Gerilim tipi baş ağrılı hastalarda vücut farkındalığı terapisi ve aerobik egzersizlerin ağrı, beden imajı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi

Bu çalışmanın amacı, gerilim tipi baş ağrısı (GTBA) olan hastalarda, vücut farkındalık terapisi (VFT) ve aerobik egzersizlerinin, ağrı, beden imajı ve yaşam kalitesi üzerine etkisini araştırmaktı. Çalışmaya Nöroloji doktoru tarafından GTBA tanısı konulmuş, yaş ortalamaları 39,26±9,23 yıl olan 60 birey dahil edildi. Bireyler randomize olarak VFT (n=20), aerobik egzersiz (n=20) ve kontrol grubu (n=20) olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Çalışmanın başlangıcında, bireylerin sosyodemografik bilgileri, GTBA'yla ilişkili bilgileri, değerlendirme formuyla sorgulandı. Bireylerin yaşam kalitesi; Yaşam Kalitesi Anketi (SF-36), beden imajı; Beden İmajı Anketi (BIQ), ağrı şiddeti; Visüel Anolog Skala (VAS) ve ağrı günlüğü, ağrıyla ilgili yetersizlik; Ağrı Yetersizlik İndeksi (PDI) ve Baş Ağrısı Etki Testleriyle (HIT) değerlendirildi. I. gruptaki bireyler VFT, II. gruptaki bireylerde aerobik egzersiz programına alındı. Çalışmanın sonunda gruplar karşılaştırıldığında, I. ve II. gruplardaki bireylerde VAS, PDI ve HIT değerlerinde belirgin azalma görülürken, BIQ değerleri açısından sadece grup II'de azalma bulundu (p<0,05). Grup III'teki bireylerde ise, VAS, PDI, HIT ve BIQ değerlerinde fark bulunmadı (p>0,05). Grup I'deki bireylerde yaşam kalitesinin vücut algısı, genel sağlık ve sosyal fonksiyon parametreleri hariç bütün parametrelerinde anlamlı artış olduğu, grup II'de fiziksel, sosyal fonksiyon, vücut algısı, canlılık ve ruh sağlığı parametrelerinde artış olduğu, grup III'te ise sadece ruh sağlığı parametresinde anlamlı bir artış olduğu görüldü (p<0,05). Çalışmamızın sonunda, GTBA tanılı hastalarda uygulanan VFT ve aerobik egzersiz programlarının, bireylerin ağrılarının ve ağrıyla ilgili günlük yaşamdaki kısıtlılıkların azaltılması, beden imajı ve yaşam kalitesinin arttırılmasında önemli olduğu, GTBA'lı bireylerde medikal tedavinin yanında, VFT ve aerobik egzersizler yapılmasının gerekli olduğu sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Aerobik egzersiz, Gerilim tipi baş ağrısı, Gevşeme terapisi, Vücut farkındalığı terapisi, Yaşam kalitesi