Parent and child characteristics in developmental psychopathology

Gelişimsel psikopatolojik yaklaşım, patolojik ve normatif gelişimi daha iyi anlamak için hem tipik hem de atipik gelişime yol açan süreçlerin incelenmesinin önemine dikkat çeker. Bu tez, gelişimsel psikopatolojideki önemli soruları araştıran üç araştırma makalesinden oluşmaktadır. İlk araştırma temel bilişsel temsil becerilerinin (görmenin bilmeyi sağlayacağı ilkesini ve içsel durumları anlama) ve hem sözel hem sözel olmayan iletişim becerilerinin Otizm Spektrum Bozukluğuna sahip olan çocukların sosyal yetkinliklerine etkisini incelemiştir. İkinci araştırma bir meta-analiz çalışmasıdır ve çocukluk çağındaki obezite ve fazla kiloluluk üzerine ebeveynleri de içeren müdahale programlarının etkisini, ve etkin müdahale programlarına yol açan faktörleri belirlemeyi amaçlamıştır. Üçüncü araştırma ise çocuklardaki gelişimsel çıktılar ile çok yakından ilgili olan duyarlı ebeveynlik kavramını ve bu kavramın farklı kültürlerdeki anneler ve profesyonel olarak anneler ve çocuklar ile çalışan klinisyenler tarafından algılanışını altı farklı kültürel grupta (Türk, Hollandalı ve Türkiye, Surinam, Antiller ve Fas göçmeni Hollandalı) incelemiştir. İlk araştırmanın sonuçları otizm spektrum bozukluğuna sahip olan çocukların sosyal yetkinlik becerilerinin, bilişsel temsil ve sözel iletişim becerileri kontrol edildiğinde, çocuklardaki sözel olmayan iletişim becerileri ile yakından ilişkili olduğunu göstermiştir. İkinci araştırmanın sonuçları çocuklardaki obezite ve fazla kilolu olma üzerine yapılan ve ebeveynleri de içeren müdahale programlarının kısa vadede olumlu etkilerinin olduğunu, fakat uzun vadede bu etkilerin kaybolduğunu göstermiştir. Bulgular ayrıca müdahale programlarının birden fazla modül (hem eğitimsel materyal hem de etkileşimleri içeren programlar) yerine bir modülü (sadece eğitimsel materyal veya sadece etkileşim) içerdiklerinde daha etkili olduklarını göstermiştir. Son olarak, üçüncü araştırmanın bulguları farklı kültürlerdeki annelerin "ideal ebeveynlik" ile ilgili düşüncelerinin literatürdeki duyarlı ebeveynlik kavramı ile benzerlik gösterdiğine, ayrıca annelerin düşüncelerinin klinisyenlerin düşünceleri ile de benzerlik gösterdiğine işaret etmektedir. Bahsedilen çalışmaların uygulama alanına yönelik önemli çıkarımları vardır. İlk araştırmanın sonuçları otizmli çocukların sosyal ilişkilerini güçlendirmeyi hedefleyen müdahale programlarının çocukların sözel olmayan iletişim becerilerini geliştirmeyi hedeflemelerinin önemini ortaya çıkarmaktadır. İkinci araştırmanın bulguları çocukluk çağında obezite ve fazla kiloluluk soruna yönelik müdahale programlarının tek modüllü olmasının daha yararlı olabileceğini göstermiştir. Üçüncü araştırma ise duyarlı ebeveynlik kavramının farklı kültürlerde geçerli bir kavram olduğuna ve duyarlı ebeveynliği geliştirmeye yönelik müdahale programlarının farklı kültürlerdeki anneler tarafından kabul görebileceğine işaret etmiştir. Tüm bu bulguların hem tipik hem de atipik gelişim gösteren çocukların gelişimsel çıktılarını olumlu yönde etkilemeyi amaçlayan müdahale ve koruma programları için yararlı olacağı öngörülmektedir.