Fen eğitimine yönelik sanal gerçeklik uygulamalarının etkisinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, 6. sınıf Fen bilimleri "Güneş Sistemi ve Tutulmalar" ünitesine yönelik sanal gerçeklik uygulamasının tasarlanması ve etkililiğinin araştırılmasıdır. Hedef ünite içerisinde bulunan kazanımlar, uzman görüşleri doğrultusunda üç boyutlu olarak dijital ortama araştırmacı tarafından aktarılmıştır. Oluşturulan üç boyutlu içeriklerin kullanım alanı olarak sanal gerçeklik sistemleri tercih edilmiştir. Araştırmada "ön test – son test kontrol gruplu yarı deneysel model" tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu bir devlet okulunda öğrenim gören 32 öğrenci oluşturmaktadır. Ön test - son test kontrol gruplu model doğrultusunda çalışma grubu rastgele atama sonucu iki gruba ayrılmıştır. Bu iki gruptan deney grubundaki 16 öğrenciye, "Güneş Sistemi ve Tutulmalar" ünitesi tasarlanan sanal gerçeklik uygulaması ile işlenmiştir. Kontrol grubundaki 16 öğrenciye, Millî Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 25.06.2018 gün ve 12254648 sayılı yazısı ile eğitim aracı olarak kabul edilen Fen Bilimleri dersi öğretim programında belirtilen tekniklerle işlenmiştir. Uygulama sürecinde (4 hafta) kontrol ve deney grubu derslerini okulda görev yapmakta olan öğretmen yürütmüştür. Araştırmacı, deney grubu öğrencileriyle gerçekleştirilen uygulama sürecinde ders öğretmenine yardımcı olmuştur. Uygulamanın etkililiğinin araştırılabilmesi için veri toplama aracı olarak "Güneş Sistemi ve Tutulmalar Başarı Testi" ve "Zihinsel Modellemelerine Yönelik Açık Uçlu Sorular" her iki gruba da öğretim öncesi ve sonrasında, "Sanal Gerçeklik Uygulamasına Yönelik Yarı yapılandırılmış Görüşme Formu" ise yalnızca deney grubu öğrencilerine uygulama sonrasında uygulanmıştır. Nicel olarak elde edilen veya puanlandırma ile nicele dönüştürülen veriler SPSS paket programında nitel veriler ise betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, "Güneş Sistemi ve Tutulmalar Başarı Testi" sonuçları dikkate alındığında, deney ve kontrol grubu ön test sonuçları arasında anlamlı bir farklılık ortaya çıkmamış, son test sonuçlarına göre ise Sanal Gerçeklik uygulaması ile dersi işleyen deney grubu öğrencileri ile normal öğretimle işleyen kontrol grubu öğrencileri arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. Yine "Zihinsel Modellemelerine Yönelik Açık Uçlu Sorular" puanlama veri analizine göre uygulama öncesi deney ve kontrol grupları arasında anlamlı bir farklılık yokken, uygulama sonra deney ve kontrol grubu arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. "Sanal Gerçeklik Uygulamasına Yönelik Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" verileri incelendiğinde öğrenciler, Sanal Gerçeklik uygulamasının derse olan ilgilerini artırdığını ve diğer derslerde de kullanmak istediklerini belirtmişlerdir. Bu araştırmanın sonuçları dikkate alındığında, üç boyutlu öğrenme ortamı uygulamalarının farklı konulara yönelik olarak geliştirilmesi ve etkilerinin araştırılmasının, kavramların kalıcılık düzeyinde nasıl bir etkiye sahip olduğunun belirlenmesine yönelik yeni araştırmaların yapılması önerilmektedir.