Finansal oranları kullanarak bankaların performansının değerlendirilmesi

2001 yılında yaşanan ekonomik kriz Türk Bankacılık Sektöründe önemli yapısal değişikliklerin yaşanmasını beraberinde getirmiştir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu kurulmuş ve bankaların yapısal olarak güçlenmelerine ilişkin bir takım düzenlemeler hayata geçirilmiştir. Gerçekleştirilen yapısal düzenlemeler bankaların öz sermaye yapısını güçlendirmekle birlikte aynı zamanda bankacılık sisteminin Türkiye Ekonomisindeki yerini de sağlamlaştırmıştır. Doğal olarak bu süreç içerisinde bankaların karlılıkları ve performansları da artırmıştır. Bu çalışmada, Türkiye'de faaliyet gösteren ticari bankaların en önemli performans göstergeleri olan finansal oranlar kullanılarak 2001-2017 yılları arasında performans gelişimleri incelenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP)'yle bir çok ölçütlü karar verme modeli oluşturulmuş ve bankaların finansal oranları doğrultusunda sıralanmalarının gerçekleşebileceği bir performans değerlendirme modeli ortaya konmuştur. Modelde en kritik nokta hem finansal oranların ağırlıklandırılması, hem de finansal oranlara göre bankaların gösterdikleri performansın puanlanmasıdır. Kriter ağırlıklandırma işlemi için bankacılık sektöründeki uzmanların görüşlerinden faydalanılmıştır. Ticari bankaların her bir finansal oranının puanlandırılmasında ise kartiller dikkate alınarak ve doğrusal normalizasyon işlemi uygulanarak iki farklı yöntem kullanılmıştır. Her iki yöntemle elde edilen bulgular AHP modeline girdi olarak verilerek banka sıralamaları yıllara göre değerlendirilmiş, bankaların performanslarındaki değişimler nedenleri ile analiz edilmeye çalışılmıştır.