Fahreddîn Râzî'ye göre âhiret

Bu tezde, Fahreddîn er-Râzî'nin (ö. 606/1209) âhiret hayatına dair görüşleri incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, Râzî'nin ölümden başlayarak ebedî hayata uzanan süreçlere dair geliştirdiği yaklaşımı analiz etmek ve bu yaklaşımın kelâm düşüncesi içerisindeki yerini tespit etmektir. Bu çerçevede ölüm, ruh-beden ilişkisi, tenâsüh, kabir ve mahşer hayatı, ma'dûmun iadesi, hesap, amel defteri, mizan, sırat, kevser, şefaat, ihbât, tekfîr, ceza, mükâfat, cennet ve cehennem gibi konular ele alınmıştır. Bunun yanı sıra, kelâm ekollerinin âhiret inancına ilişkin görüşleri özetlenmiş ve Râzî'nin bu tartışma içindeki rolü kapsamlı bir biçimde incelenmiştir. Tez; giriş, iki ana bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Girişte çalışmanın amacı, yöntemi, kaynakları ile Râzî'nin hayatı ve eserlerine yer verilmiştir. Birinci bölümde, âhiret süreciyle ilgili temel kavramlar ve olaylar; ikinci bölümde ise Râzî'nin cennet-cehennem inancı, mükâfat-ceza anlayışı, büyük günah işleyenlerin durumu ve ebedîlik gibi meselelerdeki görüşleri değerlendirilmiştir. Çalışmada esas olarak Râzî'nin eserleri incelenmiş, gerektiğinde diğer kaynaklara da başvurulmuştur. Sonuç olarak, Râzî'nin vahiy merkezli, ilahî irade ve rahmeti esas alan, tutarlı ve özgün bir âhiret anlayışına sahip olduğu ortaya konmuştur.