Pediatric nursing
80 theses under this subject heading
İnhaler ilaç uygulanan 3-6 yaş çocuklarda masal okuma ve boyama yapmanın çocukların korku düzeyine ve ebeveyn sağlık bakım memnuniyetine etkisi
Giriş ve Amaç: İnhalasyon tedavisi, ilacın direkt akciğerlere uygulanması, kısa sürede hızlı etki göstermesi, non-invaziv olması, yan etkilerinin az olması nedeniyle sık tercih edilmektedir. Ancak çocukların inhaler ilaç uygulaması sırasında yaşadığı korku ve anksiyete tedaviye uyumlarını zorlaştırmaktadır. Bu çalışma ilk kez maske ile inhaler ilaç uygulanan 3-6 yaş çocuklarda masal okuma ve boyama yapmanın çocukların korku düzeyine ve ebeveyn sağlık bakım memnuniyetine etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Çalışma randomize kontrollü müdahale çalışmasıdır. Araştırma 15.09.2023-20.01.2024 tarihleri arasında bir devlet hastanesinin Çocuk Hastalıkları Kliniği'nde yatan ve ilk kez maske ile inhaler ilaç alan 3-6 yaş arasındaki 99 çocuk ve ebeveyni ile yürütüldü. Araştırmada masal okuma grubu (n=33), boyama yapma grubu (n=33) ve kontrol grubu (n=33) olmak üzere üç grup vardı. Masal okuma grubunda yer alan çocuklara işlem süresinde araştırmacı tarafından masal okuma yapıldı. Boyama yapma grubundaki çocuklarla kuru boya ile boyama yapıldı. Kontrol grubundaki çocuklara servisin rutin işlemleri uygulandı. Verilerin toplanmasında "Çocuk ve Aile Bilgi Formu", "Çocuk Korku Ölçeği", "Çocuklarda Emosyonel Göstergeler Ölçeği", PedsQL Sağlık Bakımı Ebeveyn Memnuniyet Ölçeği (PedsQL SBEMÖ)" kullanıldı. Veriler IBM SPSS V23 programında; tanımlayıcı istatistikler, Kruskal Wallis, Pearson Ki Kare, Kolmogorov Smirnov, Shapiro Wilk, Wilcoxon, Fisher Freeman Halton, Spearman's korelasyon testleri kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Masal okuma ve boyama yapma grubunda yer alan çocukların inhaler ilaç uygulaması sırasındaki Çocuk Korku Ölçeği ve Çocuklarda Emosyonel Göstergeler Ölçeği medyan puanları kontrol grubunda yer alan çocuklara göre düşük bulundu (p<0,001). Masal okuma ve boyama yapma gruplarının inhaler ilaç uygulaması sırasındaki Çocuk Korku Ölçeği ve Çocuklarda Emosyonel Göstergeler Ölçeği medyan puanlarının işlem öncesine göre daha düşük olduğu saptandı (p<0,001). Kontrol grubunda yer alan çocukların işlem sırasındaki Çocuk Korku Ölçeği ve Çocuklarda Emosyonel Göstergeler Ölçeği medyan puanları işlem öncesine göre yüksek bulundu (p<0,001). Boyama yapma ve masal okuma grubunda yer alan ebeveynlerin PedsQL SBEMÖ medyan puanlarının kontrol grubunda yer alan ebeveynlere göre yüksek olduğu belirlendi (p<0,001). Boyama grubunda yer alan ebeveynlerin PedsQL SBEMÖ medyan puanlarının masal okuma grubunda yer alan ebeveynlere göre yüksek olduğu bulundu (p<0,001). Sonuç: Çalışma sonucunda 3-6 yaş çocuklarda inhaler ilaç uygulama sırasında masal okuma ve boyama yapmanın çocukların korku düzeyini ve negatif emosyonel göstergelerini azalttığı, ebeveynlerin sağlık bakım memnuniyetlerini arttırdığı bulundu. İnhaler ilaç uygulama sırasında boyama yapma etkinliğinin masal okumaya göre ebeveynlerin memnuniyetinin artmasında daha etkili olduğu bulundu. Anahtar kelimeler: İnhaler ilaç, korku, masal okuma, boyama yapma, memnuniyet.
Aile Merkezli Güçlendirme Modeli'nin besin alerjisi olan çocukların yaşam kalitesine ve ebeveyn öz yeterliğine etkisi
Giriş ve Amaç: Besin alerjisi olan çocuk ve ebeveynleri yaşadıkları zorluklar nedeniyle eğitim ve desteğe ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle bu araştırma, besin alerjisi olan çocuklar ve ebeveynlerine Aile Merkezli Güçlendirme Modeli uygulanarak, modelin besin alerjisi olan çocukların yaşam kalitesine ve ebeveynlerin öz yeterliğine etkisini belirlemek amacı ile yürütüldü. Gereç ve Yöntemler: Eğitim-kontrol gruplarında ön-test ve son-test randomize kontrollü deneysel tasarımda yürütülen araştırma Ağustos 2022- Mayıs 2023 tarihleri arasında Edirne İli Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Çocuk Alerji ve İmmünoloji Polikliniği'nde 64 ebeveyn (eğitim=31, kontrol=33) ile yürütüldü (n=64). Veriler "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Ebeveynler İçin Besin Alerjisi Öz Yeterlik Ölçeği" ve "Besin Alerjisi Hayat Kalitesi Ölçeği - Ebeveyn Formu" ile toplandı. Eğitim grubundaki ebeveynlere Aile Merkezli Güçlendirme Model'inin 4 adımı (1.adım; eğitim oturumu, 2. adım: öz yeterlik geliştirme, 3. adım: eğitime katılım yoluyla benlik saygısını arttırma, 4. adım: değerlendirme süreci) uygulandı. Eğitim grubuna ilk oturumdan hemen önce ve 4. adımdan 1 ay sonra, kontrol grubuna ise 1 ay ara ile ön test son test veri toplama araçları uygulandı. Bulgular: Eğitim grubundaki ebeveynlerin eğitim sonrası öz yeterlik düzeylerinin (87,53±6,94) eğitim öncesine (76,06±12,14) göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulundu (p=0,000). Kontrol grubundaki ebeveynlerin ön-test ve son-test öz yeterlik düzeyleri arasında anlamlı fark yoktu (p=0,318). Eğitim grubundaki çocukların, eğitim sonrası yaşam kalitesi düzeyleri (2,31±1,51) eğitim öncesine (2,96±1,56) göre anlamlı olarak yüksek olduğu bulundu (p=0,004). Kontrol grubundaki çocukların ön-test ve son-test yaşam kalitesi düzeyleri arasında anlamlı fark yoktu (p=0,395). Eğitim grubundaki ebeveynlerin eğitim sonrası besin alerjisi öz yeterlik düzeyleri arttıkça, çocuğun Besin Kaygısı, Sosyal ve Diyet Sınırlılıkları yaşam kalitesinin arttığı bulundu. Sonuç: Eğitim grubundaki ebeveynlerin eğitim sonrası öz yeterlik düzeyleri toplam ve tüm alt boyutlarda arttı. Eğitim grubundaki çocukların eğitim sonrası yaşam kaliteleri toplam ve tüm alt boyutlarda arttı. Aile Merkezli Güçlendirme Modeli" nin besin alerjisi olan çocukların yaşam kalitesini ve ebeveyn öz yeterliğini arttırmada etkili olduğu bulundu. Besin alerjisi olan çocuk ve ebeveynleri ile yapılacak çalışmalarda "Aile Merkezli Güçlendirme Modeli" nin kullanılması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Aile merkezli güçlendirme modeli, besin alerjisi, çocuk, öz yeterlik, yaşam kalitesi
Lise öğrencilerinde duygusal ve psikolojik iyi oluşun saldırganlık düzeyine etkisi
Araştırma, lise öğrencilerinde duygusal ve psikolojik iyi oluş ile saldırganlık düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Temmuz 2024 - Mayıs 2025 tarihleri arasında Mersin iline bağlı bir lisede öğrenim gören, örneklem kriterlerine uyan 195 öğrenci ile yapılmıştır. Verilerin toplanmasında, "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Stirling Çocuklar için Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği(SCDPİOÖ)" ve "Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği" kullanılmıştır.Verilerin analizinde uygun istatistiksel paket programı ile tanımlayıcı istatistikler, pearson korelasyon, lineer regresyon, t-testi, tek yönlü varyans analizi ve post hoc testleri kullanılmıştır. Elde edilen verilere göre; araştırmaya katılan öğrencilerin %79,5'inin kadın, %20,5'inin erkek olduğu, yaş dağılımı incelendiğinde, en fazla öğrencinin 14 yaşında (%33,0) olduğu saptanmıştır. Duygusal ve psikolojik iyi oluşun saldırganlık üzerinde anlamlı ve negatif bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları, duygusal ve psikolojik iyi oluşun saldırganlığın alt boyutları olan fiziksel ve sözel saldırganlık, düşmanlık ve öfke üzerinde anlamlı ve negatif bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırmada duygusal ve psikolojik iyi oluşun saldırganlık varyansının %14,8'ini açıklaması, iyi oluşun saldırganlığın önemli bir belirleyicisi olduğunu göstermektedir. Yapılan çalışmanın sonucunda, duygusal ve psikolojik iyi oluşu yüksek olan çocukların saldırganlık düzeylerinin düşük olduğu belirlenmiştir. Okul sağlığı hemşireleri tarafından çocukların psikolojik iyi oluşularının artırılması için eğitimlerin planlanması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Adölesan, Duygusal İyi Oluş, Hemşire, Psikolojik İyi Oluş, Saldırganlık
9-18 yaş grubu çocuklarda cerrahi dren çekilmesi sırasında buz paketi ve ılık jel ped kullanımının çocuğun ağrı, anksiyete düzeyi ve fizyolojik parametrelerine etkisi
Bu araştırma, 9-18 yaş grubu çocuklarda, cerrahi dren çekilmesine bağlı oluşan ağrı ve anksiyetenin yönetiminde buz paketi ve ılık jel ped uygulamasının etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Araştırma, Temmuz 2024-Nisan 2025 tarihleri arasında Adana Şehir Hastanesi, çocuk cerrahi servisinde yatmakta olan, major abdominal cerrahi sonrası cerrahi drenaj sistemi ile takip edilen 9-18 yaş arası çocuklar ile yapıldı. Araştırmanın örnekleminde toplam 99 çocuk (buz paketi uygulanan 33 çocuk, ılık jel ped uygulanan 33 çocuk, kontrol grubu, 33 çocuk) yer aldı. Buz paketi grubunda yer alan çocukların dren giriş bölgesinin etrafı soğuk buz paketleri ile soğutuldu. Ilık jel ped grubunda yer alan çocukların ise dren etrafını komple sarabilecek formda bulunan oda sıcaklığında bekletilmiş jel pedler kullanıldı. Kontrol grubunda yer alan çocuklara ise herhangi bir müdahalede bulunulmadı. Araştırmanın verilerinin toplanması amacıyla, Tanıtıcı Bilgi Formu, Sayısal Ağrı Ölçeği, Vital Bulgu Takip Formu, Çocuklar İçin Durumluk Anksiyete Ölçeği kullanıldı. Verilerin analizinde uygun istatistiksel analizler kullanıldı. İşlem öncesi dönemde çocukların ağrı ve anksiyete puanları açısından gruplar arası fark saptanmadı (p>0,05). İşlem sırası ve sonrası ağrı; işlem sonrası anksiyete ölçümlerinde ise gruplar arası anlamlı fark olduğu görüldü (p<0,05). İşlem öncesi ve sonrası dönemde ölçülen kan basıncı ve saturasyon değerleri açısından gruplar arası anlamlı bir fark saptanmadı. Nabız ölçümü için işlem öncesi dönemde gruplar arası istatistiksel fark saptandı (p<0,05). İşlem sonrası dönemde ise gruplar arası fark saptanmadı (p>0,05). Solunum sayısı ölçümü açısından ise işlem öncesi gruplar arası anlamlı bir fark saptanmamış olmasına karşın işlem sonrası dönemde gruplar arası anlamlı bir fark olduğu görüldü (p<0,05). Araştırma sonucunda, buz paketi ile soğuk uygulamanın dren çekilmesine bağlı oluşan ağrı ve anksiyetenin azaltılmasında etkili bir yöntem olduğu sonucuna varıldı. Buz paketi ile soğuk uygulama gibi kanıt temelli fiziksel müdahalelerin, dren çekilmesine bağlı ağrı ve anksiyetenin azaltılması amacıyla kullanımının yaygınlaştırılması ve tıbbi bir prosedür olarak değerlendirilmesi önerilmektedir.
Pediatri hemşirelerine verilen çocuk istismarı eğitiminin bilgi düzeylerine ve çocuk istismarını raporlamaya yönelik tutumlarına etkisi
Bu çalışma tek merkezli İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışmakta olan pediatri hemşirelerin çocuk istismarı ile ilgili bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve raporlamaya ilişkin tutumlarını ölçmek amacıyla yarı deneysel çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya toplam 60 hemşire katılım sağlamıştır. Çalışma verileri eğitim öncesi, eğitimden hemen sonra ve eğitimden 1 ay sonra olmak üzere 3 aşamada toplanmıştır. Bilgi düzeyini ölçmek için literatür taranarak çoktan seçmeli sorular hazırlanmış raporlama tutumunu ölçmek için Sağlık Çalışanlarının Çocuk İstismarını Raporlamaya Karşı Tutumlarını Belirleme Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 24.0 istatistik programında değerlendirildi. Ölçeğin cronbach alfa katsayısı hesaplandı. p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. İstatistiksel analizde hemşirelerin çocuk istismar çeşitlerini tanımlayabilme durumu ilk değerlendirmede %18,3, ikinci değerlendirmede %68,3, üçüncü değerlendirmede %75,0 olduğu saptandı. Çocuğa yönelik istismar durumunu tanımada ve bildirimini yapmada kendisini yeterli görme durumu ilk değerlendirmede %15,0, ikinci değerlendirmede %35,0 ve üçüncü değerlendirmede %40'ının evet yanıtını verdiği saptandı. ÇİM'i bilme durumu değerlendirildiğinde ilk değerlendirmede %50, ikinci değerlendirmede %95, üçüncü değerlendirmede %96,7'si ÇİM'i bildiğini ifade etti. Çocuk istismarının bildirimi pediatri hemşirelerinin görev yetki ve sorumluluğu dahilinde olmasını bilme durumu değerlendirildiğinde ilk değerlendirmede %86,7, ikinci değerlendirmede %100, üçüncü değerlendirmede %100 olarak hesaplandı. Sağlık Çalışanlarının Çocuk İstismarını Raporlamaya Karşı Tutumlarını Belirleme Ölçeğinin eğitim öncesinde, eğitimden hemen sonra ve eğitimden bir ay sonraki toplam puan ortalamalarını karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlılık olduğu bulundu. (p=0.01). Araştırmanın sonucuna göre, verilen eğitimin bilgi düzeylerinde artış sağladığı, hemşirelerin eğitim sonrası raporlama konusunda kendilerini yeterli hissettikleri, yasal yükümlülükleri hakkında bilgi düzeylerinin arttığı ve raporlamaya karşı tutumlarının değiştiği gözlendi. Bu araştırma ile de görüldüğü gibi hizmet içi eğitimlerinin planlanması, uygulanması ve lisans eğitim programlarına çocuk istismarı konusu eklenerek hemşireler/ hemşire adaylarının bilgi düzeyleri arttırılmalı, raporlamanın hemşirenin yasal yükümlülüğü olduğunu öğretilmeli ve raporlama süreci hakkında bilgi sahibi olmaları sağlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Çocuk istismarı; pediatri hemşiresi; raporlama.
Pediatri kliniklerinde çalışan hemşirelerin ilaç uygulama hatalarının gözlenmesi
Araştırma, İstanbul'daki bir devlet hastanesinin pediatri kliniklerinde çalışan hemşirelerin parenteral, oral ve inhaler ilaç uygulama hata oranlarını gözlemlemek amacıyla tanımlayıcı tasarım tipinde gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini Nisan-Aralık 2018 tarihleri arasında bu hastanede çalışan toplam 43 hemşireye ait 653 pediatrik ilaç uygulaması oluşturdu. Verilerin toplanmasında güvenli ilaç uygulama ilkeleri doğrultusunda hazırlanan "gözlem formu" ve "veri toplama formu" kullanıldı. Araştırmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerin yanı sıra iki grup arası karşılaştırmalarda Mann-Whitney U test, ikiden fazla grup arası karşılaştırmalarında Kruskall Wallis test, farklılığın hangi gruptan kaynaklandığını saptamak amacıyla da Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U test kullanılmıştır. Araştırma sonucunda hemşirelerin güvenli ilaç ilkeleri doğrultusunda ilaç uygulama hata oranlarının parenteral ilaçlarda 0,53, inhaler ilaçlarda 0,67, oral ilaçlarda ise 0,57 olduğu, inhaler ilaç hata oranının istatistiksel olarak daha yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). İlaç hata oranlarının; hemşirelerin yaşına, öğrenim durumuna, meslekte toplam çalışma süresine, pediatri kliniğindeki çalışma deneyimine, çalıştığı birime, pediatri kliniğinde kendi isteği ile çalışıp çalışmama durumuna, aylık ortalama nöbet sayısına, hemşire-hasta oranına ve uygulama zamanına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği saptandı (p<0,05). Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda ilaç uygulamalarına yönelik daha fazla sayıda gözlemsel çalışma yapılarak ilaç hatalarının nedenlerine yönelik önlemler alınması ve etkin standart eğitim modellerinin geliştirilmesi önerilmektedir.
Periferik intravenöz kateterizasyon sırasında uygulanan terapötik oyunun çocukların ağrı ve anksiyete düzeyleri ile ebeveynlerin anksiyete düzeyleri üzerine etkisi
Randomize kontrollü deneysel tasarım tipindeki araştırma, hastaneye yatış sürecindeki 3-6 yaş arasındaki çocuklara Periferik İntravenöz Kateterizasyon (PİK) sırasında uygulanan terapötik oyun yönteminin çocukların ağrı ve anksiyete düzeyleri ile ebeveynlerin anksiyete düzeyleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla Şubat 2020- Haziran 2020 tarihleri arasında bir eğitim ve araştırma hastanesinin çocuk kliniğine yatışı yapılan terapötik oyun grubu=60 ve kontrol grubu=60 olmak üzere toplam 120 çocuk ve ebeveyni ile gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında; Veri Toplama Formu, çocuklar için FLACC ağrı ölçeği, CEMS anksiyete ölçeği, ebeveynler için ise STAI-I anksiyete ölçeği kullanıldı. Deney ve kontrol grubundaki çocukların girişim öncesi ağrı ve anksiyete puan ortalamaları benzerdi (p>0,05). PİK sırasında çocukların ağrı puan ortalamalarının deney grubunda 4,45±3,18, kontrol grubunda 7,25±2,81 puan, anksiyete puan ortalamalarının ise deney grubunda 6,08±5,91, kontrol grubunda 18,8±6,34 puan olduğu ve aralarında istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı bir fark olduğu saptandı (p=0,000). Ebeveynlerin anksiyete puan ortalamalarının PİK öncesinde benzer olduğu (p=0,812), PİK sırasında ise deney grubunda 38,06±18,9 iken kontrol grubunda 64,68±18,56 olduğu ve aralarında istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı bir fark olduğu saptandı (p=0,000). Ebeveynlerin anksiyete puanı ile çocukların ağrı ve anksiyete puanları arasında güçlü düzeyde ve pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,05). Sonuç olarak; PİK sırasında 3-6 yaş arasındaki çocuklara uygulanan terapötik oyun yönteminin çocukların ağrı ve anksiyete düzeyleri ile ebeveynlerin anksiyete düzeylerini azaltmada etkili olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Ağrı, Anksiyete, Çocuk Hemşireliği, Hastaneye Yatma, Oyun, Oyun Çocuğu, Terapötik Oyun
Terapötik oyunun sünnet öncesi ve sonrası dönemde çocuklardaki ağrı ve anksiyete düzeyleri ile ebeveynlerin anksiyete düzeyleri üzerine etkisi
Araştırma, 3-6 yaş arasındaki çocuklarda sünnet öncesi ve sonrası dönemde uygulanan terapötik oyun yönteminin ağrı ve anksiyete düzeyleri ile ebeveynlerin anksiyete düzeyleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel tasarım tipinde gerçekleştirildi. Çalışmanın evrenini; bir eğitim araştırma hastanesinin çocuk cerrahi servisindeki çocuklar, örneklemini ise örneklem seçim kriterleri kapsamındaki Şubat 2020-Haziran 2020 tarihleri arasında sünnet olan 3-6 yaş arası çocuklar oluşturdu. Deney (n=60) ve kontrol grubu (n=60) olmak üzere toplam 120 çocuk araştırmaya dahil edilerek çocuklar gruplara bilgisayarlı randomizasyon yöntemiyle atandı. Verilerin toplanmasında; "veri toplama formu", "FLACC ağrı skalası", "CEMS kaygı ölçeği" ve ebeveynler için "STAI-1 Durumluk Kaygı Ölçeği" kullanıldı. Araştırma kapsamına alınan çocuklar ve ebeveynlerin tanıtıcı özellikleri gruplar arasında benzerdi (p>0,05). Ameliyat öncesi ve sonrası dönemde deney grubundaki çocukların ağrı ve anksiyete puan ortalamaları ile ebeveynlerinin anksiyete puan ortalamaları kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha düşüktü (p<0,05). Ebeveynlerin anksiyete düzeyleri ile çocukların anksiyete ve ağrı düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki vardı (p <0,05). Araştırma sonuçları doğrultusunda; ameliyat öncesi ve sonrası dönemde terapötik oyun yönteminin, çocukların ağrı ve anksiyete düzeyleri ile ebeveynlerin anksiyete düzeylerinin azalmasında etkili olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Ağrı, Anksiyete, Çocuk Hemşireliği, Terapötik Oyun, Oyun, Oyun Terapi
1 yaş altı çocuklarda eş zamanlı ve ardışık aşı uygulama yöntemlerinin ağrı düzeyine etkisi
Çocuk hastalara yapılan birçok invaziv girişim çocuklarda ağrıya neden olmaktadır. İnvaziv işlemlerin uygulanış yöntemleri ve süresi çocuğun ağrısına etki eden önemli faktörlerdendir. Bu araştırma 1 yaş altı çocuklarda eş zamanlı ve ardışık aşı uygulama yöntemlerinin ağrı düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Araştırma, 01 Eylül 2021- 15 Kasım 2021 tarihleri arasında Koç Üniversitesi Hastanesi Pediatri Polikliniğindeki 1 yaş altı 110 çocukla randomize kontrollü deneysel bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Bilgisayar destekli randomizasyon yöntemiyle belirlenen iki gruba eşit sayıda çocuk (n=110) rastgele olarak dağıtıldı. Birinci grubu; eş zamanlı aşı uygulaması yapılan çocuklar (n=55), ikinci grubu; ardışık zamanlı aşı uygulaması yapılan çocuklar (n=55) oluşturdu. Çocukların ağrı düzeyi, gözlemci hemşire tarafından 'FLACC Ağrı Skalası' kullanılarak elde edildi. Bulgular değerlendirildiğinde; işlem öncesi ağrı düzeyleri arasında gruplar arasında istatistiksel düzeyde anlamlı fark bulunmazken (Eş zamanlı: 0,61±1,35 / Ardışık: 0,73±0,93) (p>0,05), eş zamanlı aşı uygulamasında işlem sırasındaki ağrı düzeyinin, ardışık zamanlı aşı uygulamasına göre daha düşük olduğu belirlendi. (Eş zamanlı: 5,89±1,86 / Ardışık 6,96±2,23) (p<0,05) İşlem sonrası ağrı düzeyleri gruplara göre karşılaştırıldığında; istatistiksel düzeyde anlamlı bir fark bulunmadı. (Eş zamanlı: 5,8±1,86 / Ardışık:5,84±3,16) (p>0,05) Sonuç olarak; 1 yaş altı çocuklarda eş zamanlı aşı uygulaması daha az ağrıya neden olmaktadır.
Fiziksel engelli çocuğu olan annelere verilen depreme hazırlık eğitiminin psikolojik dayanıklılık ve depreme hazırbulunuşluk düzeylerine etkisi
Bu araştırma fiziksel engelli çocuğu olan annelere verilen depreme hazırlık eğitiminin, annelerin psikolojik dayanıklılık ve depreme hazırbulunuşluk düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Doğu Anadolu Bölgesinde bulunan bir ilde ve Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde, Ocak 2024-Nisan 2024 tarihleri arasına ön test/son test kontrol gruplu deneysel olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini, ilde bulunan 56 rehabilitasyon merkezinde eğitim ve tedavisi devam eden fiziksel engeli olan çocukların anneleri oluşturmaktadır. Verilerin toplandığı merkez, örneklem sayısını karşılayan kurumlar arasından kura yöntemi ile belirlendi. Yapılan G*Power analizinde 60 annenin yeterli olacağı belirlenmiş, ancak araştırma 78 anne dahil edilerek tamamlanmıştır. Annelere ön test uygulandıktan sonra basit rastgele randomizasyon yöntemi ile deney (S=39) ve kontrol grubu (S=39) belirlendi. Deney grubunda bulunan annelere hazırlanan eğitim materyali ile depreme hazırlık eğitimi verildi. Anne Tanıtıcı Bilgi Formu, Çocuk Tanıtıcı Bilgi Formu, Afet Hazırbulunuşluk Ölçeği (AHBÖ) ve Yetişkin Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (YPSÖ) veri toplama aracı olarak kullanıldı. Veriler SPPSS V26 programı ile analiz edildi. Araştırma sürecinde etik ilkelere bağlı kalındı. Deney ve kontrol grubunun tanımlayıcı özellikler açısından benzer olduğu saptandı. Eğitim öncesi deney ve kontrol grubunun YPSÖ puanlarının benzer olduğu, eğitim sonrasında ise deney grubu lehine artışın olduğu ve bu durumun istatistiksel fark oluşturduğu bulundu (p<0.05). Eğitim öncesi deney ve kontrol grubunun AHBÖ puanlarının benzer olduğu, eğitim sonrasında ise deney grubunda artışın olduğu ve bu durumun istatistiksel fark oluşturduğu saptandı (p<0.05). Depreme hazırlık eğitiminin fiziksel engelli çocuğu olan annelerin hem psikolojik dayanıklılık hem de depreme hazırbulunuşluk ve deprem konusunda bilgi ile farkındalık düzeyinin arttığı tespit edildi. Fiziksel engelli çocuğu olan ailelerin depreme hazırlanması, deprem konusunda eğitim programları ve materyallerin geliştirilmesi ile bilinç düzeyinin artırılması hem ailenin hem de çocuğun güvende olmasına olanak sağlayacaktır. Anahtar kelimeler: Anne, Deprem, Fiziksel engelli çocuk, Hazırbulunuşluk, Psikolojik dayanıklılık
Preterm bebek emzirme davranışı ölçeği (PBEDÖ)'nin Türkçe versiyonunun psikometrik özellikleri
Amaç: Bu araştırma, 'Preterm Bebek Emzirme Davranışı Ölçeği (PBEDÖ)'nin Türkçe geçerlilik ve güvenirlik çalışmasının yapılması amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Metodolojik tipteki araştırmanın örneklemini, Bursa Şehir Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitelerinde ve Kadın Hastalıkları ve Doğum servislerinde yatan, gebelik haftası 33-37 arasında olan prematüre bebekler ve anneleri oluşturdu. Araştırma verilerinin toplanmasında Demografik/Obstetrik ve Neonatal Özellikler Formu, Preterm Bebek Emzirme Davranışı Ölçeği (PBEDÖ) ve Bristol Emzirme Değerlendirme Ölçeği (BEDÖ) kullanıldı. Prematüre bebeğin emzirme davranışı ardışık 2 beslenme seansı sırasında gözlemciler tarafından değerlendirildi. PBEDÖ'nün dil geçerliliği için çeviri-geri çeviri, kapsam geçerliliği için Davis tekniği kullanıldı. Yapı geçerliliğinin değerlendirilmesi amacıyla bağımsız gruplar t-testi kullanıldı. Gözlemciler arası uyum, ölçeğin her bir maddesi için Cohen'in Kappa Katsayısı, ölçeğin toplam puanları için ise Pearson korelasyon analizi ile değerlendirildi. Gözlemciler arası tutarlığın değerlendirilmesinde Sınıf İçi Korelasyon Katsayısı hesaplandı. Ölçeğin iç tutarlılığının değerlendirilmesinde Cronbach's Alpha Güvenirlik katsayısı ve Omega Güvenirlik Katsayısı hesaplandı. Ayrıca madde-toplam puan güvenirliği için madde-toplam korelasyonu hesaplandı. Bulgular: Araştırma için yapılan analizler sonucu Madde Düzeyinde Kapsam Geçerliliği İndeksi 0,89- 1 arasında, Ölçek Düzeyinde Kapsam Geçerliliği İndeksi değeri ise 0,963 olarak bulundu. PBEDÖ ve BEDÖ toplam puanı arasında r=0,868 (p<0,001) düzeyinde pozitif ve yüksek bir korelasyon bulundu. PBEDÖ 1. ölçümü puanı ile tekrar test PBEDÖ 2. ölçümü puanı arasında çok güçlü bir pozitif korelasyon gözlemlendi (r=0,841, p<0,001). PBEDÖ'nün her bir madde için hesaplanan Kappa değerleri 0,81- 0,93 arasındadır. Yapılan analizlerde Cronbach's Alpha güvenirlik katsayısı 0,893 bulundu. Sonuçlar: Sonuç olarak PBEDÖ iç tutarlık, yapı geçerliliği ve kapsam geçerliliği hesaplamaları bakımından iyi düzeyde bulundu. Türkçeye uyarlanan PBEDÖ'nin Türk diline ve kültürüne uygun, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlendi.
Adölesanlarda duygusal okur yazarlık ve ruh sağlığını geliştirici bilgi düzeyinin psikolojik yardım alma tutumu ile ilişkisi
Amaç: Bu çalışma adölesanlarda duygusal okuryazarlık ve ruh sağlığını geliştirici bilgi düzeyinin psikolojik yardım alma tutumu ile ilişkisinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde gerçekleştirilen araştırmanın örneklemini, Ordu ilinin Fatsa ilçesinde Fatsa Anadolu Lisesinde öğrenim gören 428 öğrenci oluşturdu. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Duygusal Okuryazarlık Ölçeği(DOÖ), Ruh Sağlığı Geliştirici Bilgiler Düzeyi Ölçeği (RSGBÖ) ve Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği (PYTÖ-K) ile toplandı. Veri analizinde tanımlayıcı istatistik yöntemler, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve post hoc (Tukey, LSD), pearson korelasyon analizi, lineer regresyon ve aracılık etkisine ilişkin hiyerarşik regresyon analizleri Hayes'in (2013) SPSS için geliştirdiği PROCESS Model 4 kullanılarak yapıldı. Ölçeklerin iç geçerliliği Cronbach alfa katsayısı ile değerlendirilmiştir. İstatistik hesaplamalarda p<0,05 alındı. Bulgular: Çalışmaya katılan adölesanların %61,4'ünün erkek, %38,6'sının kız ve %34,3'ünün 17 yaşında olduğu belirlendi. Adölesanların %15'inin daha önce psikolojik yardım almış olduğu, bu katılımcıların %57,8'i psikologdan, %31,2'si psikiyatristen yardım aldığı belirlendi. Aldıkları yardımı yararlı bulanların %39,1'i "oldukça yararlı" olarak ifade ettiği belirlendi. DOÖ toplam puan ortalaması 59,29 ± 7,17, RSGBÖ puan ortalaması 3,92 ± 0,86 ve PYTÖ-K puan ortalaması 65,18 ± 10,92 olarak hesaplandı. Yapılan regresyon analizinde DOÖ'nin RSGBÖ düzeyi üzerindeki etkisi anlamlı bulundu. DOÖ'nin RSGBÖ'deki varyansın %4,4'ünü açıkladığı belirlendi. DOÖ'nin PYTÖ-K üzerindeki doğrudan etkisi de anlamlı bulundu. Modelin açıklayıcılığı ise %6,4 olarak saptandı. Model genel olarak anlamlı bulundu. RSGBÖ'nin DOÖ ile PYTÖ-K arasındaki ilişkide kısmi bir aracılık rolü oynadığı belirlendi. Modelin toplam açıklayıcılık düzeyi %8,6 olup model genel anlamda istatistiksel olarak anlamlıdır. Sonuçlar: Çalışmada adölesanların duygusal okuryazarlık düzeyi arttıkça ruh sağlığını geliştiririci bilgiler düzeyinin de artış göstermekte olduğu ve psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarının daha olumlu olduğu belirlendi. Adölesanların ruh sağlığı geliştirici bilgiler düzeyinin, psikolojik yardım almaya ilişkin olumlu tutumu desteklediği belirlendi.
Pediatrik invaziv resimli siperlik (PIRS) ve dikkat dağıtma kartı kullanımının kan alma işleminde ağrı, korku ve anksiyete üzerine etkisi
Amaç: Araştırma 6-10 yaş arasındaki çocuklarda Pediatrik İnvaziv Resimli Siperlik (PİRS) ve dikkat dağıtma kartları kullanımının kan alma işleminde ağrı, korku ve anksiyete üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Araştırma, tek kör randomize kontrollü deneysel yöntemde gerçekleştirildi. Araştırma 17 Şubat 2025-15 Nisan 2025 tarihleri arasında Giresun Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk kan alma biriminde 6-10 yaş arasında dahil olma kriterlerini karşılayan, kendisi ve ebeveynleri araştırmaya katılmayı kabul eden 153 çocuk (PİRS grubu: 52, dikkat dağıtma kartları grubu: 50, kontrol grubu: 51) ile yürütüldü. Araştırmanın verileri Çocuğun Tanıtıcı Özellikleri ve Kan Alma İşlemine İlişkin Bilgi Formu, Oucher Ölçeği, Çocuk Anksiyete Skalası-Durumluluk (ÇAS-D), Çocuk Korku Ölçeği (ÇKÖ), Venham Resimli Anksiyete Ölçeği (VRAÖ), Hemşire-Hasta İş birliği ve Ebeveyn Memnuniyeti Formu (HHİ-EMF) ile toplandı. Verilerin analizinde parametrik yöntemler kullanıldı. Araştırmada, gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız örneklemler için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanıldı; anlamlı farklılık saptanan değişkenler için Bonferroni düzeltmeli post-hoc testleri ile çoklu karşılaştırmalar yapıldı. Zamana bağlı değişkenlerin analizinde ise karışık ölçümler için ANOVA yöntemi kullanılarak, zaman, grup ve grup*zaman etkileşimleri değerlendirildi. Tüm istatistiksel testlerde anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alındı. Bulgular: Deney ve kontrol gruplarının tanımlayıcı özelliklerinin gruplar arasında fark göstermediği (p>0.05) bulundu. İşlem öncesinde kontrol, PİRS ve dikkat dağıtma kartları uygulanan grupların çocuk, ebeveyn ve araştırmacının değerlendirilmelerine göre Oucher, ÇKÖ ve ÇAS-D puan ortalamaları arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). İşlem sırasında PİRS ve dikkat dağıtma kartları uygulanan grupların çocuk, ebeveyn ve araştırmacı değerlendirmesine göre Oucher, ÇKÖ, ÇAS-D ve VRAÖ puan ortalamaları, kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük saptandı (p<0.05). İşlem sonrasında araştırmacı ve ebeveyn değerlendirmesine göre PİRS ve dikkat dağıtma kartları uygulanan grupların Oucher ve ÇKÖ puan ortalamaları, kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük saptandı (p<0.05). İşlem sonrasında çocuk değerlendirmesine göre ise Oucher ve ÇAS-D puan ortalamaları, ebeveyn değerlendirmesine göre de ÇAS-D puan ortalamaları kontrol grubunda PİRS uygulanan gruba kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p<0.05), dikkat dağıtma kartları grubuyla ise anlamlı fark saptanmadı. Sonuçlar: PİRS ve dikkat dağıtma kartları uygulamasının 6-10 yaş çocuklarda kan alma işleminde, ağrı, korku ve anksiyetenin azalmasında etkili olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Ağrı, Anksiyete, Çocuk, Dikkat Dağıtma, Hemşirelik, Kan Alma, Korku
Ailevi akdeniz ateşi tanılı çocuklar için geliştirilen mobil oyunun hastalık yönetimi ve yaşam kalitesine etkisi
Amaç: Bu araştırma Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA) tanılı çocukların mobil oyun veya eğitim kitapçığı aracılığı ile eğitilmesinin hastalık bilgisi, hastalık öz-yeterliği, semptom yönetimi ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Yöntem: Randomize gruplarda ön test-son test kontrol gruplu deneysel tasarım şeklinde gerçekleştirilen araştırmanın örneklemini 8-14 yaş arası AAA tanısı almış 45 çocuk oluşturdu (Kontrol Grubu=15, Kitapçık Grubu=15, Mobil Oyun Grubu=15). Deney gruplarındaki çocuklara bulunduğu gruba göre eğitim kitapçığı veya mobil oyun ile bir ay boyunca eğitim verildi. Veriler ön test, son test 1 (1. ayın sonu) ve son test 2 (2. ayın sonu) olmak üzere üç aşamada toplandı. Verilerin toplanmasında "Hasta Tanıtım Formu", "Hastalık Bilgi Testi", "Pediatrik Kronik Hastalık İçin Öz-yeterlik Ölçeği (PRCISE-Tr)" ve "Juvenil Otoinflamatuar Hastalık Çok Boyutlu Değerlendirme Ölçeği (JAIMAR)" kullanıldı. Veriler SPSS 25 paket programı ile analiz edildi. Bulgular: Mobil oyun grubu bilgi düzeyinin kontrol ve kitapçık grubundan daha fazla arttığı saptandı. Mobil oyun grubunun son test 1 ve son test 2'de PRCISE-Tr puan ortalamasının arttığı (p=0,000; p=0,000) ve yaşam kalitesi toplam puan ortalamasının azaldığı (p=0,001; p=0,001) belirlendi. Kitapçık grubunun PRCISE-Tr puan ortalamasının yalnız son test 1'de arttığı (p=0,008), son test ölçümlerinde yaşam kalitesi toplam puan ortalamalarının anlamlı düzeyde değişmediği saptandı (p>0,05). Semptom yönetimi açısından mobil oyun grubunun ilaç uyum puan ortalamaları arttı (p=0,002; p=0,004) ve ağrı puan ortalamaları azaldı (p=0,044; p=0,010). Mobil oyun grubunun belirti sayısı son test 1 ve son test 2'de azaldı (p=0,000; p=0,000) ve zaman içinde azalmaya devam etti (p=0,000). Kontrol ve kitapçık gruplarının semptom yönetimi göstergelerinin tüm ölçümlerde benzer olduğu saptandı (p>0,05). Sonuç: Mobil oyunun AAA tanılı çocuklarda bilgi düzeyi, hastalık öz-yeterliği, semptom yönetimi ve yaşam kalitesini daha fazla artırdığı ve etkisinin kitapçıkla eğitim yöntemine göre daha uzun süre devam ettiği belirlendi. Çocuklarda kronik hastalıkların yönetiminde mobil oyun gibi teknoloji tabanlı ve interaktif eğitim metodlarının kullanılması ve yaygınlaştırılması önerilir.
Çocuklarda apendektomi pansumanı sırasında sanal gerçeklik uygulamasının ağrı ve anksiyete üzerine etkisi
Araştırma, apendektomi ameliyatı geçirmiş olan 7-10 yaş aralığındaki çocukların ameliyat yeri yara pansumanı sırasında kullanılan sanal gerçeklik gözlüğü ile video izletme uygulamasının ağrı ve anksiyete üzerine etkisini belirlemek amacı ile randomize kontrollü deneysel tasarım tipinde gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklem grubunu İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Çocuk Cerrahi servisinde Mart 2024-Haziran 2024 tarihleri arasında apendektomi operasyonu olan 72 çocuk (Sanal gerçeklik grubu= 36; Kontrol grubu=36) oluşturdu. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Wong Baker Yüzler Ağrı Ölçeği-Wong-Baker FACES® Pain Rating Scale" ve "Çocuk Anksiyete Skalası-Durumluluk Ölçeği-Children's Anxiety Meter-State (CAM-S)" kullanıldı. Araştırmaya dahil edilen çocukların ve ebeveynlerinin tanıtıcı özellikleri gruplar arasında benzerdi (p>0.05). Çocukların pansuman öncesi ağrı ve anksiyete puan ortalamaları gruplar arasında benzerdi (p>0.05). Pansuman sırasında ve sonrasında sanal gerçeklik gözlüğü ile video izletilen çocukların ağrı ve anksiyete puan ortalamaları kontrol grubundaki çocuklardan daha düşüktü (p<0,01). Sonuç olarak; apendektomi pansumanı sırasında sanal gerçeklik gözlüğü uygulamasının çocukların yaşadığı ağrı ve anksiyetenin azaltılmasında etkili olduğu belirlendi
Çocuklarda santral venöz kateter tespitine bağlı tıbbi yapışkan ilişkili cilt yaralanmasını önlemede bakım paketinin etkinliği
Amaç: Bu araştırma, çocuklarda santral venöz kateter (SVK) tespitine bağlı tıbbi yapışkan ilişkili cilt yaralanmalarının (TYİCY) önlenmesine yönelik geliştirilen bakım paketinin etkinliğini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirildi. Yöntem: Yarı deneysel tasarım tipinde gerçekleştirilen araştırmanın örneklemini pediatrik kardiyovasküler cerrahi yoğun bakım ünitesinde yatarak tedavi alan 91 çocuk oluşturdu (Standart bakım grubu=45, Secure bakım paketi grubu=46). Araştırma verileri, Hasta Tanılama Formu, Braden QD Ölçeği, Cilt Gözlem Formu ve SECURE Bakım Paketi Değerlendirme Listesi aracılığıyla toplandı. Standart bakım grubundaki çocukların SVK bakımı kliniğin rutininde hiçbir değişiklik yapılmadan uygulanmaya devam edildi. Secure bakım paketi grubundaki çocuklara, cilt değerlendirmesi, uygun yapışkan seçimi, yapışkanın doğru teknikle uygulanması, silikon bazlı çözücü kullanımı ve TYİCY' nin kaydedilmesi basamaklarını içeren SECURE Bakım Paketi uygulandı. Bulgular: Standart bakım ve secure bakım paketi grubundaki çocukların tanıtıcı, klinik ve kateter ilişkili özellikleri benzerdi (p>0,05). Secure bakım paketi grubunda TYİCY insidansının (n=7, %15,2), standart bakım grubuna (28, %62,2) kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük olduğu belirlendi (p<0,01). Secure bakım paketi grubunda TYİCY gelişme süresinin daha uzun olduğu saptandı (p<0,01) (Secure bakım paketi=9,71±5,31gün; Standart bakım=1,89±1,23 gün). Çok değişkenli analiz sonuçlarına göre bakım paketi uygulanmayan Sonuç: Çocuklarda SVK tespitine bağlı TYİCY önlemeye yönelik geliştirilen SECURE Bakım Paketinin TYİCY insidansını azalttığı ve gelişme süresini uzattığı belirlenmiştir. SECURE Bakım Paketi'nin pediatrik yoğun bakım ünitelerinde standart hemşirelik bakımına entegre edilmesi, TYİCY'nin önlenmesine yönelik etkili bir strateji olarak önerilmektedir.
Çocuklarda inhaler tedavi sırasında oyuncak kullanımının anksiyete ve duygusal durum üzerine etkisi
Araştırma inhaler tedavi sırasında oyuncak kullanımının çocuğun anksiyetesi ve emosyonel durumuna etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel tasarımda yapıldı. Araştırma evrenini Kasım 2024–Mart 2025 tarihleri arasında İstanbul'da bir eğitim ve araştırma hastanesi çocuk acil ünitesine başvuran ve inhaler tedavi alması gereken 4-6 yaş arası çocuklar oluşturdu. Örneklem seçim kriterlerine uyan 72 çocuk ise örneklemi oluşturdu. Deney grubundaki çocuklar inhaler tedavi alırken oyuncağa da inhaler tedavi uygulandı. Veri toplama öncesinde gerekli kurum, etik kurul izinleri ve katılımcıların onamı alındı. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Çocuklarda Duygusal Dışa Vurumu Değerlendirme Ölçeği (ÇDDVDÖ)", "Çocuk Anksiyete Skalası-Durumluluk (ÇAS-D)" ve "Hasta Takip Formu" kullanıldı. Çocukların ve ebeveynlerinin tanıtıcı özellikleri ve inhaler tedavi deneyimleri benzerdi (p>0,05). Araştırma gruplarının inhaler tedaviden 5 dk. öncesindeki "ÇDDVDÖ" ve "ÇAS-D" puan ortancaları benzerken (p>0,05), inhaler tedavi sırasında ve inhaler tedaviden 5 dk sonraki puan ortancaları deney grubunda anlamlı düzeyde daha düşüktü (p<0,001). Deney grubundaki çocukların tamamı (%100) inhaler tedavi sırasında nebül maskesini yüzlerinden çıkartmak istemezken, kontrol grubundaki çocukların %80,60'ı maskeyi çıkartmak istedi. Sonuç olarak, inhaler tedavi sırasında oyuncak kullanımının çocuğun anksiyetesini azalttığı, duygusal durumunu olumlu yönde etkilediği ve tedavi sırasında maske reddini engellediği belirlendi. 4-6 yaş grubu çocuklarda inhaler tedavi sırasında çocuğun dikkatini başka yöne çeken ve kendini iyi hissetmesini sağlayan yaşına uygun girişimlerin uygulanması ve gelecek araştırmalarda aktif-pasif dikkati başka yöne çekme yöntemlerinin karşılaştırılması önerilir.
Pediatri hemşireleri için moral distres revize-ölçeği Türkçe formunun geçerlik güvenirlik çalışması
"Bireyin ahlaki bütünlüğünün ciddi bir şekilde tehlikeye girmesi ya da temel değerler ve yükümlülüklere göre hareket edememe ya da eylemlerinin istenilen sonuca ulaşmada başarısız olmasından dolayı ortaya çıkan sıkıntı" olarak tanımlanan moral distres, hemen hemen tüm sağlık çalışanları tarafından sağlık bakım ortamlarının tümünde deneyimlenmektedir. Günlük uygulama içeresinde sık sık etik karar verme gereğinin ortaya çıktığı, yoğun bakım üniteleri, onkoloji klinikleri gibi birimler moral distres yaşanması açısından daha da özellikli birimlerdir. Pediatri klinikleri ise örselenebilir bir gruba yönelik hizmetleri kapsadığı için bu birimler içinde yer almaktadır. Moral distresin, sağlık kurumunu, sağlık çalışanlarını ve bakım alan bireyi olumsuz etkilediği çeşitli araştırmalarla ortaya konmuştur. Moral distresle mücadele etmenin ilk adımı, mevcut durumun değerlendirilmesidir. Bu çalışma, pediatri hemşirelerine yönelik moral distres düzeylerini ölçmek için Hamric ve ark. (2012) tarafından geliştirilen "Moral Distress Scale-Revised Pediatric Nurse Questionnaire" in Türkçe uyarlamasını, geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yaparak alana özgü yeni bir ölçme aracı kazandırmak amacıyla planlanmıştır. Tanımlayıcı desende planlanmış bir ölçek geçerlilik güvenilirlik çalışması olan araştırmanın evrenini, Ankara ilinde yer alan çocuk hastanelerinde görev yapmakta olan hemşireler oluşturacaktır. Araştırmada örneklem seçimine gidilmeyecek, araştırma örneklemi ulaşılan ilk 210 hemşire oluşturulacaktır. Verilerin toplanmasında, Hemşire Bilgi Formu (EK 1), Moral Distress Scale-Revised Pediatric Nurse Questionnaire (EK 2) kullanılacaktır. Dil ve kapsam geçerliği çalışmasından sonra, ölçeğin yapı geçerliliği, açıklayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi, iç tutarlılığı ise tüm madde ve alt boyutlar için Cronbach's Alpha kat sayısı değerlendirilerek hesaplanacaktır. Ölçek güvenirliği ise eş değer yarılar (split half) yöntemi kullanılarak incelenecektir.
12-18 yaş inhibitörlü hemofilik gençlerde tedavi uyumu ve etkileyen faktörler
12-18 Yaş İnhibitörlü Hemofilik Gençlerde Tedavi Uyumu ve Etkileyen Faktörler Amaç: Bu çalışmanın amacı, 12-18 yaş inhibitörlü hemofili grubunda tedavi uyumunu etkileyen durumların neler olduğunu derinlemesine incelemektir. Yöntem: Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenoloji deseninde yapılmıştır. Araştırma örneklemini, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi Hematoloji Polikliniğinde kayıtlı 12-18 yaş arasında hemofili tanısı olan ve inhibitörlü 10 olgu oluşturmuştur. Araştırma verileri araştırmacı tarafından hazırlanan bireysel tanıtım formu ve yarı yapılandırılmış sorularla, derinlemesine görüşmeyle toplanmıştır. Yapılan görüşmeler ses kaydına alınmış ve sonrasında yazıya dökülmüştür. Veriler kendi içinde kodlanmış, tema ve alt temalar tanımlanmış, içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Temalandırma işlemi sonrası, verilerin analizi için MAXQDA Analytics pro 2018 (Release 18.1.0) veri analiz programı kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma sonucu bulgular, "İnhibitörde Faktör Uygulanması", "İnhibitörde Faktör Uygulamasını Zorlaştıran Durumlar", "İnhibitörde Faktör Uygulamasını Destekleyen Durumlar", "Hemofilide İnhibitörlü Olmak" ve "Sağlık Profesyonelleri" olarak beş ana temada toplanmıştır. Birinci temada, inhibitörlü hemofilik gençlerin tedavilerini düzenli uygulamadıkları, self-infüzyonu bilmelerine rağmen tedavilerini kendilerinin yapmadığı saptanmıştır. Katılımcıların hemofili günlüğünden haberdar oldukları ancak etkili ve düzenli bir şekilde kullanmadıkları saptanmıştır. Katılımcılar faktör uygulamayı atladıkları zaman tedavilerini gün içinde veya bir sonraki gün uygulayarak telafi ettiği bir başka katılımcının ise, profilaktik dozunu planlanan tedavi süresinde değil, kanama durumunda kullanmak üzere yedeklediği görülmüştür. İkinci temada yer alan; katılımcıların karşılaştıkları damar yolu problemleri, tedavi ile ilgili olumsuz düşüncelere sahip olmak, tedavinin zaman alıcı nitelikte olması, kanama semptomlarının görülmemesi ve 12-18 yaş döneminin getirdiği zorlukların, tedavi uyumunu zorlaştırdığı saptanmıştır. Üçüncü temada; katılımcıların profilaksi tedavisinin yararlarını fark etmiş olmaları, kanama yaşayacağı korkusu, aile desteğinin olması ve sağlık profesyonelleriyle iyi bir iletişim içinde olmalarının tedaviye uyumunu desteklediği görülmüştür. Dördüncü temada ise, inhibitör (+) olma durumu spor aktivitelerine kısıtlama getirmiştir. Ayrıca hemofili tanısına sahip olmanın gelecekteki meslek seçimini etkilediği gerçeği de görülmüştür. Beşinci temada, katılımcılar sağlık profesyonellerinden self-infüzyon eğitimini, hastalık hakkında daha fazla bilgi alma ve kalıcı tedavinin bulunmasını bekledikleri belirtilmiştir. Sonuç: İnhibitörlü hemofilik gençler, tedaviye uyumunda zorlanmaktadırlar. Pediatri hemşiresinin özellikle 12-18 yaş inhibitörlü hemofili olgularına yönelik bireyselleştirilmiş bakım uygulamalarını destekleyici, cesaretlendirici ve motive edici girişim örneklerini uygulamasının tedavi uyumunda katkı sağlayacağı görülmüştür. Hemofili tedavisi alan genç ve aileye daha etkin bir bakımla, duygusal, zihinsel ve sosyal destekli hemşirelik bakımının sunulması tedavi uyumunu artıracağı yönündedir. Anahtar Kelimeler: Hemofili; İnhibitör; Tedaviye uyum; Genç; Fenomenolojik çalışma
Lösemili çocuklarda "çocuklar ve gençler için ağız bakım rehberi" kullanımının oral mukozit gelişimine etkisi
Araştırmaya Haziran 2019 - Ağustos 2019 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Hastanesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Hematoloji Kliniği'nde bakım ve tedavisi devam eden, lösemi tanısı almış, araştırmanın sınırlılıklarına uyan 2-18 yaş grubu 30 çocuk ve ebeveynleri dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak "Çocuk ve Ebeveyn Bilgi Formu" ve "Çocuklar ve Gençler İçin Ağız Bakım Rehberi ve Oral Bakım Protokolü" kullanılmıştır. Verilerin toplanması çocuğa kemoterapi tedavisi başlanmadan bir gün önce başlayıp 21 gün boyunca sürmüştür. Çocuk ve ebeveynden her sabah çocuğun ağız içini araştırmacı tarafından temin edilen abeslang ve bir ışık kaynağı ile rehbere göre değerlendirmesi istenmiştir. Rehberden alınan toplam puana göre ağız bakımı yapma sıklığı belirlendikten sonra ağız bakım protokolündeki adımları takip etmesi istenmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizi SPSS 25.0 programında; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Shapiro-Wilk, Spearman korelasyon analizi ile incelenmiştir. Çocukların %86,7'sinin akut lenfoblastik lösemi tanısı ile izlendiği, %33,3'ünün tedavi süresinin 0-1 ay olduğu, %76.7'sinin aldığı kemoterapi kür sayısının 1-5 kür arasında değiştiği görülmüştür. Çocukların %86,7'si ağız içini her gün kontrol ettiği ancak %80'nin düzenli olarak ağız bakımı yaptığı saptanmıştır. Ağız bakımını düzenli yapmama nedeni olarak %16.7 oranında ağız bakımını yapmayı sevmedikleri belirlenmiştir. Oral mukozit oluşumunda en şikayetçi oldukları durum %53,3 oranında ağrının olması olarak saptanmıştır. Çocukların kemoterapi tedavisi süresine göre oral mukozitin 0-6 ay tedavi görenler için 6.40±6.58 gün, 6 ay ve üzeri tedavi alanlar için 10.75±5.03 gün sürdüğü belirlenmiştir. Çocukların 'Çocuklar ve Gençler İçin Ağız Bakım Rehberi'nden aldıkları puanlar ile; mukozit evresi, ağrı puanı, nötrofil sayısı ve trombosit sayısı arasındaki ilişki anlamlı bulunmuştur (p<0.01). Sonuç olarak; lösemili çocuklarda 'Çocuklar ve Gençler İçin Ağız Bakım Rehberi'nin oral mukozitin erken dönemde fark edilmesini sağladığı ve rehber ile hergün ağız değerlendirmesi yapılmasına ek olarak düzenli ağız bakımı yapılmasının oral mukozit derecesine etki ettiği saptanmıştır. Bu konuda örneklem sayısının fazla, randomize kontrollü deneysel araştırmaların yapılması önerilmektedir.
Re-Mission video oyununun kanserli adolesanların yorgunluk ve yaşam kalitesi düzeyine etkisi
Araştırma, kanserli adölesanların hastalıkları hakkında bilgi düzeyini artırmak, ve tedaviye uyum sürecini hızlandırmak amacı ile geliştirilen Re-Mission video oyununun adölesanların yorgunluk ve yaşam kalitelerine etkisini icelemek amacı ile randomize kontrollü olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Şubat 2017- Şubat 2019 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Çocuk Hastanesi Hematoloji Servinde kanser tedavisi gören ve araştırmaya katılmayı kabul eden adölesan ve ebeveynler oluşturmuştur. Araştırmaya dahil edilen adölesanlardan hematoloji kliniğinde kanser tedavi süreci devam eden 23 adölesan kontrol grubunu, klinikte kanser tedavi süreci devam eden ve Re-Mission video oyunu oynayan 23 adölesan ise çalışma grubunu oluşturmuştur. Veriler "Birey ve Ebeveyn Tanılama Formu", "13-18 Yaş Pediatrik Onkoloji Hastaları İçin Yorgunluk Ölçeği (Çocuk ve Ebeveyn Formu)" ve "Yaşam Kalitesi [Functional Assessment of Cancer Therapy – General (FACT-G versiyon 4)]" ölçekleri kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmanın sonunda ise çalışma grubundaki adölesanlardan "Re-Mission Video Oyunu Değerlendirme Skalasını" doldurmaları istenmiştir. Verilerin analizi SPSS 22.0 programı ile değerlendirilmiştir. Çalışma ve kontrol gruplarındaki adölesanların sosyo demografik ve hastalığa ilişkin özellikler açısından benzer olduğu belirlenmiştir (p>0,05). Çalışma grubundaki adölesanlar ile kontrol grubundaki adölesanların yorgunluk ölçeği toplam puan ortalamaları arasında başlangıçta (p=,003), bir ay sonra (p=,000) ve üç ay sonra (p=,000) anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur. Araştırmanın başlangıcında iki grubun FACT-G yaşam kalitesi ölçeği toplam puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı (p=,727), bir ve üç ay sonra yapılan değerlendirmelerde ise iki grubun yaşam kalitesi toplam ölçek puanı ortalamaları arasında anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. Adölesanların ebeveynleri tarafından da çocuklarının yorgunluk düzeyleri değerlendirildiğinde ise çalışma grubundaki adölesanların ebeveynleri ile kontrol grubundaki adölesanların ebeveynlerinin birinci ayda yorgunluk ölçeği toplam puan ortalamaları arasında fark olmadığı (p=,895), başlangıçta (p=,013) ve üçüncü ay (p=,000) yapılan değerlendirmelerde ise iki grubun yorgunluk ölçeği toplam puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. Çalışma grubundaki adölesanların araştırmanın sonunda Re-Mission video oyununu diğer kanserli adölesanlara kesinlikle önerdikleri (%82,6), oyunun zararlı olmadığına kesinlikle inandıkları (%78,3) ve oyunu oynamayı kesinlikle sevdikleri (%52,2) belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda Re-Mission video oyununun kanser tanısı almış adölesanların yorgunluk düzeylerinin azalmasında etkili olduğu ve yaşam kalitelerine olumlu yönde katkı sağladığı belirlenmiştir. Kliniklerde Re-Mission video oyununun kullanımının yaygınlaştırılması ve Türkçe seslendirme ve alt yazı eklenmesi önerilmiştir.
Çocuk hastalarda yüksek riskli ilaçların uygulamasında WEB tabanlı çift göz kontrol programı kullanımının etkisi
Çocuk Hastalarda Yüksek Riskli İlaçların Uygulamasında Web Tabanlı Çift Göz Kontrol Programı Kullanımının Etkisi Amaç: Bu araştırmada; çocuk hemşirelerinin yüksek riskli ilaç uygulamaları sırasında, standardizasyonun sağlanması ve ilaç hatalarını önleme stratejisi olarak "Web Tabanlı Çift Göz Kontrol Programı (ÇGKP)" nın etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç Yöntem: Araştırma yarı deneysel olarak "Tek Grupta Ön Test-Son Test Modeli" kullanılarak, Kasım 2016-Haziran 2018 tarihleri arasında; 0-18 yaş hastaların yattığı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Cerrahi, Çocuk Cerrahi Yoğun Bakım, Yenidoğan Cerrahi Yoğun Bakım Klinikleri'nde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini bu kliniklerde çalışan, ilaç uygulamalarında görev alan ve araştırmada yer almayı kabul eden 24 hemşirenin araştırmacının gözlem yaptığı zamanlarda uyguladıkları tüm yüksek riskli ilaçlar (girişim öncesinde 532, girişim sonrasında 538 olmak üzere toplamda 1070 ilaç dozu) oluşturmuştur. Veriler Hemşirelerin Özelliklerine İlişkin Kişisel Bilgi Formu ve İlaç Uygulama Gözlem Formu kullanılarak toplanmıştır. İlk aşamada gözlem yöntemi ile ilaç hata oranları belirlenmiştir. Sonrasında Web Tabanlı ÇGKP uygulanmaya başlanmış ve girişim sonrası gözlem yöntemi ile ilaç hata oranları belirlenmiştir. Araştırmanın uygulanması için gerekli izinler alınmıştır. Bulgular: Hemşirelerin ilaç uygulama sürecindeki hataların, ilaç uygulamalarında 10 doğru kuralından ve ÇGKP içerisindeki İlaç Uygulama Beceri Adımlarından sapmalara göre gözlem yoluyla belirlendiği araştırma sonucunda toplam hata oranları incelendiğinde; girişim öncesi hatalı ilaç uygulama ortalama oranı %47.8, girişim sonrasında hatalı ilaç uygulama ortalama oranı %19.4 olarak bulunmuştur. İlaç uygulama basamaklarına göre hata oranları incelendiğinde; hazırlama hatası ortalama oranı girişim öncesinde %34.9, girişim sonrasında %10.8; uygulama hatası ortalama oranı girişim öncesinde %25.6, girişim sonrasında %10.3; izlem hatası oranı girişim öncesi %61.5, girişim sonrası %22.6 ve kayıt hatası oranı girişim öncesi %69, girişim sonrası %34 olarak saptanmıştır. Çalışma saatlerine göre hata oranları incelendiğinde; 08-16 vardiyasında girişim öncesi hata oranı %97.6 iken, girişim sonrasında %39.5; 16-08 vardiyasında girişim öncesi hata oranı %100 iken, girişim sonrası %82.1 olarak belirlenmiştir. Uygulama yoluna göre hata oranları incelendiğinde; intravenöz yolla uygulanan ilaçlarda girişim öncesi hata oranı %97.8, girişim sonrası hata oranı %55.8; beslenme tüpünden uygulanan ilaçlarda girişim öncesi hata oranı %100, girişim sonrası hata oranı %80.8; oral yolla uygulanan ilaçlarda girişim öncesi hata oranı %100, girişim sonrası hata oranı %60; solunum yolu ile uygulanan ilaçlarda girişim öncesi hata oranı %100, girişim sonrası hata oranı %58.8'dir. Hata oranlarındaki azalmanın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p= .000). Girişim öncesinde ve girişim sonrasında yanlış hasta ve yanlış ilaç uygulama hatası gözlenmemiştir. Sonuç: Araştırmacı tarafından oluşturulan Web Tabanlı Çift Göz Kontrol Programının kullanılması ile hemşirelerin ilaç uygulama hata oranlarında azalma olduğu görülmüştür. Programın etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: ilaç uygulama hatası, yüksek riskli ilaçlar, çocuk hemşireliği
Çocuk kliniklerinde çalışan hemşirelerin akılcı ilaç kullanımı ve tıbbi hataya eğilim özellikleri
Bu çalışma Mardin il ve ilçelerinde yer alan çocuk kliniği olan tüm kamu hastaneleri ve özel hastanelerde çalışan çocuk hemşirelerinin akılcı ilaç kullanımı ve tıbbi hataya eğilim özelliklerini incelemek amacıyla 180 hemşire ile yürütülmüştür. Veri toplamada "Çocuk Kliniklerinde Çalışan Hemşirelerin Akılcı İlaç Kullanımı ve Tıbbi Hataya Eğilim Özelliklerine İlişkin Anket Formu", "Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği " ve "Hemşirelikte Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada toplanan veriler, bilgisayar ortamında değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde, sayı yüzde dağılımı ve tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U, Kruskal Wallis testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışmamızda, çocuk hemşirelerinin akılcı ilaç kullanımı puan ortalamaları 38,21±4,21 olup; akılcı ilaç kullanımı bilgisinin iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir. Çocuk hemşirelerinin Tıbbi Hataya Eğilim puan ortalamaları 231,55±16,54; Ölçeğin ilaç uygulamaları ve transfüzyon alt boyutu puan ortalaması 87,85±4,77, düşmeler alt boyutu puan ortalaması 22,21±4,08, hastane enfeksiyonları alt boyutu puan ortalaması 57,05±4,61, hasta izlemi/malzeme güvenliği alt boyutu puan ortalaması 40,77±5,13, iletişim alt boyutu puan ortalaması 23,65±2,40 olarak belirlenmiş olup; hemşirelerin tıbbi hata yapma eğilimlerinin düşük düzeyde olduğu ve hemşirelerin en az hata yapma eğilimlerinin ilaç ve transfüzyon uygulamaları konusunda, en fazla hata yapma eğilimlerinin ise düşmeler konusunda yaptığı saptanmıştır. Lise mezunu, sorumlu hemşire olarak görev yapan, çocuk kliniklerinde çalışmayı tercih eden, klinikte en az sayıda hastaya bakım veren çocuk hemşirelerinin tıbbi hataya eğilimlerinin düşük olduğu belirlenmiştir. Çocuk servisinde çalışan hemşirelerin tıbbi hataya eğilimlerinin diğer servislerde çalışan çocuk hemşirelerinden daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda çocuk hemşirelerinin tıbbi hatalar ve akılcı ilaç kullanımı konusunda farkındalıklarını artırma konusunda kurumların destekleyici davranarak gerekli düzenlemeleri yapması, konu ile ilgili klinik içi ve hizmet içi eğitim programları periyodik bir şekilde düzenlenmesi ve bu programlara hemşirelerin aktif bir şekilde katılmaları konusunda destek verilmesi önerilmektedir.
Pediatri kliniklerinde çalışan hemşirelerin karşılayamadıkları bakım gereksinimleri ile iş doyumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Amaç: Araştırma, pediatri kliniklerinde çalışan hemşirelerin karşılayamadıkları bakım gereksinimleri, nedenleri, iş doyum düzeyleri ve bunlar arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki araştırmanın evrenini; bir üniversite hastanesinin pediatri kliniklerinde çalışan 130 hemşire oluşturmuştur. Etik kurul onayı ve kurum izni alınan araştırmanın verileri; Nisan-Haziran 2022'de çevrimiçi ortamda hazırlanan Hemşire Bilgi Formu, MISSCARE-Pediatrik versiyon, Minnesota İş Doyum Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler ve Pearson korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Bulgular: Araştırma, 109 hemşirenin gönüllü katılımıyla (evrenin %84'ü) gerçekleştirilmiştir. Hemşirelerin; yaş ortalamaları 30,21±1,25 yıl, %74,3'ünün kadın cinsiyette, %90,8'inin lisans mezunu, %51,4'ünün ise pediatri kliniklerinde beş yıl ve daha az çalıştığı belirlenmiştir. Hemşirelerin son vardiyalarında sıklıkla ilaç uygulamalarını zamanında gerçekleştiremediği (%22,9), gelişimsel bakım uygulayamadığı (%19,3), çocuğa ve ailesine duygusal destek sağlayamadığı (%18,3) bulunmuştur. Toplam puan ortalamaları; Minnesota İş Doyum Ölçeği için 3,23±0,78 (İçsel Doyum 3,27±0,78; Dışsal Doyum 3,16±0,89) ve MISSCARE Karşılanamayan Hemşirelik Bakımı- Nedenler için 2,63±0,67 (İş Kaynağı 3,02±0,68, İletişim 2,38±0,77 ve Ekipman 2,58±0,84) olarak saptanmıştır. İş Doyum Ölçeği toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında pozitif yönde güçlü düzeyde, MISSCARE-Nedenler toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında pozitif yönde ortadan güçlüye değişen ilişki saptanmıştır (p<0,001). Sonuç: Hemşirelerin iş doyumlarının orta düzeyde, içsel doyumlarının dışsal doyumlarından yüksek, karşılayamadığı bakım gereksinimlerinin en çok iş kaynağı ve ekipman nedeniyle olduğu belirlenmiştir. Kliniklerin ve hastane organizasyonlarının dinamikleri farklı olabileceği için karşılanamayan bakım gereksinimleri ve nedenleri ile iş doyumları her kurum için ayrı gerçekleştirilmesi önerilebilir. Araştırma sonuçları temel alınarak belirlenen nedenlerin çözümlerine yönelik eylem planları geliştirilmesi ve değerlendirilmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir.