Gazeteci Mehmet Asım Us'un yazılarıyla Türk inkılabı (1923-1938)

Bu çalışmamızla, Osmanlı Devleti'nin son dönemine ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu ile sonraki dönemlerine bizzat tanıklık etmiş olan Gazeteci Mehmet Asım Us'un, Türk İnkılabına (1923-1938) olan bakışı incelenmiştir. Bu doğrultuda tez hazırlanırken Mehmet Asım Us'un hayatı hakkında bilgi içeren arşiv belgeleri, Vakit ve Kurun gazetelerindeki yazıları ve hatıralarında Türk İnkılabı ile ilgili yazılar ve hatırat-inceleme türünden eserlerden yararlanılmıştır. 1884 yılında günümüzdeki Manisa ilinin Gördes ilçesinde doğan Mehmet Asım Us, ilk tahsilini yine doğduğu ilçede tamamlamış ve ardından eğitimi için İstanbul'a gelmiştir. Orta tahsilini Beşiktaş Askeri Rüştiyesi'nde tamamlayan Asım Us, lise eğitimini Vefa İdadisi'nde tamamladıktan sonra yüksek tahsili için Mülkiye Mektebi'ne girmiştir. Mülkiye'den mezun olduktan sonra Ziraat Bankası'nda Piyango Katibi olan Us, 1910 yılına kadar çeşitli vilayetlerde bürokratik görevlerde bulunmuştur. 1910 yılından itibaren gazeteciliğe Tanin ile adım atan Us, "Dereden Tepeye" ve "Karikatür" başlıklı köşeleriyle tanınmaya başlamıştır. Balkan Savaşı döneminde birtakım sağlık problemleri dolayısıyla yazılarına ara vermek durumunda kalan Asım Us, 1917'de gazeteci Ahmet Emin Yalman ile birlikte Vakit gazetesine ortak olmuş ve bu birliktelik beş sene sürmüştür. 1923 itibariyle ise Vakit gazetesinin tek sahibi haline gelmiştir. Kendisi gibi gazeteci olan kardeşleri Hakkı Tarık Us ve Hasan Rasim Us'u da yanına alarak Vakit gazetesini birlikte çıkarmaya başlamışlar ve böylece bu gazete Us kardeşlerin gazetesi haline gelmiştir. 1927 yılında Cumhuriyet Halk Partisi'nden Artvin milletvekili olarak seçilen Asım Us, böylece siyasete girmiş ve 1950 yılına kadar milletvekilliği görevini sürdürmüştür. Aynı zamanda Us, milletvekilliği yaptığı dönemde gazeteci kimliğini de muhafaza etmiştir. Demokrat Parti'nin iktidara gelmesiyle siyaseti tamamen bırakıp gazeteciliğine devam eden Asım Us, 1956 tarihinde kardeşi Hakkı Tarık'ın vefatı karşısında derinden sarsılmış ve daha sakin bir hayat yaşamaya başlamıştır. 1967 tarihinde ise en küçük kardeşi Hasan Rasim'in de vefat haberini alan Asım Us, 11 Aralık 1967'de Kadıköy'de meydana gelen bir trafik kazası sonucu beyin kanaması geçirmiş ve 83 yaşında hayatını kaybetmiştir.