Gastronomi turizminin destinasyon imajı ve destinasyon seçimine etkisi: Çeşme örneği

Türk Mutfağı dünyanın önemli mutfakları arasında yer almaktadır. Bunun nedeni, ülkemizin iklimi, tarım olanakları ve florası nedeniyle, yiyecek içecek miktarının bol olması ve yemek türlerinin çok çeşitli ve lezzetli olmasıdır. Ancak günümüzde kadınların çalışma hayatında giderek daha çok yer almaları, turizm olgusu, küreselleşmenin etkisi ile yaşam biçimlerinin değişmesi sonucu ABD'den ithal edilen Fast Food Restorant zincirlerinin artması, şehirleşme ve sanayileşme, gıda sektöründeki yenilikler vb. gibi nedenlerden dolayı günümüzde çeşitliliği biraz azalsa da Türk Mutfağı hala önemini ve konumunu korumakta ve dünyada Fransız ve Çin mutfağı ile birlikte önemli mutfaklar arasında yer almaktadır. Ancak, Türk Mutfağının diğer dünya mutfakları ile yarışabilmesi için tanıtım ve pazarlamaya daha fazla önem verilmesi gerekmektedir. Turizm pazarlamasında, olumlu destinasyon imajı oluşturulması ve destinasyon seçimi kavramları çok önemli bir yer tutmaktadır. Bu nedenle son yıllarda destinasyon pazarlamasında ürün çeşitliliğinin arttırılması, kaliteli ve benzersiz ürünlerin piyasaya sunulması önemli olmaktadır. Bu bağlamda, bir destinasyonun sahip olduğu kültür mirası, rakiplerinin arasında kendisini ön plana çıkarmakta ve farklılaştırmaktadır. Gastronomi de kültür mirasının önemli bir ögesidir. Aynı zamanda gastronomi turizmi hem destinasyon imajının oluşturulması hem de destinasyon seçimi süreçlerinde etkili olabilmektedir. Bununla birlikte, destinasyonların rakiplerine göre üstün olan kendisine has özelliklerinin ve yerel değerlerinin ön plana çıkarılması, turizmde rekabet gücünün artmasını sağlayacaktır. Bu bakımdan İzmir ilinin yakın gelecekte, büyük bir potansiyele sahip olduğu gastronomi turizminde dünya çapında söz sahibi bir çekim merkezi olabilmesi için, zaman kaybetmeden dış pazarlarda Türk mutfağının turistik ürün olarak sunulması ve ön plana çıkarılması gerekmektedir. Bu nedenle, bu çalışmanın temel amacı, İzmir'in turistik ilçesi olan Çeşme'yi ziyaret eden yabancı turistlerin destinasyon seçimi tercihlerini belirlemek ve Çeşme imaj algılarını ölçmek ve aynı zamanda bu süreçlerde gastronomi turizminin rolü ve öneminin belirlenmesidir. Bununla birlikte, bu çalışma, yabancı turistlerin Türk mutfağı ile ilgili görüşleri hakkında bilgiler edinebilmek ve Çeşme'de gastronomi turizminin geliştirilmesi için neler yapılması gerektiğinin ortaya konulması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda, Çeşme ilçesinde yapılan anket çalışması ile yabancı turistlerin Çeşme imaj algıları, destinasyon seçiminde önem verdikleri unsurlar ve gastronomik imaj algıları test edilmiştir. Anket tekniği ile elde edilmiş geçerli 401 veri seti üzerinden analizler yapılmıştır. Öncelikle katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine ilişkin tanımlayıcı ve karşılaştırmalı istatistiksel analizler yapılmış ve değişkenler arasındaki ilişkiler incelenerek hipotezler sınanmıştır. Daha sonra, ilgili alanyazın çerçevesinde bir model geliştirilmiştir. Bu modele ilişkin hipotezleri sınamak amacıyla faktör ve regresyon analizleri yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, yabancı turistlerin Çeşme imaj algılarının olumlu olduğunu, iklimi, güzel manzarası ve doğal çekicilikleri ile çekici yerel mutfağının, en güçlü özellikleri olarak görüldüğü söylenebilir. Destinasyon seçimi tercihleri ile ilgili olarak, katılımcıların en çok önem verdiği unsurlar, sırasıyla; iklim, güvenlik, yiyecekler, arkadaşlık, ve temizliktir. Sonuçlara göre, gastronomi üçüncü sırada yer almaktadır. Gastronomik imaj algıları konusunda ise katılımcılar; yiyeceklerin kültürel deneyim sağladığını, Türkiye'nin zengin bir mutfağa sahip olduğunu ve oldukça lezzetli bulduklarını belirtmişlerdir. Regresyon analizine göre, gastronomik imajın, destinasyon imaj algılarını ve destinasyon seçim tercihlerini etkilediği görülmüştür. Son olarak elde edilen bulgular doğrultusunda ilgili alanyazına ve sektöre yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Gastronomi Turizmi, Destinasyon İmajı, Destinasyon Seçimi, Türk Mutfağı