Flurbiprofenin sitotoksik, genotoksik ve apoptotik etkilerinin değerlendirilmesi

Flurbiprofen, propiyonik asit türevi bir non steroidal antiinflamatuvar (NSAİ) ilaçtır. NSAİ ilaçların antikanser etkileri ile ilgili birçok çalışma mevcut olmasının yanı sıra flurbiprofen ile yapılmış çalışma sayısı azdır ve flurbiprofenin antikanser etki mekanizması tam olarak bilinmemektedir. Bu amaçla flurbiprofenin sitotoksik, genotoksik ve apoptotik etkileri insan serviks kanser (HeLa) ve insan karaciğer kanser (HepG2) hücre hatlarında araştırılmıştır. Sitotoksisite ölçümü geniş doz aralığında çalışılmış ve 24, 48, 72 saatlik maruziyet süreleri değerlendirilmiştir. Sonuçta sitotoksisitenin her iki hücre hattında da doza ve zamana bağımlı olarak arttığı gözlenmiştir. Genotoksisite çalışması 48 saatlik maruziyet süresi ve belirlenmiş dozlar ile yapılmıştır. DNA kuyruk uzunluğu, kuyruk yoğunluğu ve kuyruk momenti değerlendirmelerinde hücrelerde DNA hasarında doza bağımlı bir artış gözlenmiştir. Erken apoptoz, gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) kullanılarak gen düzeyinde değerlendirilmiştir. 48 saatlik maruziyet sonucunda; apoptotik genler olan p53, Bax, kaspaz-3 ve kaspaz-9 gen düzeylerinde artma ve antiapoptotik genler olan BcL-2 ve survivin gen düzeylerinde azalma gözlenmiştir. Geç apoptoz ve hücre döngüsü analizleri ise akım sitometri kullanılarak değerlendirilmiştir. Her iki hücrede de geç apoptoz bulgusuna rastlanmamış ve hücre döngüsünde belirgin bir yığılma gözlenmemiştir. Hücrelerin genel olarak prolifere hücre özelliği gösterdiği belirlenmiştir. Sonuç olarak belirlenen dozlarda ve belirlenen maruziyet süresi sonunda flurbiprofenin her iki hücre hattında da apoptotik etki gösterdiği, fakat apoptoz sürecinin henüz tamamlanmadığı gözlenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular, flurbiprofenin gen düzeyinde etkili olduğunu ve hücre içi yolak ile apoptozu indüklediğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: Flurbiprofen, apoptoz, antikanser, sitotoksisite, genotoksisite Erciyes Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Birimi (TDK-2017-7376)