From movie/script to novel: Translated popular cinema novels in Turkey from 1944 to 1957

Dünyada çeviri üzerine yapılan çalışmalarda, film ve çeviri ilişkisi altyazı ve dublaj konularıyla sınırlı kalmakta; Türkiye'de ise filmler çeviri araştırmalarında çok az yer bulmaktadır. Her iki durumda da çeviri edebiyat ile sinema arasındaki yakın ilişki göz ardı edilmektedir. Bu tezin amacı, çeviri popüler edebiyat ve sinema arasındaki ilişkileri sorunsallaştırmak ve yabancı filmlerin çeviri popüler edebiyatı etkilediğini ortaya çıkarmaktır.Bu çalışmada, erken Cumhuriyet dönemi Türkiyesi'nde özel yayınevlerinin çoğunun seyircinin filmlere olan ilgisinden faydalanmak istediği ve bu amaçla bir çok çeviri sinema roman yayımladığı bulgulanmıştır. Çeviri sinema romanlar ile yabancı filmler arasındaki karmaşık ilişkinin incelenmesi için bir sınıflandırma önerilmiş ve farklı gruplar altına giren, farklı zamanlarda basılmış (1944 ve 1957) iki çeviri sinema roman, barındırdıkları karmaşık çeviri yapılarını analiz etmek için inceleme konusu olarak seçilmiştir. Bu romanları oluşturuldukları bağlamdan soyutlamamak için 1933 ve 1960 arasında yayımlanmış olan çeviri ve yerli popüler sinema romanlardan meydana gelen bir veri tabanı oluşturulmuş ve bu veri tabanının eleştirel incelemesi yapılmıştır. Tüm bunların sonucunda; Türkiye'de ilk defa yapılan bu çalışma, erken cumhuriyet döneminde yabancı filmlerin -Türkiye'de gösterilsin ya da gösterilmesin- çeviri popüler edebiyatı etkilediğini, Türk edebiyatına yeni bir tür ?sinema roman- kazandırdığını ve Türk kültür repertuarına farklı çeviri tanımları getirdiğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte, bu tez erken Cumhuriyet dönemi çeviri tarihi ile ilgili Türkiye'de yapılan çalışmaları tamamlayıcı nitelikte olup, çeviri sinema romanları çeviribilimin araştırma konusu olarak sunmuştur.