Ortaokul öğrencilerinin sosyal medya bağımlılıkları, sosyal becerileri ve öz düzenleme becerilerinin sosyal bilişsel kuram açısından incelenmesi

Sosyal bilişsel kurama göre kişisel özellikler, çevresel olaylar ve davranış aktif bir süreçte birlerinin etkileyen öğelerdir. İlgili kuramın temel prensibi öğelerin birbirini karşılıklı etkilediği fakat bu etkileşimin gücü her zaman aynı olmayıp yapılan faaliyete göre değişkenlik göstermektedir. Bu çalışmada çevresel olay; sosyal beceri, kişisel faktör; öz düzenleme becerisi, davranış belirleyicisi ise sosyal medya kullanımı ile eşleştirilmiştir. Araştırmanın kuramsal çerçevesini oluşturan sosyal bilişsel kuramın öğeleri arasında bulunan dinamik ilişkinin çalışmanın bağımlı değişkenleri olan sosyal beceri, öz düzenleme becerisi ve sosyal medya bağımlılığı arasında da olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada ortaokul öğrencilerinin sosyal medya bağımlılıkları, sosyal becerileri ve öz düzenleme becerilerinin sosyal bilişsel kuram açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırma desenlerinden nicel araştırma deseni kullanılmış, betimsel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli esas alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ortaokul kademesinde öğrenim gören 423 öğrenci oluşturmaktadır. Bu çalışmada verilerin toplanması için Özgenel, Canpolat ve Ekşi (2019) tarafından geliştirilen sosyal medya bağımlılık ölçeği, Arslan ve Gelişli (2015) tarafından geliştirilen öz düzenleme ölçeği, Kocayörük ve Kuzgun (2000) tarafından geliştirilen sosyal beceri ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca katılımcıların demografik bilgileri için araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Bu kapsamda Uygulama sonucunda toplanan veriler çalışmanın alt problemleri ışığında SPSS programında analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda sosyal medya bağımlılıklarının, sosyal becerilerin ve öz düzenleme becerilerinin sınıf düzeyine göre farklılaştığı, erkek öğrencilerin bağımlılık düzeylerinin kız öğrencilere göre yüksek olmasına rağmen anlamlı olmadığı, bağımlılık ve diğer değişkenler arasında negatif yönde zayıf bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.