Febril nötropenide adrenomedullin, C-reaktif protein ve prokalsitoninin ile değerlendirilmesi

Hematolojik malignite tanısıyla takip edilen hastaların FN'nin erken tanımlanması, olası etiyolojik ajanların bilinmesi, FN'ye bağlı morbidite ve mortalite önlenmesinde biyobelirteçler önemli rol oynar. Bu çalışmada biyobelirteç olarak, serum adrenomedullinin (ADM) FN'de rolünü değerlendirilmesi, C-reaktif proteinle (CRP) ve prokalsitonin (PCT) ile karşılaştırılması amaçlandı. Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Hematoloji Bölümünde mart-ekim 2022 tarihleri arasında hematolojik malignite nedeniyle takip edilmiş 31 hastanın, 33 febril nötropenik atağın prospektif çalışmasıdır. Febril nötropeni durumunda kan örnekleri alınmış olup, serum adrenomedullin düzeyleri, C-reaktif protein (CRP) ve prokalsitonin (PCT) ile karşılaştırıldı. Çalışmaya dahil edilen hastaların ortalama yaşı [(ort±Standart Sapma (min-maks)] 38,45 ± 14,96 (18 -65 ) yıl olan 31 hastada (kadın /erkek:1/2) toplam 33 FN atağı çalışıldı. Hastaların hematoloji malignite tanıları; ALL (%42), AML (%39) ve MM (%9), AA (%3), MDS (%3), HL (%3) idi. Hastaların servise yatışının ortalama 18. gününde (min 2-maks 52) FN atakları oldu. Kemoterapiden ortalama 8 (min:0- maks:34) gün sonra FN atak meydana geldi. Hastaların nötropenide kalış süresi ortalama 17 (min: 2-maks: 50) gün oldu. Febril nötropeniyi enfeksiyonun ciddiyetine ve ateşli nötropeni kılavuzlarına göre üç guruba ayırdık (CDI, FUO MDI). Çalışmamızda CDI, FUO MDI grupların yüzdeleri sırasıyla %33, %39, %30 idi. Çalışma süresi boyunca 18 hasta(%54) hayatını kaybetti. MDI grubunda CRP'nin 3. gün ve 7. gün değerleri arasında pozitif yönlü, yüksek derece ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edildi (p<0,05). PCT için ise MDI grubun 0. gün, 3. gün ve 7. günlerinde değerler arasında pozitif yönlü, yüksek derece ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edildi (p<0,05). FN'nin 0. gün, 3. gün ve 7. gün bakılan CRP ve PCT ölçümleri arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,05). Adrenomedullin FN'nin MDI, FUO gruplarında anlamlı bir ilişki saptanmazken, CDI grubun 7. gün ADM düzeyi 0. gün ADM düzeyinden yüksek saptandı. Aynı zamanda ADM' nin serumdaki düzeyi ile CRP ve PCT düzeyleri arasında pozitif korelasyon saptandı (p<0,05). FN takibinde biyobelirteç olarak CRP ve PCT'nin tanımlanmış enfeksiyon grubunda yüksek derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi. FN'nin başvuru anından (0. gün), 7. güne kadar CRP ve PCT düzeyleri yüksek ve anlamlı seyretmekte ve aynı zamanda CRP ve PCT düzeyleri arasında pozitif korelasyon vardı. Mevcut bilgiler ışığında CRP ve PCT'nin febril nötropenik hastalarda enfeksiyon varlığının tespitinde, hastanın tanı ve tedavi takibinde kullanılabilecek parametreler olduğu göstermektedir. Adrenomedullin FN'nin MDI, FUO gruplarında anlamlı bir ilişki saptanmazken, CDI grubun 7. gün ADM düzeyi 0. gün ADM düzeyinden daha yüksek saptandı. Aynı zamanda ADM'nin serumdaki düzeyi ile CRP ve PCT düzeyleri arasında pozitif korelasyon saptandı. Sonuç olarak adrenomedullin ile ilgili literatürde çok az çalışma mevcut olup, FN takibinde serum ADM düzeyi ile serum CRP ve PCT arasında korelasyon olması ve ADM'nin FN'de CDI grubunda anlamlı olması, enfeksiyon öngörmede kullanılabilecek bir biyobelirteç olduğunu desteklemektedir. Tanımlanış enfeksiyon varlığında; CRP, PCT ve ADM'nin FN şiddetini belirlemede önemli birer biyobelirteç olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Ancak hasta sayısının kısıtlı olması nedeni ile daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Adrenomedullin (ADM), Febrilnöntropeni (FN), C-reaktif Proteinle (CRP), Prokalsitonin (PCT)