Geleneksel Mardin evlerinin tasarım ve ergonomi ilişkisi bağlamında incelenmesi

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Mardin, değişik kültürleri ve inançları geleneksel dokusunda yaşatan, yüzyıllar içinde oluşmuş ve bugüne kadar korunan dokusuyla, bütünüyle kültür mirası olan ender bir şehirdir. Farklı inançlara ait ibadet mekânları (manastır, kilise, cami) ile han ve birçok geleneksel evden oluşan yoğun tarihi dokusuyla, özgün niteliklerini büyük oranda koruyan bir yerleşim yeridir. Bu çalışma kapsamında incelenen Eski Mardin bölgesinde yer alan geleneksel konutları meydana getiren her öğe yaşayanların yaşama biçimi ve günlük aktivitelerine göre tasarlanıp üretilmiştir. İklim şartları, örf ve adetler, inançlar, töreler, sosyal hayat, gelenekler, coğrafi konum, topografya ve jeolojik yapı konutun biçimlendirilmesi süreci içerisinde etken olan ana unsurlardır. Bunun yanı sıra Geleneksel Mardin konutlarının biçimlenişinde; görsel, işitsel, ısısal, antropometrik boyut, iklim ve malzeme gibi ergonomik faktörlerin önemli rolü bulunmaktadır.Bu çalışmada Geleneksel Mardin Evlerinin Ergonomi ilişkisi araştırılmış ve bu konuda bir anket çalışması yapılmıştır. Çalışma alanı olarak Mardin' in eski yerleşim alanlarının ve kalenin yer aldığı mahallelerden konaklar seçilmiş ve anket toplam 110 geleneksel konuta uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programında değerlendirilerek, sonuçlar şekil ve tablolarla ifade edilmiştir. Kullanıcı beklentileri, konutların mevcut özellikleriyle karşılaştırılıp Geleneksel Mardin Evlerinin Ergonomi Bağlamında uygunluğu incelenmiştir.Anahtar kelimeler: Geleneksel Mardin Evi, Ergonomik Faktörler, Kullanıcı Beklentileri, Geleneksel Konut, İklim-Malzeme.