Financial risk management, a research on derivatives usage by registered corporations of İstanbul Stock Exchange

Son otuz yılda Türkiye'de kullanılan türev ürünlerin çeşitliliği artmış olmasına rağmen, bu araçların Borsa Istanbul'da işlem gören firmalar tarafından finansal risk yönetimi amacıyla ne kadar verimli bir şekilde kullanıldığı konusunda yeterli bilgi bulunmamaktadır. Bu çalışma Borsa Istanbul'da işlem gören şirketlerin türev araçları kullanım amaç ve derecesini anlamak, işbu firmaların finansal risk yönetimi algıları hakkında bilgi edinmek ve karşılaştırmalı çalışmalar yapılabilmesi için veri bankası yaratmaya katkıda bulunmak amacıyla yapılmıştır. Borsa Istanbul'da işlem gören firmaların türev ürünleri kullanım derecesini anlamak amacıyla Wharton School'un 1998 yılında Amerika'da uygulamış olduğu anket Türkiye'deki finansal sisteme göre gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra ilk olarak 2012 yılında Borsa Istanbul'da işlem gören bütün firmalara gönderilmiş ve firmaların %22'sinden analiz için kullanılabilir cevaplar alınmıştır. Bu anketten elde edilen veriler sonucunda türev araçların kullanımının finansal kesim dışındaki firmalar arasında pek yaygın olmadığı görülmüştür. Türev araçları kullanan firmaların büyük bir kısmı ise bir önceki seneye kıyasla türev araçlar kullanımlarının aynı seviyede kaldığı ya da arttığını belirtmişlerdir. Veri analizi sonuncunda türev araç kullanan firmaların faiz oranı türevlerini döviz türevlerinden daha az kullandığı anlaşılmıştır. Firmaların finansal kontrol ve raporlama politikalarına bakıldığında ise genellikle iyi tanımlanmış kontrol ve raporlama göstergeleri bulunmasına karşılık risk yönetimi algılarının kar odaklı olduğu görülmüştür. Anahtar kelimeler: türev ürünler, risk, finansal risk yönetimi, Borsa Istanbul