Farklı eğimlerde dairesel ve oval aynakol dişlisinin pedaldaki güç çıktısına, bisiklet gidonuna ve yere uygulanan kuvvetlere etkisi

Farklı Eğimlerde Dairesel ve Oval Aynakol Dişlisinin Pedaldaki Güç Çıktısına, Bisiklet Gidonuna ve Yere Uygulanan Kuvvetlere Etkisi Oval aynakol dişlisi, bisiklet sporunda kullanılan, pedal dinamiklerinin gelişimi amacıyla uzun yıllardan beri geliştirilen bir ekipmandır. Tasarlanan farklı oval aynakol dişlilerinin bazı performans parametlerini iyileştirdiği bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, farklı eğimlerde, bisikletin çekiş sisteminde kullanılan dairesel (Dak) ve oval aynakol (Ovl) dişlilerinin güç üretimini, yere uygulanan kuvvetlere etkisini (ön ve arka tekerlek) ve bisiklet gidonuna uygulanan kuvvetlerin eğim ve aynakol değişkenine bağlı olarak incelenmesi ve olası farkların ortaya konmasıdır. Çalışmaya 65,5 ± 5,73 mL·kg-1·dk-1 VO2max değerlerine sahip elit düzey antrene 10 erkek sporcu katıldı (372,22 ± 47,44 watt, 196,78 ± 5,89 kalp atım sayısı). Testler %15 eğime kadar çıkabilen bir koşu bandı (koşu bandının hız özelliği kullanılmamıştır) üzerine sabitlenmiş "sabit bisiklet makarası" (roller) üstünde yer alan dağ bisikleti ile farklı eğimler (%1 eğimden başlanıp, %5, %10, %15 eğime çıkılarak, 15dk süresince tek seans şeklinde) kullanılarak gerçekleştirildi. Sporcuların VO2max Watt (372,22±47,44 W) değerlerinin %70'ine denk gelen güç çıktılarıyla (260,31± 35,49 W) gerçekleştirilen test sırasındaki pedal dinamiklerine ait veriler [güç aşaması başlangıç (gAb◦); güç aşaması bitiş (gAbit◦); güç aşaması zirve başlangıç (gAZb◦); güç aşaması zirve bitiş (gAZbit◦)] Garmin Vector2 ile, yere ve gidona uygulanan kuvvetler yük hücreleri ile alınmıştır. Sporcular pedal devir sayısı olarak 74,56 ± 4,25 rpm kullanmışlardır. Tüm eğimlerde Dak-Ovl arasında; gAb(◦) değerinde, gAZb(◦) değerinde, gAZbit(◦) değerinde anlamlı fark bulunmuştur (p≤0.05). Diğer parametrelerde anlamlı bir farka rastlanmamıştır (p>0.05). Tüm eğimlerde DaK-OvL arasında; ön tekerlek, merkez bölge, arka tekerlek ve gidona uygulanan kuvvetlerde anlamlı bir farka rastlanamamıştır (p>0,05). Oval aynakol dişlisi %1, %5, %10 ve %15 eğimde dairesel aynakol dişlisine göre pedal dinamiklerinde sadece gAb ve gAbit'te fark yaratmıştır. Bulguların pratiğe aktarımında her sporcunun pedal dinamikleri iyi analiz edilmeli ve ona göre aynakol tercihi yapılabilir. Anahtar Kelimeler; pedal dinamikleri; bisiklet tırmanma; kuvvet; performans; garmin Vector