Futbolcularda tekrarlayan hafif kafa darbelerinin beyaz cevherdeki etkilerinin multi-shell difüzyon tensör görüntüleme ile araştırılması

Amaç: Bölgesel amatör ligde farklı saha pozisyonlarında (kale, orta saha veya savunma) oynayan futbolcularda tekrarlayan sarsıntı oluşturmayan (subkonkuzif) kafa darbelerinin beyaz cevherde uzun vadede meydana getirdiği mikroyapısal değişiklikleri saptamak. Gereç ve Yöntem: En az 10 yıl süre boyunca amatör ligde futbol oynamış, genç erkek futbolculardan savunma grubu için 17 kişi, orta saha grubu için 12 kişi, kaleci grubu için 13 kişi çalışmaya dahil edildi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından tez projesi (PYO.TIP.1904.22.014) olarak onaylanarak gerekli finansal bütçe sağlandı. Tüm katılımcılara konvansiyonel MRG sekanslarına ek olarak, mikrokanama odaklarını değerlendirmek için SWI, mikroyapısal anormalliği değerlendirmek için Multi-Shell Difüzyon Tensör Görüntüleme yapıldı. Veri analizi için operatörden bağımsız TBSS kullanıldı. Bilişsel işlevleri değerlendirmek için CogniFit™ Genel Bilişsel Değerlendirme (GBD) testi kullanıldı. Bulgular: Mikroyapısal değişiklikler için gruplar arası farklar en belirgin olarak savunma grubu ile orta saha grubu arasında görüldü. Savunma grubunda orta saha grubu ile karşılaştırıldığında sağ İFOF, sağ KST ve sol SLF'de FA ve ICVF değerlerinde azalma, OD ve RD değerlerinde artma; bilateral ATR, sağ singulum, forseps majör, bilateral İLF, sağ SLF, sol KST ve sol İFOF'ta OD ve RD'de artma, ICVF'de azalma; sol singulumda OD'de artma; bilateral UF'de RD'de artma bulduk. Savunma ile kaleci ve orta saha ile kaleci pozisyonları arasında ise daha küçük farklılıklar tespit edildi. Kaleci grubu ile savunma grubu karşılaştırıldığında savunma grubunda sol ATR, forseps minör ve sol singulumda FA değerlerinde azalma bulduk. Kaleci grubu ile orta saha grubu karşılaştırıldığında orta saha grubunda sağ KST, sağ singulum, sağ İFOF ve sağ SLF'de AD değerlerinde önemli bir azalma bulduk. Nörokognitif testlerde gruplar arası anlamlı farklılık saptanmadı. Sonuç: Bu çalışma, çoklu beyaz cevher yollarında, aksonal yoğunlukta azalmayı gösteren ICVF değerlerinde düşüşleri, aksonal bütünlükteki azalmayı gösteren FA düşüşleri, aksonal yoğunluk ve myelinizasyondaki azalmayı gösteren OD artışları, aksonal hasarı yansıtan AD düşüşleri ile bozulmuş miyelin kılıfı bütünlüğünün göstergesi olan RD artışlarını gösterdi. Tüm karşılaştırmalar arasında savunma oyuncuları en kötü, kaleciler ise en iyi ölçümlere sahipti. Farklılıklar en çok ICVF ve ardından RD ve FA için belirgindi. OD için daha az kapsamlı, AD için ise çok daha sınırlı farklılıklar görüldü. RD artışının AD azalmasından daha fazla bölgeyi etkilemesi orta saha oyuncularına göre daha fazla kafa vuruşuna maruz kaldığı düşünülen savunma oyuncularında patolojik değişiklikler arasında demiyelinizasyonun önemli bir faktör olduğunu düşündürmektedir. Gruplar arası nörokognitif test puanlarında anlamlı farklılık saptanmaması görüntüleme ölçümlerinin, ilgili fonksiyonel belirtilerin ortaya çıkmasından önce dokudaki patolojik değişiklikleri ortaya çıkarabildiğini göstermektedir.