Fibromiyalji sendromlu ve romatoid artritli hastalarda D vitamini düzeylerinin yaşam kalitesine etkisinin karşılaştırılması

Giriş ve Amaç: Fibromiyalji sendromu (FMS), yaygın kas ve kemik ağrısı, sabahları yorgun uyanma, uyku problemleri, duygudurum bozuklukları ile seyreden yaşam kalitesini büyük ölçüde etkileyen kronik noninflamatuvar bir hastalıktır. Romatoid artrit (RA) özellikle küçük eklemlerin simetrik tutulumu, sabah tutukluğu, eklemlerde deformite ve sistemik bulgularla seyredebilen kronik inflamatuvar bir hastalıktır. D vitamini ise kas iskelet sistemi, santral sinir sistemi ve immun sistem üzerinde çeştli etkileri olan bir hormondur. Bu çalışmada vitamin D düzeylerinin fibromiyalji sendromlu ve romatoid artritli hastalarda ağrı, yaşam kalitesi, anksiyete ve depresyon üzerine etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Çalışma gruplarımızı, 18-65 yaş aralığında, herhangi bir nedenle bakılan 25-hidroksivitamin D [25(OH)D] düzeyleri 30ng/dl altında tespit edilmiş FMS ve RA tanılı 30'ar kadın hasta oluşturdu. Hastalar 1 Mart 2019- 1 Ağustos 2019 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine başvuran hastalar arasından seçildi. FMS tanısı 2016 Amerikan Romatoloji Birliği (ACR) tanı kriterlerine göre, RA tanısı ise 2010 ACR tanı kriterlerine göre konuldu. Hastalar ağrı için, Vizüel Analog Skala (VAS) istirahat ve hareket skorlarıyla; yaşam kalitesi için, Kısa Form-36 (SF-36) ölçeği ile; anksiyete ve depresyon için, Beck depresyon anketi ve Hastane Anksiyete ve Depresyon ölçeği (HADÖ) ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya katılan FMS ve RA hastalarının yaş, vücut kitle indeksi (VKI), semptom süresi ve 25(OH)D düzeyleri arasında anlamlı bir fark yoktu. Çalışmaya katılan FMS hastalarının ağrı skorları (VAS hareket, VAS istirahat, SF-36 ağrı alt parametresi) RA hastalarına göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu. 25(OH)D düzeylerinin ağrı skorlarına etkisi FMS hastalarında RA hastalarına göre anlamlı yüksek bulundu. 25(OH)D düzeylerinde yaşam kalitesi, anksiyete ve depresyon skorları açısından her iki hastalık arasında anlamlı fark yoktu. Sonuç: D vitamini eksiklik ve yetersizliğinin FMS hastalarında ağrı skorlarını RA hastalarına göre daha çok etkilediği saptanırken, her iki hastalıkta da D vitaminin yaşam kalitesi, anksiyete ve depresyon üzerine benzer etkileri olduğunu saptanmıştır.