Farklı doz ve tarihlerde uygulanan glyphosate herbisitinin karaçam (Pinus nigra J. F. Arnold.), sarıçam (Pinus sylvestris Line.) ve sahilçamı (Pinus pinaster Aiton.) fidanlarına etkisi

Glyphosate ormancılıkta saha hazırlama ve ibreli ve yapraklı türlerin zararlı bitki mücadelesi işlemlerinde en yaygın kullanılan herbisitlerden birisidir. Bu herbisitin geniş bir etki alanına sahip olması nedeniyle ürün (mahsul) güvenliği kritik bir öneme sahiptir. Çam fidanların glyphosate karşı dayanıklılığı türüne, uygulama zamanına ve uygulama dozuna bağlı olarak değişmektedir. İki yıllık süreçte uygulanan kontrol (işlem yok), fiziki ot mücadelesi ve 12 farklı dozda gerçekleştirilen (glyphosate) uygulamasının yer aldığı farklı ot mücadele işlemlerinin ağaçlandırma ve fidanlık çalışmalarında yaygın olarak kullanılan, tüplü Karaçamı (Pinus nigra J.F.Arnold.), Sarıçam (P. sylvestris Line.) ve Sahil çamı (P. pinaster Aiton.) fidanları üzerindeki fitotoksik etkisi incelenmiştir. Herbisit uygulamalarında kullanılan glyphosate düşük, orta, yüksek ve çok yüksek dozlarda (sırasıyla %0,2, 0.4, 0.8 ve 1.2,) ve üç farklı zaman diliminde (erken Nisan, Mayıs ve Haziran) uygulanmıştır. Analizler herbisitleri içeren ve içermeyen uygulamalar olarak iki farklı düzenle gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda herbisitleri içeren ikinci analizde ana uygulama etkilerinin yanı sıra uygulama zamanı ve dozajının ortak etkilerinin çam fidanları üzerinde istatiki açıdan farklar oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çam fidanlarının üzerindeki glyphosate fitotoksisitesi uygulama zamanı ve dozuna göre değişmektedir. Dozun fidanların yaşama oranı ve canlılığı üzerindeki etkisi uygulama zamanına göre de önemli oranda değişiklik göstermiştir. Karaçam, sahil çamı ve sarıçam fidanları bahar ve yaz ortasında düşük ve orta dozlara (0,2-0,4% v:v veya 172-344 g a.i. ha-1) nispeten dayanıklılık gösterirken tüm uygulama tarihlerinde yüksek dozlara (1,2% v:v veya 1032 g a.i. ha-1) yüksek hassasiyet sergilemiştir. 0.8% v:v (689 g a.i. ha-1) uygulama dozunun sadece bahar ortalarında çam iğnelerinin yoğun epikütüküler mumla kaplı olduğu ve sınırlı herbisit geçirgenliğinin olduğu dönemde kullanılması tavsiye edilmektedir. Anahtar kelimeler: Uygulama dozu, Uygulama zamanı, Glyphosate taraması, Fidan toleransı, Fitotoksisite