Geleneksel Türk evinde ahşap ve mekan ilişkisi

Türk toplumunun yaşam biçimi zamanla adetler, gelenekler ve yöresel değerlerle bütünleşerek geleneksel Türk yerleşimlerinin toplumsal hayatım ve dolayısıyla konut mimarisi ile kent ve sokak dokusunun oluşumunu etkileyen önemli bir faktör durumuna gelmiştir. Mahremiyet olgusu ve sosyo-kültürel etkenlerle zemin katta yüksek, masif taş duvarlarla dış dünyadan soyutlanan konutlar, üst katlarda bol pencereli çıkmalarla dış dünyaya ve yeşilin hakim olduğu bahçe ve avlu gibi dış dünyamn bir uzantısı sayılabilecek dış mekanlara açılmaktadır. Türk evlerinde mekan kurgusu dıştan içe belli bir düzen içinde şekillenmiştir. Genel- yan özel- özel mekan akışı şeklinde kurgulanmakta, kabuk biçimlenişinde açık- yarı açık- kapalı düzende karşımıza çıkmakta, aynı veya benzer işlevlere sahip tekil birimlere dağılım, belirli odaksal mekanlarda yoğunlaşmaktadır. Türk evlerinin yatayda ve düşeydeki mekan kurgusuna sosyo-kültürel etkenler dışında katkıda bulunan bir diğer faktör yapı malzemesidir. Evlerde kerpiç ve taş gibi geleneksel bazı malzemeler kullanılmışsa da, ağırlıklı olarak kullanılan malzeme ahşap olmuştur. Ahşap strüktürel olanakları, kolay işlenebilme ve estetik özelliği, hafifliği ve sıcak bir malzeme olması nedeniyle zengin ve kaliteli binalarda ana yapı malzemesi olarak yerini almakta, Türk evlerinin en güzel örneklerinde insamn aklına gelebilecek her yerde, her birimde, her elemanda hatta direkt su ile temas eden ıslak mekanlarda bile tek yapı malzemesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu evlerde ahşap malzemeye biçim verilerek oluşturulmuş mimari öğeler, işlevselliklerinin yanısıra çeşitli tekniklerle bezenerek dekoratif birer unsur haline dönüştürülmüşlerdir. Geleneksel Türk evlerinin dıştan içeriye doğru kurgulanmış mekansal özelliklerini ve ahşabın mekan zenginliğine katkısını sivil mimarinin güzel örneklerinden biriIV olan Kula Beyoğlu Evinde görmek olasıdır. Beyoğlu Evi plan şeması, cephe düzeni, taşıyıcı sistemi ve işlevselliğinden çok ahşap işçiliğinin ön plana çıkarıldığı dekoratif mimari öğeleriyle Türk geleneklerinin ve yaşam biçiminin konutlara yansıması olgusunun güzel bir örneğidir. Ancak tüm eski eserleri olduğu gibi Beyoğlu Evi'nin geleceğini de depremler, yangınlar, su baskınları, şiddetli rüzgarlar, rutubet, ısı, güneş radyasyonu, zararlı organizmalar ile insanların kullanıcı ve onarıcı olarak müdahaleleri olumsuz birer unsur olarak tehdit etmektedir. Türk toplumunun yaşam biçiminin, geleneklerinin ve kültürel değerlerinin yansımasının mekan kurgusu ve öğelerinde rahatlıkla algılanabildiği Geleneksel Türk Evlerinin sahip oldukları mekan çeşnisi ve ahşabın katkısıyla oluşan zengin mekanları, yine konut olarak veya bünyelerine uygun farklı işlevler kazandırılarak yaşatılmalıdır. Çünkü geçmişten devralınan bu kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılması toplumsal bir sorumluluktur.