Fibromiyaljisi olan kadınlarda kombine egzersiz eğitimine ek olarak verilen progresif kas gevşeme eğitiminin etkileri

Bu çalışmanın amacı fibromiyaljisi olan kadınlarda kombine egzersiz eğitimine ek olarak verilen progresif kas gevşeme eğitiminin etkilerini incelemekti. Çalışmaya fibromiyalji tanılı 42 kadın davet edilmiş olup, rasgele yöntemle kontrol (n=21;yaş=43,48 ± 7,08 yıl) ve çalışma grubuna (n=21; yaş= 40,76 ± 7,97 yıl) ayrılmıştır. Tüm katılımcılar 8 hafta boyunca haftada 3 kez fizyoterapist gözetiminde aerobik, kuvvetlendirme ve germe egzersizinden oluşan kombine egzersiz programına katıldı. Egzersiz grubuna ek olarak progresif kas gevşeme eğitimi verilirken, kontrol grubuna gevşeme poziyonunda ek dinlenme uygulandı. Ağrı (Görsel Analog Skalası (GAS), Fibromiyalji Etki Ölçeği (FEÖ), Ağrıyı Felaketleştirme Ölçeği (AFÖ)); yorgunluk (Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ)); uyku (Pitsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ)); stres (Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ)); otonom fonksiyonlar (kalp atım hızı, saturasyon, kan basıncı, solunum frekansı sayısı, periferik–lokal cilt sıcaklığı ve Compass-31 ölçeği); fiziksel uygunlukları (6 Dakika Yürüme Testi, el kavrama kuvveti ve otur–uzan testi) tedavi öncesi ve 8 haftalık eğitimden sonra değerlendirildi. Tedavi öncesi ve tedavi sonrası her iki grup için de GAS, FEÖ, AFÖ, YŞÖ, PUKİ, ASÖ, 6 Dakika yürüme testi, otur-uzan testi ve el kavrama kuvveti parametrelerinde anlamlı iyileşme görüldü (p<0,05). Tedavi sonrası elde edilen delta değerlerinden gruplar arasında farkın olmadığı bulundu (p>0,05). Çalışma grubunda, kontrol grubuna kıyasla solunum sayısı, compass-31 toplam ve vazomotor alt skorunda iyileşme görüldü (p<0,05). Bu sonuçlara göre hem kombine egzersiz eğitimine ek gevşeme poziyonunda dinlenme hem de kombine egzersiz eğitimine ek verilen progresif kas gevşeme eğitiminin ağrı, yorgunluk, uyku, stres, otonomik disfonksiyon ve fiziksel uygunlukları üzerine olumlu etkileri saptandı. Kombine egzersize ek verilen progresif kas gevşeme eğitiminin fibromiyaljisi olan kadınlarda solunum derinliği ve otonom semptomlar üzerinde daha fazla olumlu etkileri belirlendi. Bu çalışmanın sonucunda fibromiyaljisi olan kadınlarda kombine egzersizin ve progresif kas gevşeme eğitiminin semptom yönetimine katkı sağlayacağı görüldü. ANAHTAR KELİMELER: Fibromiyalji, Aerobik egzersiz, Kuvvetlendirme egzersizi, Progresif kas gevşeme eğitimi, Fizyoterapi ve rehabilitasyon