Fen bilgisi öğretmen adaylarının 21. yy öğrenen becerileri ile eğitim teknolojilerine yönelik öz-yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Yaşam şartları her geçen gün hızla değişim göstermektedir. Bu değişimin ana nedeni bilim ve teknolojideki hızlı gelişim ve ilerlemedir. Bilim ve teknolojideki ilerlemelere ayak uydurabilmek için her ülke eğitim sistemlerini revize etmekte, sistemden gelen dönütler ile değerlendirmeler yapmaktadır. Bireylerin eğitim ve öğrenme ihtiyacı, teknolojinin gelişimine uygun olarak ilerlemesiyle mümkündür. Ülkemizde yetişen bireylerin bilgi toplumuna uyum sağlayabilmeleri için özellikle öğretim programlarında Fen ve Teknolojide temel yeterlikler, problem çözme, eleştirel düşünme, teknoloji kullanımı, öğrenmeyi öğrenme, gibi bazı 21. yy becerilerinin kazandırılmasına önem verilmesi gerektiği görülmektedir. Söz konusu bu araştırmada da Fen Bilgisi öğretmen adaylarının 21. yy öğrenen becerileri ve eğitim teknolojilerine yönelik öz- yeterlilik düzeyleri ile teknoloji kullanımı arasındaki ilişki düzeyinin ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemi Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan 3. ve 4. sınıf fen bilgisi öğretmen adayları (N=137) oluşturmaktadır. Çalışmada kullanılan ölçeklerin uygulaması 2020-2021 bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Ancak pandemi nedeniyle katılım azlığından 2021-2022 güz döneminde çalışmanın uygulaması bir dönem daha uzatılıp tekrar katılımcılara ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda araştırmada nicel ve nitel yöntem içerisinde barındıran karma yöntem tercih edilmiştir. Karma yöntem araştırmaları, araştırmacının çalışma içerisinde nitel ve nicel yöntem, yaklaşım veya kavramları birleştirmesi olarak bilinir. Araştırmanın deseni ise karma araştırma yöntemlerinden açımlayıcı sıralı desen olarak belirlenmiştir. Böylelikle nicel veriler nitel verilerle desteklenerek daha kapsamlı sonuçlar elde edilmiştir. Veri toplama aracı olarak geçerliliği ve güvenirliği kanıtlanmış 31 maddeden oluşan "21.Yüzyıl Öğrenen Becerileri Kullanım Ölçeği" ile 40 maddeden oluşan "Eğitim Teknolojileri Standartları Öz-Yeterlilik Ölçeği" kullanılmıştır. 21.Yüzyıl Öğrenen Becerileri Kullanım Ölçeğinin Cronbach Alfa katsayısı .89, Eğitim Teknolojileri Standartları Öz-Yeterlilik Ölçeği ise .95 olarak belirtilmiştir. Bu da ölçeklerin geçerli ve güvenilir olduğunu göstermektedir. Karma araştırmanın nitel boyutunda ise öğretmen adaylarının 21.yy becerilerine sahip olma durumlarını ve eğitim teknolojilerini kullanma durumlarını ortaya çıkarmak ayrıca pandemi sürecinde eğitim teknolojisi hakkındaki görüşlerini belirlemek amacıyla açık uçlu sorulardan oluşan anket formu kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler doğrultusunda öğretmen adaylarının 21.yy becerileri içerisindeki bilişsel beceriler ve yenilikçilik becerileri boyutları ile cinsiyet değişkeni arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olduğu fakat otonom beceriler, işbirliği ve esnek beceriler boyutlarında istatistiksel olarak cinsiyet değişkeninin etkilemediği bulgusuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının sınıf düzeyi ile 21.yy öğrenen becerileri ölçeğinden aldıkları puanlar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılığın elde edilemediği bulgulanmıştır. Eğitim teknolojileri standartlarına yönelik öz- yeterlilik ölçeğinden elde edilen sonuçlara bakıldığında öğretmen adaylarının cinsiyet, sınıf düzeyi ve akademik başarı ortalaması ile arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılığın elde edilemediği görülmüştür. Çalışmanın nitel kısmında ise "21. Yüzyıl Becerileri Öğretmen Yetkinlikleri" ve "Eğitim Teknolojileri" temaları ortaya çıkmıştır. Öğretmen adaylarının hem 21. yy becerilerine hem de eğitim teknolojilerine yönelik ilişkisine bakıldığında her iki tema arasında olumlu düşüncelerinin olduğu söylenebilir.