Farelerde oluşturulan tam kalınlıklı yarada ipek proteini, propolis, sığla yağı ve hemostatik bir ürünün yara iyileşmesi üzerindeki etkinliğinin karşılaştırılması

Giriş ve Amaç: Tarih boyunca insanlar, yaraları tedavi etmek için bitki yaprakları, kökleri, bitkilerden elde edilen sıvılar ve hayvansal ürünler gibi birçok doğal materyali kullanmışlardır. Literatür incelendiğinde araştırmacıların son yıllarda yara tedavisi için yeni ve alternatif yöntemler üzerinde çalıştıkları görülmektedir. Bu araştırmada; yara tedavisi için kullanım potansiyeli bulunan sığla yağı, propolis, ipek proteini ve Ankaferd'in deneysel eksizyonel yara modelinde, yara iyileşmesi üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve yöntem: Çalışmaya 36 adet Balb/c cinsi fare dahil edildi ve eşit olarak dört gruba ayrıldı. Anestezi altında punch biyopsi aleti ile farelerin sırt derilerinde iki adet dairesel eksizyonel yara oluşturuldu. 1. gruptaki farelerin yaralarına topikal olarak sığla yağı, 2. gruptaki farelere propolis, 3. gruptaki farelere ipek proteini ve 4. gruptaki farelere Ankaferd ile günlük olarak pansuman yapıldı. Yara oluşturulmasının 7. ve 14. gününde farelerin yaralarından doku örnekleri alındı ve immünohistolojkimyasal incelemeler yapıldı. 14. gün takip edilen yarararın boyutu günlük olarak ölçüldü ve foroğraflandı. Deney sonunda tüm farelerden venöz kan örnekleri alınarak iyileşme parametreleri (IGF, EGF, Kİ-67, IL-6 ve hidroksiprolin) biyokimyasal olarak incelendi. Bulgular: İpek proteini ve sığla yağı uygulanan yaraların, diğer gruplara göre daha hızlı iyileşme gösterdiği bulundu. İmmünhistokimyasal incelemelerde gruplar arasında istatistiksel fark yoktu. Ankaferd grubunda inflamatuar süreç bulguları daha belirgin olduğu saptandı. Sonuç: Araştırma sonuçlarına dayanarak; propolis, sığla yağı, ipek proteini ve Ankaferd'in yara iyileşmesinde farklı parametreler üzerinde olumlu etkileri olduğu, genelde anlamda reepitelizasyon, anjiyogenez, kollajen üretimi ve yeniden yapılanma süreçlerini destekledikleri ve yara iyileşmesini hızlandırdıkları bulundu. Anahtar kelimeler: ankaferd, deneysel model, hemşirelik bakımı, ipek proteini, propolis, sığla yağı, yara iyileşmesi