiyle birlikte başlamıştır. İlk olarak Manisa Halkevi çatısı altında yayınlanan Gediz Dergisinde yazıları yayınlanmaya başlamış ve kısa zamanda Manisa tarihi ve kültürü ile ilgili arşiv belgelerine dayanarak alanında önemli eserler vermiştir. Tezimizde başta İbrahim Gökçen'in kızı Emine Meral Seçer, oğlu Oğuz Gökçen, gelinleri Hayrunnisa ve Meliha Gökçen olmak üzere, Manisa Lisesi Arşivi, Gediz Dergisi, Işık Gazetesi, Hürriyet Misakı Gazetesi, Genç Spil Dergisi, Türk Folklor Araştırmaları Dergisi, Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, Nüfus Müdürlüğü Kayıtları ve İbrahim Gökçen'i tanıyanlardan elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde İbrahim Gökçen'in hayatı ve eserleri incelenmiştir.