Fen bilimleri ders kitapları ve yardımcı kaynak kitapların kelime frekans listeleri yardımıyla analizi

Bu çalışmanın amacı Millî Eğitim Bakanlığı tarafından ders kitabı olarak kabul edilen 8. sınıf Fen Bilimleri kitapları ile farklı yayınevleri tarafından hazırlanan 8. sınıf Fen Bilimleri konu anlatımlı kitaplarında yer alan kelimelerin sıklık dağılımlarını belirlemek, fen kavramları ve fen öğretimi açısından benzerlik ve farklılıkları tartışmaktır. Araştırmanın amacı doğrultusunda doğal dil işleme ve metin madenciliğinde kullanılan yöntemler tercih edilmiştir. Ders kitaplarındaki ve kaynak kitaplardaki metinler düz metin haline getirilerek Zemberek NLP Uygulama Programlama Arayüzü kullanılarak JAVA programlama dilinde hazırlanmış olan NKod yazılımı yardımıyla ilgili ders kitaplarındaki kelimelerin frekanslarına ulaşılmıştır. Verilerin analizinde R Programlama Dili (R Core Team, 2021) ve RStudio (RStudio Team, 2020) uygulaması kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgular aşağıdaki gibidir. •Ders ve yardımcı kaynaklarda kullanılan ilk 10 ve ilk 100 terimin ünite içeriğini yansıttığına ulaşılmıştır. Ayrıca ders ve yardımcı kaynaklarda en çok vurgulanan terimler genellikle aynıdır. •Kitapların kendi üniteleri arasındaki en yüksek Spearman sıra korelasyon değerleri hem "Basınç" ile "Basit Makineler" hem de "Mevsimler ve İklim" ile "Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi" ünitelerine ait olup en düşük korelasyon değerleri ise "DNA ve Genetik Kod" ünitesinin "Madde ve Endüstri", "Basit Makineler" ve "Elektrik Yükleri ve Elektrik Enerjisi" üniteleriyle arasındaki korelasyon değerine aittir. •Araştırmada incelenen kitapların aynı üniteleri arasındaki en yüksek Spearman sıra korelasyon değerleri yardımcı kaynaklar arasında iken en düşük korelasyon değerleri ise ders kitaplarıyla yardımcı kaynaklar arasındaki korelasyon değerlerine aittir. •Ünite düzeylerinde terimlerin frekans dağılımları arasındaki istatistiksel olarak farklılaşmaya ki-kare testi ile bakılmış olup resmi ders kitapları arasında daha az oranda olduğu görülürken, ders kitabı ile kaynak kitaplar arasındaki istatistiksel olarak farklılaşmanın ise daha fazla olduğu görülmüştür. Ayrıca "Elektrik Enerjisi ve Elektrik Yükleri" ünitesi hariç diğer ünitelerin hepsi için en çok istatistiksel olarak farklılaşmanın ünite içeriğine ait terimlerde olduğuna ulaşılmıştır. İstatistiksel olarak farklılaşan terimlere göre kitapların vurguladığı içerikler yorumlanmış ve genel itibariyle kaynak kitapların sorulara ve üniteye ait bazen de kazanım dışı terimlere vurgu yaptığı, etkinliklerde ise öğrencilerin sonuca deney ve gözlem ile ulaştırılmaya çalışıldığı tespit edilmiştir. Ders kitaplarında ise soruların azlığına, üniteye ait terimlerden çok etkinliğe yönelik terimlerin vurgulandığına, etkinliklerde ise öğrencilere hazır deneyler verildiğine ulaşılmıştır.