Geçici koruma statüsündeki engelli ve yaşlı Suriyelilerin sosyal hizmetlere erişimi üzerine etnografik bir inceleme: Tekirdağ örneği

Anadolu coğrafyası konumu gereği eski çağlardan itibaren çeşitli göç hareketlerine tanıklık etmiştir. Küreselleşmenin etkisi sonucu değişen göç hareketleri ile Türkiye hedef ülke haline gelmeye başlamış ve göç yönetimi ile ilgili politikaların revize edilmesine ihtiyaç duyulmuştur. Suriye'de 2011 yılında meydana gelen siyasi istikrarsızlıklar ve çatışmalar nedeniyle yaşanan yoğun kitlesel göçler ile sınır kapılarından giriş yapan Suriyeliler, açık kapı politikası ile ülkemize kabul edilerek geçici koruma kapsamına alınmıştır. Göçmenlerin, göç sürecinde ve sonrasında yaşadıkları çeşitli sorunlar, özel ihtiyaç sahibi olmaları halinde savunmasızlık durumlarını artırmaktadır. Bu çalışmada, Suriye'den zorunlu göç hareketi ile ülkemize kabulü yapılan, konumları nedeniyle özel ihtiyaç sahibi olan engelli ve yaşlı Suriyeli göçmenlerin statü durumu, göç süreci ve sonrasında yaşadıkları sorunlar, sosyal hizmet uygulamalarına erişim durumları nitel araştırma yöntemi ile derinlemesine görüşmeler yapılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada, Tekirdağ ilinde yaşayan geçici koruma kapsamındaki 18 yaş üstü 10 engelli Suriyeli birey ve geçici koruma kapsamındaki 60 yaş üstü 9 Suriyeli birey ile yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş ve gözlem tekniğinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler sosyo-demografik özellikler, zorunlu göç deneyimi, istihdam ve ekonomik sorunlar, barınma, aile içi ilişkiler, gündelik yaşam, sağlık, dil sorunu, sosyal ağlar, toplumsal hayata katılım, sosyal hizmetlere erişim, sosyo-kültürel uyum ve geri dönüş düşüncesi temaları ekseninde etnografik yaklaşımla analiz edilmiştir. Göç süreci ve sonrasında meydana gelen değişim ve çeşitli sorunlar karşısında savunmasız bir grubu temsil eden engelli ve yaşlı göçmenlerin kesişimsel dezavantajlılık yaşamaları ve literatürde konuya ilişkin yeterli çalışmanın bulunmaması nedeniyle bu kapsamda elde edilen bulguların, göçte engelli ve yaşlı olma boyutunu sosyal hizmet uygulamaları açısından ele alarak literatüre katkı sağlaması amaçlanmaktadır. Çalışmada, dil sorununa bağlı olarak tercüman yardımıyla ve Türkçe bilen yakınlarının yardımı ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Engel ve yaş durumuna bağlı olarak örneklem grubunun oluşturulması çalışmanın sınırlılığını oluşturmaktadır.