Farklı erkek gömlek kalıplarının vücuda uyumunun değerlendirilmesi ve yeni kalıp geliştirilmesi

Beden ve giysinin bedene uyumu birbiriyle ilişkilidir, çünkü uyumun kabul edilebilirliği giysinin boyutundan büyük ölçüde etkilenir. Giysi seçiminde uyum en önemli hususlardan biridir. Giysilerin vücuda uyum ve kalıp problemleri giysinin estetik ve fonksiyonel özelliklerini doğrudan etkilemektedir. İnsan vücudu çok çeşitli boyut ve şekillerde olduğundan, halihazırda kullanılmakta olan kalıp çizim sistemlerinin herkese aynı oranda uygun olması mümkün değildir. Ancak var olan sistemlerin incelenerek değerlendirilmesi ve daha fazla uyum sağlayan kalıpların geliştirilmesi önemlidir. Bu çalışmada, erkek gömlek kalıbı üretiminde yaygın olarak kullanılan Alman kökenli Müller ve yerli İTKİB sistemleri ile geleneksel Terzi kalıbı ve bir Firmanın kullandığı kalıp olmak üzere dört farklı erkek gömlek kalıpları karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Araştırmada tüm kalıplar için firmanın kullanmış olduğu 50 beden ölçüleri sabit tutulmuş ve farklı sistemlerin kalıp çizim teknikleri sonucunda oluşan biçimsel farkları objektif biçimde, vücuda uyumu ise uzmanlar tarafından öznel olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada elde edilen kalıpların kullanılması ile üretilen gömleklerin vücuda uyumunun uzmanlar tarafından değerlendirilmesi, sonuçlar içerisinde en yüksek uyum sağlayan değişkenlerin kullanılarak, daha yüksek uyum sağlaması beklenen yeni bir kalıp modelinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada karma yöntem yaklaşımı benimsenmiş hem nitel hem de nicel veri türlerinden yararlanılmıştır. Her bir gömlek kalıbı, aynı kumaştan ve aynı üretici tarafından, aynı süreç izlenerek dikilmiş, böylece üretimden kaynaklanabilecek sorunlar en aza indirgenmiştir. Gömlekler, 50 beden ölçü aralığında bir erkek mankene giydirilmiş, akademisyen, terzi ve sektör uzmanları tarafından Erkek Gömlek Uyum Değerlendirme Uyum Ölçeği vasıtasıyla değerlendirilmiştir. Uzman değerlendirmeleri sonucunda elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edilmiş, sonuçlar doğrultusunda yeni gömlek kalıbı geliştirilmiştir. Verilerin analizinde Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Kruskal-Wallis testi, Eta Kare Etki Analizi ve Tek Örneklem t Testi olmak üzere dört test yöntemi kullanılmıştır. Geliştirilen gömlek kalıbı da uzmanlar tarafından değerlendirilmiş, elde edilen verilerin analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda Firma kalıbından, Omuz dikliği, Ön roba yeri, Ön göğüs çevresi, Kol dönmesi, Arka bel çevresi ve Gömlek boyu olmak üzere 6 adet; Terzi kalıbından Ön roba kayması, Ön genişlik, Pazu genişliği ve Bilek genişliği olmak üzere 4 adet; Müller kalıbından Yaka düşüşü, Omuz, Ön kalça çevresi, Kol oyuntusu ve Yan dikiş olmak üzere 5 adet, İTKİB kalıbından ise Yaka çevresi, Ön bel çevresi, Kol boyu, Sırt genişliği, Arka genişlik, Arka kalça çevresi ve Roba yüksekliği 7 adet olmak üzere toplam 22 değişken geliştirilen erkek gömlek kalıbının çiziminde kullanılmıştır. Geliştirilen erkek gömleğinin uzmanlar tarafından uyum değerlendirmesi sonucunda, Yaka çevresi, Omuz Genişliği, Ön genişlik, Kol Oyuntusu, Pazu Genişliği ve Arka Kalça Çevresi değişkenlerinin tam uyuma yakın olduğu, bu değişkenler dışındaki tüm değişkenlerin ise tam uyum sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, farklı kalıp sistemleri ile hazırlanan erkek gömleklerinin karşılaştırılması ve vücuda uyumu konusunda uzman değerlendirme sonuçları neticesinde, geliştirilen kalıbın vücuda en iyi uyumu sağlayan kalıp olduğunu ortaya koymuştur. Geliştirilen bu kalıp hem akademik kalıp araştırmalarına hem de sektör uygulamalarına doğrudan katkı sunabilecek nitelikte bir örnek teşkil etmektedir.