Farklı gelişen çocukların annelerinde algılanan stigma, aile stresi ve aleksitimi

Bu çalışmada, çocuğunda otizm spektrum bozukluğu (OSB), zihinsel yetersizlik (ZY), özel öğrenme güçlüğü (ÖÖG) tanısı olan annelerin algıladıkları stigma, aile stresi ve aleksitimi düzeylerini karşılaştırmak amaçlanmıştır. Ayrıca algılanan stigma, aile stresi ve aleksitimi arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim yılında, İstanbul ilinde özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim gören OSB, ZY tanısı olan çocukların anneleri, karşılaştırma grubunu ÖÖG olan çocukların anneleri oluşturmuştur. Araştırmada 262 anne yer almıştır. Çalışmaya alınan bireylerin sosyodemografik özellikleri ile ilgili bilgileri "Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu" kullanılarak yüz yüze görüşme ile araştırmacı tarafından doldurulmuştur. Katılımcıların algıladıkları stigma Ebeveynlerde Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği (ERHİDÖ) ile, aile stresi Aile Stresini Değerlendirme Ölçeği (ASDÖ) ile, aleksitimi düzeyleri Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20) ile, çocukların otizm derecesi Çocukluk Otizmi Değerlendirme Ölçeği (CARS) ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda; çocuğunda ÖÖG tanısı olan annelerin ERHİDÖ, ASDÖ, TAÖ-20 toplam puanları ve alt test puanları, çocuğunda OSB ve ZY olan annelerin puanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. ERHİDÖ toplam puanlarında çocuklarında ağır düzeyde OSB olan annelerin puanları çocuğunda ZY ve ÖÖG olan annlerin puanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. İçselleştirilmiş damgalanma, aile stresi ve aleksitimi puanları arasında anlamlı düzeyde pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Otizm, damgalanma, aile stresi, aleksitimi