Futbolcularda ek ağırlıkla yapılan pliometrik antrenmanların bazı fiziksel ve fizyolojik özellikler ile kronik kas hasarına etkisi

Futbolcularda ek ağırlıkla yapılan pliometrik antrenmanların bazı fiziksel ve fizyolojik özellikler ile kronik kas hasarına etkisinini araştırmak amacıyla yapılan bu çalışmaya; yaşları 19-28 arasında değişen ve en az 6 yıl futbol oynayan toplam 36 erkek futbolcu gönüllü olarak katıldı. 12 futbolcu ek ağırlıklı pliometri grubunu, 12 futbolcu ağırlıksız pliometri grubunu ve 12 sporcu kontrol grubunu oluşturdu. Çalışmada yer alan bütün futbolculara, hazırlık ve ara kamplar da dahil olmak üzere toplamda 36 hafta süresince haftada 6 gün, önceden belirlenmiş standart futbol teknik ve taktiklerini içeren antrenman programı uygulandı. Deney gruplarına hazırlık döneminin ikinci haftasından sonra, takım halinde uygulanacak olan standart futbol antrenman programı içerisinde, vücut ağırlığının %1'i kadar ek ağırlık kullanılarak (Ek Ağırlıklı Grup) ve ek ağırlık kullanılmadan (Ağırlıksız Grup) uygulanan pliometrik antrenman programı, 8 hafta süresince haftada 1 gün 20 dakika olacak şekilde dizayn edildi. Kontrol Grubuna ise sadece standart futbol teknik antrenman programı uygulandı. Bazı fiziksel ve fizyolojik ölçümler ile futbol becerilerine yönelik teknik testler antrenman programından 1 hafta önce ve 12 hafta sonra, kan ölçümleri ise ilk ve son antrenmanın hemen öncesi ve sonrasında yapıldı. İstatistiksel analizler, SPSS 10.0 paket programında normallik sınamasına göre t-testi, ANOVA ve çoklu karşılaştırma testleri ile yapıldı. Antrenman programı sonucunda ek ağırlıklı grubun; mekik, yoyo ve yatay sıçrama değerlerinde anlamlı artışlar tespit edilirken;10 m. sürat, 20 m. sürat, 30 m. sürat, top ile sol ayak dripling, ilinous çabukluk, VKİ ve yağ % değerlerinde anlamlı azalmalar bulundu (p<0,05). Ağırlıksız grubun; mekik, yoyo ve dikey sıçrama değerlerinde anlamlı artışlar tespit edilirken; 30 m. sürat, top ile sağ ayak dripling, top ile sol ayak dripling, ilinous çabukluk ve yağ % değerlerinde anlamlı azalmalar bulundu (p<0,05). Gruplararası karşılaştırmada ek ağırlıklı ve ağırlıksız pliometrik çalışmalarının; mekik, yoyo, dikey sıçrama, 10 m sürat, 30 m sürat, top ile sağ ayak dripling ve top ile sol ayak dripling değerlerinde daha fazla gelişme sağladığı kaydedilirken, anaerobik ortalama güç değerindeki düşüklük anlamlı bulundu (p<0,05). Yaş, futbol yaşı, boy, kilo, esneklik, anaerobik peak ve ortalama güç ile laktat dehidrogenaz ve kreatine kinaz değerlerinde antrenman öncesi ve sonrası anlamlı farklılık görülmedi (p>0,05). Sonuç olarak, futbolcularda ek ağırlıkla yapılan pliometrik antrenmanların bazı fizyolojik özellikler üzerinde olumlu etkileri bulunduğu, fiziksel özellikler ile kas hasarı üzerinde etkisinin olmadığı söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Futbol, pliometrik, ek ağırlık, kas hasarı.