Fahreddin Razi'nin dirilişi ispatlamada ve inkärcılara cevap vermedeki tutumu / Fahreddin er Razi's attitude proving resurrection and answering to deniers

Bu çalışma; Fahreddin er-Râzî'nin dirilişle ilgili tutumu ve inkârcılara verdiği yanıtlar, filozoflar ve kelamcıların görüşlerini incelerken kullandığı yöntem ve diğerleriyle karşılaştırması hakkındadır. Râzî'nin görüşünü belirlerken, dirilişin çeşitleri ve nasıllığı konusunda hem kabul edenlerin ve hem de reddedenlerin görüşlerini birlikte inceledim. Dirilişin çeşitli evreleri vardır ki bu çalışma onları da içermektedir. Ancak ilk olarak beşeri ruhun ne olduğu ve bedenden farklılığı, bedenin yok olmasından sonra onun yok olmadığını araştırdım. Dirilişin evreleri ölüm ile başlamaktadır. Berzah yaşamı ve bu evredeki nimetler ve azap, bedenden ayrıldıktan sonra ruhun serüveni de incelenmiştir. Öte yandan haşr, neşr, hesap, tartı, organların konuşturulması, sırat, havz, va'd ve vaîd, yargılama, büyük günah işleyen hakkındaki hüküm, şefaatin ispatı cennet, cehennem, itaatkar ve isyankârın ayrışması için ahirette ilahi adaletin gerçekleşmesi konu edinmiştir. Bütün bu konular incelenirken Râzî'nin tutumunun belirlenmesine gayret edilmiştir. Bu yapılırken de tümevarım yöntemi kullanılmıştır. Râzî'nin akli ve nakli delillere dayanarak ruh ve beden birlikteliğiyle dirilişi kabul ettiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kalam ilmi, Diriliş, Kabir Azabı, Haşr, Hesap.