Farklı cinsiyet rollerine sahip üniversite öğrencilerinin öfke yaşama biçimleri ve utangaçlık düzeylerinin incelenmesi

Bu arastırmada, üniversite ögrencilerinin sahip oldukları cinsiyet rolleri ve cinsiyetlerine göre öfke yasama biçimleri ve utangaçlık düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıstır. Arastırmada farklı cinsiyet rollerine sahip üniversite ögrencilerinin öfke yasama biçimleri ve utangaçlık düzeylerinin farklılasıp farklılasmadıgı ayrıca ögrencilerin cinsiyetlerinin, öfke yasama biçimleri ve utangaçlık düzeylerinin farklılasıp farklılasmamasında anlamlı katkısının olup olmadıgı arastırılmak istenmistir. Arastırmanın evrenini 2006-2007 egitim ögretim yılında Anadolu Üniversitesinin örgün egitim veren Eczacılık, Edebiyat, Egitim, Fen, Güzel Sanatlar, Hukuk, ktisadi-dari Bilimler ve letisim fakültelerine devam eden 11629 üniversite ögrencisi olusturmustur. Oranlı küme örnekleme yöntemiyle seçkisiz olarak belirlenen 1389 ögrenciden veri toplanmıs ancak evrenin yaklasık %9'una karsılık gelen 1045 ögrenci arastırma kapsamına alınmıstır. Arastırmada üniversite ögrencilerinin cinsiyet rollerinin belirlenmesinde Kavuncu (1987) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ?Bem Cinsiyet Rolü Envanteri?, öfke yasama biçimi düzeylerinin belirlenmesinde Özer (1994) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ?Öfke Tarzı Ölçegi? utangaçlık düzeylerinin belirlenmesinde ise Güngör (2001) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ?Utangaçlık Ölçegi?, kullanılmıstır. Ögrencilerin yas ve cinsiyetlerine iliskin bilgiler ise arastırmacı tarafından hazırlanan ?Kisisel Bilgi Formu? ile elde edilmistir. Arastırmada veri toplama araçları ile elde edilen bilgilerin çözümlenmesi ?SPSS 10.0.0. for Windows? paket programı ile bilgisayar ortamında gerçeklestirilmistir. Verilerin analizi sırasında, betimleyici istatistiklerin yanı sıra, t testi ve varyans analizi uygulanmıstır. Analizlerde öncelikle varyansların homojen olup olmadıgı Levene Testi ile belirlenmistir. Varyansların homojenligi durumunda varyans analizi, varyansların homojen olmadıgı durumlarda ise parametrik olmayan testlerden Kruskal Wallis Testi kullanılmıstır. Varyans analizi sonucunun önemli bulundugu durumlarda, farkın hangi ortalamalar arasındaki farklardan kaynaklandıgını belirlemek amacıyla Tukey HSD testi yapılmıstır. Kruskal Wallis Testinin sonucunun önemli bulundugu durumlarda ise, farkın kaynagını belirlemek amacıyla olası tüm ikili karsılastırmalar için Mann-Whitney U testi kullanılmıstır. Arastırmada elde edilen sonuçlara göre çalısmaya alınan ögrencilerin cinsiyet rolleri bakımından birbirlerine yakın oranlara sahip oldukları, cinsiyetlerine göre bakıldıgında erkeklerin çogunlugunun erkeksi, kadınların da çogunlugunun kadınsı oldukları belirlenmistir. Arastırmada katılımcıların çogunlugunun içe yöneltilmis ve dısa yöneltilmis öfke düzeylerinin düsük, buna karsın öfke kontrol düzeylerinin ise yüksek oldugu bulunmustur. Ayrıca, katılımcıların %75'inin orta düzeyden daha düsük, %25'inin ise orta düzeyin üstünde bir utangaçlık düzeyine sahip oldugu belirlenmis ve çogunlugunun utangaçlık düzeylerinin orta düzeyin altında oldugu sonucuna ulasılmıstır. Katılımcıların cinsiyet rollerine göre içe yöneltilmis öfke düzeyleri arasında anlamlı bir fark ortaya çıkmamıstır. Ayrıca erkeksi, androjen ve belirsiz cinsiyet rollerine sahip üniversite ögrencilerinin, kadınsı olanlara göre; erkeksi cinsiyet rolüne sahip olanların da androjen cinsiyet rolüne sahip olanlara göre dısa yöneltilmis öfke düzeylerinin anlamlı biçimde daha yüksek oldugu bulunmustur. Diger yandan androjen cinsiyet rolüne sahip olan ögrencilerin öfke kontrol düzeylerinin, hem erkeksi hem de belirsiz cinsiyet rolüne sahip olanlardan; kadınsı cinsiyet rolüne sahip olanların ise belirsiz cinsiyet rolüne sahip olanlardan anlamlı biçimde daha yüksek oldugu bulunmustur. Ayrıca cinsiyet rollerine göre; erkeksi cinsiyet rolüne sahip olanların utangaçlık düzeylerinin, hem kadınsı hem de belirsiz cinsiyet rolüne sahip olanlardan; androjen cinsiyet rolüne sahip olanların utangaçlık düzeyinin ise hem kadınsı hem de belirsiz cinsiyet rolüne sahip olanlardan anlamlı biçimde daha düsük oldugu bulunmustur. Arastırmada ögrencilerin içe yöneltilmis öfke düzeyleri üzerinde, cinsiyetin hem tek basına temel etkisi hem de cinsiyet rolü ile birlikte ortak etkisi anlamlı bulunmamıstır. Ögrencilerin dısa yöneltilmis öfke düzeyleri üzerinde ise cinsiyetin hem temel etkisi, hem de cinsiyet rolü ile birlikte anlamlı ortak etkisi oldugu belirlenmistir. Ögrencilerin öfke kontrol düzeyleri üzerinde de cinsiyetin temel etkisi anlamlı bulunmus ancak cinsiyet rolü ile birlikte ortak etkisi anlamlı bulunmamıstır. Ayrıca, arastırmada, üniversite ögrencilerinin utangaçlık düzeyleri üzerinde cinsiyetin tek basına anlamlı temel etkisinin oldugu, ancak cinsiyet ile cinsiyet rolünün ortak etkisinin anlamlı olmadıgı belirlenmistir.