Faaliyet tabanlı maliyetleme sistemi ve faaliyet tabanlı maliyetleme sistemi'nin otel işletmelerinde uygulanması

Faaliyet tabanlı maliyetleme; genel üretim giderlerini işletmede gerçekleştirilen faaliyetler ile ilişkilendiren ve faaliyet havuzlarında toplanan faaliyet maliyetlerini çok sayıda maliyet etkeni aracılığıyla ürünlere dağıtan ileri bir maliyetleme sistemidir. Sistem böylece genel üretim giderlerini sağlıklı bir şekilde ürünlere yükleyerek ürün maliyetlerinin geleneksel maliyetleme sistemlerine göre daha doğru hesaplanabilmesine imkân sağlamaktadır.Çalışmamızın kapsamını otel işletmeleri oluşturmaktadır. Otel işletmeleri elde ettiği döviz gelirleri, istihdama sağladığı olumlu katkılar vb. ile ülke ekonomisine büyük katkıları olan hizmet işletmeleridir. Ayrıca otel işletmelerinin toplam maliyetlerinin büyük kısmını genel üretim maliyetleri oluşturmaktadır. Dolayısıyla faaliyet tabanlı maliyetlemenin otel işletmelerinde ürün maliyetlerinin doğru olarak hesaplanmasına büyük katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.Bu çalışmanın amacı; genel üretim giderlerinin yüksek olması nedeniyle, ürün ve hizmet maliyetlerinin hesaplanmasının zor olduğu otel işletmelerinde faaliyet tabanlı maliyetleme sistemi sayesinde geleneksel muhasebe sistemlerine nazaran, ürün ve hizmet maliyetlerinin daha doğru ve hassas şekilde hesaplanabileceğini ortaya koymaktır. Bu amaçla çalışmamızda öncelikle otel işletmelerinin karakteristik özellikleri ve diğer işletmelerden farklılık gösteren maliyet yapılarının özellikleri dikkate alınarak, faaliyet tabanlı maliyetlemenin otel işletmelerindeki uygulanabilirliği kapsamlı bir şekilde analiz edilmeye çalışılmıştır. Böylece çalışmanın kuramsal alt yapısı oluşturulmaya çalışılmıştır. Daha sonra faaliyet tabanlı maliyetlemenin otel işletmelerinde doğru ürün maliyeti hesaplamadaki öneminin anlaşılabilmesi amacı ile beş yıldızlı bir otel işletmesinde faaliyet tabanlı maliyetleme uygulaması gerçekleştirilmiştir.Çalışmamız neticesinde şu temel sonuçlara ulaşılmıştır;?Otel işletmelerinde genel üretim giderlerinin toplam giderler içindeki payının yüksek olması, faaliyet tabanlı maliyetlemenin uygulanabilirlik bakımından elverişliliğini daha da artırmaktadır.?Faaliyet tabanlı maliyetleme, boş veya katma değer sağlamayan faaliyetlerin tasfiye edilmesi ve birbirine benzer faaliyetlerin gruplandırılması suretiyle maliyetlerin düşürülmesini olanaklı hale getirebilmektedir.?Faaliyet tabanlı maliyetleme, satış objelerinin daha doğru fiyatlandırılmasını sağlayarak işletme yönetiminin ürün, müşteri ve hizmet bazında karlılık analizleri yapabilmesine imkân tanımaktadır. Böylece faaliyet tabanlı maliyetleme işletmenin daha sağlıklı stratejik kararlar almasına katkı sağlamaktadır.?Otel işletmelerinde genel üretim giderlerinin yıl boyunca dengeli bir dağılım göstermemesi, ürünlerle ilişkilendirilemeyen ve süreklilik göstermeyen pek çok faaliyetin olması, faaliyet tabanlı maliyetlemenin otel işletmelerinde uygulanmasını zorlaştıran faktörlerdir.?Faaliyet tabanlı maliyetleme uygulaması otelin türü, sınıfı, büyüklüğü, konumu, konsepti gibi pek çok özelliğe bağlı olarak değişiklik gösterebilmektedir.Anahtar Kelimeler: Maliyet, Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, Geleneksel Maliyetleme Sistemi,Turizm, Otel İşletmeleri,