Fransa'da Üçüncü Cumhuriyet dönemi ve Türk modernleşmesine yansımaları

1789 Fransız Devrimi sadece kendi sınırları içinde kalmayıp neredeyse tüm dünyayı saran bir devrim dalgasına sebep olmuş; yaydığı eşitlik, özgürlük, kardeşlik, milliyetçilik, cumhuriyetçilik ve daha nice fikirlerle Aydınlanma devrini taçlandırmıştır. Ancak var olan ancien régime kurumlarına taraftar olan kitleler bu devrimin Fransa'da tam anlamıyla yerleşmesinin önüne geçmiş ve ülke beş kez cumhuriyetini yeniden kurmak zorunda kalmıştır. Bu zihniyet önce Napoléon Bonaparte'ın ardından X. Charles, Louis Philippe ve III. Napoléon'un gelişine sebep olmuş ve ana konumuz olan Cumhuriyet'in üçüncü kez kuruluşu, yeniden bir devrimle sağlanabilmiştir. Ancak bu dönem Fransa'da geri dönüşü olmayan adımların atıldığı, Jakoben devrinde yapılanların geri alınması gibi bir durumun bir daha yaşanamayacağının açıkça gösterildiği bir süreç olmuş; kabul edilen kanunlarla Fransa'da cumhuriyet ve laiklik olgusu zihinlere yerleştirilmiştir.Fransız devriminden 100 yıl kadar sonra Osmanlı topraklarına tam anlamıyla giriş yapan devimci fikirler, burada yaşayan aydın sınıfını etkilemeye başlamış; istibdat döneminde Fransa'ya kaçan Jön Türkler, fikirleri yerinde gözlemleyip 1908 devrimini yapmışlardır. Bu durum Türkiye Cumhuriyeti'nin ve Türk modernleşmesinin önünü açarken, Cumhuriyet önderleri kendileri örnek olarak Aydınlanma felsefesi düşüncesini, Jakoben devrimini, III. Cumhuriyet radikalizmini almışlar ve ülkelerinde bu doğrultuda reformlar yapmışlardır.Bu çalışmada Fransız devrimi ve özellikle Üçüncü Cumhuriyet döneminin Türk modernleşmesine olan katkıları aktarılmaya çalışılmış; Fransız etkisinin Osmanlı topraklarına girdiği dönemden itibaren siyasi, sosyal, ekonomik, entelektüel yaşamdaki değişimler ön planda tutulmuştur. Bilhassa son dönem Osmanlı aydınlarının Fransa ile etkileşimi ve bunun Cumhuriyeti kuran Mustafa Kemal ve diğer siyasilere tesiri açıklanmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Fransız Devrimi, Üçüncü Cumhuriyet, Türk Devrimi, Cumhuriyet, Laiklik