Gebelerin doğum öz-yeterliği algısı üzerine psikolojik iyi oluşluğun etkisinin incelenmesi

Araştırma gebelerin doğum öz-yeterlik algısı üzerine psikolojik iyi oluşluğun etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırma Ocak 2021-Aralık 2022 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi Gebe Polikliniği'ne başvuran, gebelik haftası 20 ve üzeri olan riski düşük gebelerle yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini G power güç analizi ile belirlenen 400 gebe oluşturmaktadır. Veriler; Gebe Tanıtıcı Bilgi Formu, Doğum Eyleminde Öz-Yeterlik Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği formlarıyla toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, Student-t testi, Varyans Analizi, Regresyon ve Pearson korelasyon analiz testleri kullanılmıştır. Gebelerin yaş ortalaması 29.43±4.95, gebelik haftası ortalaması 33.13±4.87 saptanmıştır. Çalışmada gebelerin Doğum Eyleminde Öz-yeterlik Ölçeği toplam puan ortalaması 242.84±38.63, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği toplam puan ortalaması 48.62±7.01'dır. Gebelerin doğum öz-yeterliği üzerine, psikolojik iyi oluşluğun açıklayıcı etkisi %27 olarak belirlenmiştir. Gebelerin Doğum Eyleminde Öz-Yeterlik Ölçeği toplam puan ortalaması ile Psikolojik İyi Oluş Ölçeği toplam puan ortalaması arasında istatistiksel olarak pozitif yönde orta düzey güçte anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0.526, p<0.05). Gebelerin bazı sosyo-demografik özellikleri (gelir algısı, aile tipi vb.) doğuma yönelik korku hissetme ve endişe duyma, gebelikte eş desteğini yeterli bulma ve gebelik boyunca sağlık profesyonellerinin desteğine gereksinim duyma durumlarının doğum öz-yeterlilik ve psikolojik iyi oluşluk toplam puanını etkilediği saptanmıştır (p<0.05). Sonuç olarak; gebelerin doğum öz-yeterlik algısı üzerine psikolojik İyi oluşluğun etkili olduğu, doğum öz-yeterlik algısı ile psikolojik iyi oluşluk arasında pozitif ilişki olduğu saptanmıştır. Gebelerin doğum öz-yeterlik algısını ve psikolojik iyi oluşluk düzeyini artırmak için ebe ve hemşirelerin; her gebeyi doğum özyeterlik ve psikolojik iyi oluşluk yönünden rutin olarak taraması, tarama sonrası risk varlığında gerekli danışmanlık hizmeti sağlaması önerilmektedir.