Friedrich Nietzsche'nin kültür eleştirisinde "Yaşamın olumlanması" düşüncesi üzerine bir inceleme

Kültür kavramı kullanılmaya başlandığı andan itibaren filozoflarca tartışılan bir kavram olmuştur. Günümüzde kültür üzerine yapılan eleştirel tartışmalar büyük oranda Nietzsche'nin düşüncelerinden etkilenmiştir. Nietzsche, Avrupa kültürüne yönelttiği yaşam odaklı kültür eleştirisini düşünce ve yaşam karşıtlığını aşmak üzere konumlandırır. Düşünce ve yaşam arasındaki karşıtlık, düşünürlerin akış içindeki varlığın ardındaki değişmeyenin bilgisine ulaşma çabasında ortaya çıkmış ve bilgeyi hakikat dürtüsü ile yaşamı koruyan yanılgıların çatıştığı bir varlık haline getirmiştir. Nietzsche'nin yozlaşmış olarak gördüğü kültürün dayandığı değerlerin kaynağı, insanın kendisini doğanın ve dünyanın karşısında konumlandırması ve kendi varoluşu da dâhil olmak üzere varoluşun değerlendirmesini yapma hakkını kendinde görmesidir. Böyle bir değerlendirme sonucu kötü ve acı dolu olarak görülen dünyayı yok sayma veya ıslah etme yoluyla yenmeye çalışmak insanın kendi kendisini yenmeye çalışmasından farksızdır. Kendisine ve doğaya karşı silahlanmış insanlardan oluşan modern toplum, yaratıcı insanın ortaya çıkmasının karşısında engel teşkil eder. Bu bağlamda çalışmamızda Nietzsche'nin Avrupa kültürünün yaşamı yadsıyıcı değerlendirme biçimine yönelttiği eleştiri irdelenerek düşünce ve yaşam arasındaki uçurumun aşılacağı yaşamı olumlayan kültürün olanağı tartışılacaktır. Nietzsche'nin bireyde ve kültürde yozlaşmanın aşılması için nihai önerisi, tutkuların kökenine saldırılmaksızın yaşamın Dionizik olarak olumlanmasıdır. Nietzsche'nin kültür eleştirisi "yaşamın olumlanması" düşüncesi bağlamında ele alındığında, onun "çekiçle felsefe yapmak" dediği felsefe yapma biçiminin hem yıkan hem yeniden inşa eden yönünü yansıtmaktadır. Anahtar Kelimeler: Nietzsche, Kültür, Olumlama, Eleştiri, Dionizik, Şen Bilim, Yaşam.