Gazilerde travma sonrası gelişim ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Giriş: Travma sonrası gelişim travmatik olay sonrasında bireyde ortaya çıkan olumlu yöndeki karakter gelişimi olarak tanımlanmaktadır. Araştırma gazilerde travma sonrası gelişimi etkileyen faktörlerin incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Araştırmamız İstanbul ve Ankara illerinde Türkiye Harp Malulü Gaziler, Şehit, Dul ve Yetimleri Derneğine kayıtlı olan 57 erkek gazi ile gerçekleştirilmiş olup, kesitsel ve tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından sosyo-demografik özellikleri belirlemek amacıyla oluşturulan "Veri Toplama Formu", "Travma Sonrası Büyüme Envanteri", "Olayların Etkisi Ölçeği", "Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği", "Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği" ve "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" ile toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların Travma Sonrası Büyüme Envanteri puanları hesaplandığında "Benlik Algısında Değişim" alt boyutundan 30,9, "Yaşam Felsefesinde Değişim" alt boyutundan 16,7 ve "Başkalarıyla İlişkilerde Değişim" alt boyutundan 12,1 puan aldıkları tespit edilmiştir. Gazilerde travma sonrası gelişimin gaziliğin kendilerinde bıraktığı hasar türünden, travma sonrası stres bozukluğu belirtilerinden kaçınma ve rahatsız edici düşüncelerden, stresle başa çıkma tarzlarından iyimser ve kendine güvenli yaklaşım şeklinden ve önemli bir oranda katılımcıların algıladığı sosyal destekten etkilendiği belirlenmiştir. Sonuç ve öneriler: Türkiye popülasyonunda gazilerin travma sonrası gelişim yönünden incelendiği az sayıdaki çalışmadan biri olan araştırmamızda, gazilerde orta düzeyde gelişim tespit edilmiştir. Bu gelişimin gazilerin algıladığı sosyal destekten, stresle başa çıkma tarzlarından, travma sonrası stres bozukluğu belirtilerinden ve bazı demografik özelliklerinden etkilendiği tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Gaziler, Travma sonrası gelişim, Travma sonrası stres bozukluğu, Stresle başa çıkma, Algılanan sosyal destek