Fiziksel engelli çocuğu olan annelere verilen depreme hazırlık eğitiminin psikolojik dayanıklılık ve depreme hazırbulunuşluk düzeylerine etkisi

Bu araştırma fiziksel engelli çocuğu olan annelere verilen depreme hazırlık eğitiminin, annelerin psikolojik dayanıklılık ve depreme hazırbulunuşluk düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Doğu Anadolu Bölgesinde bulunan bir ilde ve Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde, Ocak 2024-Nisan 2024 tarihleri arasına ön test/son test kontrol gruplu deneysel olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini, ilde bulunan 56 rehabilitasyon merkezinde eğitim ve tedavisi devam eden fiziksel engeli olan çocukların anneleri oluşturmaktadır. Verilerin toplandığı merkez, örneklem sayısını karşılayan kurumlar arasından kura yöntemi ile belirlendi. Yapılan G*Power analizinde 60 annenin yeterli olacağı belirlenmiş, ancak araştırma 78 anne dahil edilerek tamamlanmıştır. Annelere ön test uygulandıktan sonra basit rastgele randomizasyon yöntemi ile deney (S=39) ve kontrol grubu (S=39) belirlendi. Deney grubunda bulunan annelere hazırlanan eğitim materyali ile depreme hazırlık eğitimi verildi. Anne Tanıtıcı Bilgi Formu, Çocuk Tanıtıcı Bilgi Formu, Afet Hazırbulunuşluk Ölçeği (AHBÖ) ve Yetişkin Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (YPSÖ) veri toplama aracı olarak kullanıldı. Veriler SPPSS V26 programı ile analiz edildi. Araştırma sürecinde etik ilkelere bağlı kalındı. Deney ve kontrol grubunun tanımlayıcı özellikler açısından benzer olduğu saptandı. Eğitim öncesi deney ve kontrol grubunun YPSÖ puanlarının benzer olduğu, eğitim sonrasında ise deney grubu lehine artışın olduğu ve bu durumun istatistiksel fark oluşturduğu bulundu (p<0.05). Eğitim öncesi deney ve kontrol grubunun AHBÖ puanlarının benzer olduğu, eğitim sonrasında ise deney grubunda artışın olduğu ve bu durumun istatistiksel fark oluşturduğu saptandı (p<0.05). Depreme hazırlık eğitiminin fiziksel engelli çocuğu olan annelerin hem psikolojik dayanıklılık hem de depreme hazırbulunuşluk ve deprem konusunda bilgi ile farkındalık düzeyinin arttığı tespit edildi. Fiziksel engelli çocuğu olan ailelerin depreme hazırlanması, deprem konusunda eğitim programları ve materyallerin geliştirilmesi ile bilinç düzeyinin artırılması hem ailenin hem de çocuğun güvende olmasına olanak sağlayacaktır. Anahtar kelimeler: Anne, Deprem, Fiziksel engelli çocuk, Hazırbulunuşluk, Psikolojik dayanıklılık