Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavı'nın geri etki (Washback) açısından incelenmesi (Dicle Üniversitesi örneği)

Bu çalışmanın amacı `Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavı'nın (ÜDS) ?washback effect? denilen ?geri etki? olarak tanımlanan teknik bir boyut açısından incelenmesidir. ÜDS, temelde Yükseköğretim kurumlarında görevli olan veya bu kurumlarda çalışmak isteyenlerin yabancı dil bilgilerinin ölçülmesinde kullanılan merkezi bir sınavdır. ?Doçentlik Sınav Yönetmeliği' uyarınca doçent adaylarının doçentlik başvurusu yapabilmek için bu sınavdan 65 veya üzerinde bir puan almaları gerekmektedir. Bu durumu çalışma zemini olarak kabul eden çalışmanın evreni olarak Diyarbakır İl Merkezi'nde bulunan Dicle Üniversitesi'nde görev alan öğretim üyeleri seçilmiştir. Çalışmaya toplam 575 öğretim üyesi dahil edilmiş olup bunlardan 161'i çalışmaya katılmıştır. Bunların 144'üyle birebir görüşülmüş, geriye kalan 17 kişi ise çalışmaya e-mail yoluyla dâhil edilmiştir. Merkez yerleşkede bulunan 13 ayrı Fakülte ve Yüksekokuldan çalışmaya dahil edilen katılımcılar arasında, en büyük grubu Yardımcı Doçentlerin oluşturduğu tespit edilmiştir.Çalışmadaki nicel veriler açık uçlu, çoktan seçmeli ve Likert ölçekli sorulardan oluşan bir anket yardımıyla elde edilmiştir. Nitel veriler oluşturmak amacıyla 10 katılımcıyla bire bir görüşmeler yapılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 17.0 programı kullanılırken nitel veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir.Araştırmanın sonuçlarına göre, özel ders, ÜDS'ye hazırlanma yöntemleri arasında en etkili yöntem olarak belirlenmiştir. ÜDS başarısı göz önünde bulundurulduğunda bayanların erkeklere göre, İngilizce dilini seçenlerin Almanca ve Fransızca dillerini seçenlere göre ve Sağlık Bilimleri alanında sınava girenlerin diğer alanlarda giren kişilere göre daha başarılı olduğu ortaya çıkmıştır. ÜDS'deki soru grupları düşünüldüğünde, kelime bilgisi sorularının diğerlerine göre daha zorlayıcı olduğu, ayrıca bu soruların ÜDS çalışmalarında en çok vurgulanan sorular olduğu anlaşılmıştır. ÜDS için düşünülen değişiklikler arasında ÜDS'nin dört beceriyi kapsayacak şekilde değişmesi gerektiği en çok oylanan seçenek olarak belirlenmiştir. Verilerin değerlendirilmesi sonucunda ÜDS'nin en çok okuma becerisini geliştirmeye yardımcı olduğu, dinleme, konuşma ve yazma becerilerinin ise sınava hazırlanan adaylar tarafından genellikle ihmal edildiği ortaya çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: Washback, Sınav Etkisi, Pozitif Washback, Negatif Washback, IBFLE