Fen bilimleri öğretmenlerinin madde ve doğası konularının öğretimi sürecine teknoloji entegrasyonu

Bu çalışmanın amacı fen bilimleri öğretmenlerinin Madde ve Doğası konularının öğretimi sürecine teknoloji entegrasyonunu incelemektir. Çalışmanın kavramsal çerçevesini Kabakçı Yurdakul, Çoklar, Birinci ve Kılıçer (2012) tarafından dönüşümcü TPAB modeline dayalı önerilen tasarım, uygulama, etik ve uzmanlaşma olmak üzere dört faktörden oluşan Teknopedagojik Eğitime Yönelik Yeterlik Yapısı oluşturmaktadır. Bu doğrultuda fen bilimleri öğretmenlerinin bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) ile bütünleştirilmiş fen öğretim sürecini tasarlarken nelere dikkat ettikleri, öğretim sürecinde teknolojiyi nasıl kullandıkları, teknoloji ve meslek etiği konularında nelere dikkat ettikleri ve karşılaşılan problemlere yönelik neler yaptıkları incelenmiştir. Ayrıca, BİT kullanım durumları ve teknoloji entegrasyonuna yönelik yeterliklerini nasıl geliştirdikleri araştırılmıştır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim öğretim yılında Tokat il merkezindeki devlet ortaokullarında çalışan onu kadın altısı erkek toplam 16 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmada veriler Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ve Bilgi ve İletişim Teknolojilerini Kullanım Durumu Anketi kullanılarak toplanmıştır. Görüşme formu geliştirilirken ve veriler analiz edilirken bu çalışmanın kavramsal çerçevesini oluşturan Teknopedagojik Eğitime Yönelik Yeterlik Yapısı esas alınmıştır. Görüşmeler 16 ile 59 dakika arasında sürmüştür. Fen bilimleri öğretmenlerinin BİT kullanım durumunun hangi düzeyde olduğunu tespit etmek için nicel veri analizi tekniği kullanılmış ve donanım, masaüstü uygulamalar ve Web 2.0 uygulamaları kategorileri altında düşük, orta ve yüksek olmak üzere üç seviyede değerlendirilmiştir. Diğer başlıklarda nitel veri analizi tekniklerinden betimsel analiz yöntemi uygulanmış ve beş tema altında analiz edilmiştir: Tasarım, uygulama, etik, uzmanlaşma ve TPAB yeterliklerinin geliştirilmesi. Yapılan çalışma sonucunda, fen bilimleri öğretmenlerinin BİT donanım kategorisinde kendilerini yeterli düzeyde gördükleri bulunmuştur. BİT masaüstü uygulamalar kategorisinde kelime işlemci ve sunum hazırlama gibi uygulamalarda kendilerini yeterli düzeyde görürken grafik animasyon hazırlama gibi yeni ortaya çıkan uygulamalarda ise kendilerini geliştirmeleri gerektiği ortaya çıkmıştır. Katılımcıların BİT Web 2.0 uygulamaları kategorisine yönelik uygulamaların büyük kısmı hakkında bilgi sahibi olmadıkları ya da kendi başlarına kullanamadıkları ortaya çıkmıştır. Nitel bulgulardan tasarım temasında katılımcıların Madde ve Doğası konularının öğretim sürecini tasarlarken teknoloji kullanımı açısından öğrencilerin konuya ilgisini çekme, konuyu somutlaştırmak için en uygun teknolojiyi seçme ve öğrencilerin düzeyine göre en uygun teknolojiyi seçme gibi konulara dikkat ettikleri ortaya çıkmıştır. Uygulama temasında katılımcıların Madde ve Doğası konularının öğretim sürecine teknolojiyi entegre ederken daha çok içeriği görselleştirmede, öğrencilerin güdülenmesinde ve soyut kavramların somutlaştırılmasında teknolojiyi kullandıkları; pedagojik yaklaşımlar açısından sunuş ya da buluş yoluyla öğretim stratejilerini tercih ettikleri; ölçme değerlendirme aşamasında çoğunlukla geleneksel ölçme değerlendirme tekniklerinden yararlandıkları ve BİT uygulamaları açısından Eğitim Bilişim Ağı, video, Morpa Kampüs platformu, akıllı tahta ve animasyon uygulamalarını kullandıkları görülmüştür. Katılımcıların Madde ve Doğası konularının öğretim sürecine teknolojiyi entegre ederken meslek ve teknoloji etiği konularına kısmen dikkat ettikleri bulunmuştur. Uzmanlaşma temasında ise katılımcıların öğretim teknolojilerinin yaygınlaştırmasında liderlik etmek yerine yardım alan konumunda oldukları görülmüştür. Diğer taraftan katılımcıların BİT'leri fen öğretimine entegre ederken meslektaşları ile işbirliği içinde oldukları belirlenmiştir. Son olarak katılımcıların teknoloji entegrasyonuna yönelik yeterliklerini geliştirirken kişisel çabalarının ön plana çıktığı ve çoğunun eğitimde teknoloji kullanımına yönelik hizmet içi eğitimlere katıldıkları görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi, Madde ve Doğası, Fen Eğitimi, Öğretmen Eğitimi