Fibromiyaljide iğne akupunktur uygulamasının oksidatif stres mekanizmaları, ağrı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi

Giriş ve Amaç: Fibromiyalji sendromu (FMS) etiyolojisinde oksidatif stres ve oksidan/antioksidan dengenin hastalık sürecinde rol aldığı varsayılmaktadır. Akupunktur tedavisinin antioksidan etkileri olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada FMS'li hastalarda iğne akupunktur uygulamasının; serum tiyol/disülfid dengesi, iskemi modifiye albümin, hücre içi okside, redükte, toplam glutatyon düzeyleri ve ağrı, depresyon, yaşam kalitesi gibi klinik parametrelerle ilişkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Bu çalışmaya 06/2019-01/2020 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine başvuran ve 2016 ACR FMS kriterlerine göre FMS tanısı almış, ilaç tedavisini kabul etmeyen 18-55 yaş aralığında toplam 52 kadın hasta ve 26 sağlıklı kadın (44.2 ± 6.8 yaş) gönüllü dahil edilmiştir. Hastalar iğne (45.2 ± 8.0 yaş) ve sham (45.8 ± 7.1 yaş) akupunktur grupları olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Hastaların klinik parametreleri Vizüel Analog Skala (VAS), Fibromiyalji Etki Anketi (FIQ), Beck Depresyon Ölçeği, Kısa Form-Yaşam Kalitesi Değerlendirme Ölçeği (SF-36) ve Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ) ile tedavi öncesi, tedavi bitiminde ve tedavi sonrası 1.ayda değerlendirilmiştir. Serum tiyol/disülfid dengesi, iskemi modifiye albümin, hücre içi okside, redükte, toplam glutatyon düzeyleri ise hasta ve kontrol gruplarında tedavi öncesi ve tedavi sonrası 1.ayda değerlendirilmiştir. Bulgular: İğne grubundaki hastaların VAS, FIQ, YŞÖ, BDÖ, SF-36 skorlarında sham grubuna göre tedavi bitimi ve tedavi sonrası 1. ayda istatistiksel olarak anlamlı iyileşme saptanmıştır (p<0.05). Hücre içi okside, redükte, toplam glutatyon düzeylerinin ve serum tiyol/disülfid dengesinin tedavi öncesinde FMS hastalarında kontrol grubuna göre oksidan yönde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). İğne grubunda tedavi öncesine göre tedavi sonrası 1.ayda hücre içi okside, redükte, toplam glutatyon düzeylerinde antioksidan yönde anlamlı artış saptanmıştır (p<0.05). İğne ve sham gruplarının klinik parametrelerinin ve oksidatif stres belirteçlerinin tedavi öncesi ve tedavi sonrası 1.ay arasındaki değişim yüzdeleri karşılaştırıldığında iğne grubunda değişim anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Bu çalışma bildiğimiz kadarıyla FMS'li hastalarda kontrol grubuna göre oksidatif stres düzeylerini hücre içi okside, redükte ve toplam glutatyon düzeyleriyle değerlendiren ve FMS'de oksidatif stres ile akupunktur uygulamaları arasındaki ilişkiyi inceleyen ilk çalışmadır. Bu sonuçlar FMS'li hastalarda hücre içi okside, redükte ve toplam glutatyon düzeylerinin oksidatif stresi değerlendirmek için kullanılabilecek biyobelirteçler arasında olabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca iğne akupunktur uygulamalarının, FMS'li hastalardaki oksidatif dengede farklılık oluşturabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: fibromiyajli sendromu, akupunktur, oksidatif stres, hücre içi okside-redükte glutatyon, tiyol/disülfid dengesi