Göçebelikten kent hayatına geçiş: Siirt Dudêran aşireti örneği

Bu tez çalışması, göçebe yaşam tarzından kent hayatına geçen Koçerlerin kentle bütünleşme sürecini irdelemeyi amaçlayan bir çalışmadır. Göçebelik, temel ekonomik faaliyeti hayvancılık olan ve bir mekâna bağlı kalmayıp, hareketliliği esas alan bir yaşam tarzıdır. Aşiret ise akrabalığa dayanan büyük bir sosyal örgütlenme biçimidir. Koçer aşiret göçebe yaşam tarzını benimseyen ve hayvancılık ile geçimini sağlayan akrabalığa dayalı topluluktur. Dudêran aşireti üzerinde yapılan bu araştırma Koçerlerin sosyo-kültürel, sosyo-ekonomik ve sosyo-politik tutumlarını belirleyerek kente geçiş sürecini ortaya koymaktadır. Koçerlerin kentleşmesi üzerine yapılan bu çalışma teorik ve uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde teorik olarak göçebe, göçebelik, kent, kentleşme, kentlileşme, aşiret, aidiyet duygusu, liderlik ve aşiretin alt birimlerini oluşturan kavramlar Koçer bir aşiretin kent hayatına geçiş süreciyle bağlantılı olarak tartışılmaktadır. Çalışmanın uygulama bölümünde Dudêran aşireti üyelerine yönelik anket çalışması yapılmıştır. 200 anketin cevapları SPSS 15.0 programı ile analiz edilerek elde edilen sonuçlar tablolar ile görsel hale getirilmiştir. Ayrıca görüşme ve gözlem tekniği ile Koçerlerin kent hayatına geçiş sürecine yönelik önemli bulgular elde edilmiştir. Genel anlamda Koçerler, yerleşik hayata geçerken göçebe yaşam tarzlarını da kente taşımıştır. Göçebe ve kent yaşam biçimlerinin farklılıkları Koçerlerin zihin dünyalarını etkilemiştir. Bu bağlamda Koçerler ne içinde doğmuş olduğu ve tecrübe ettiği süreçleri yaşayabilmiş ne de kent yaşamına ayak uydurabilmiştir. Anahtar Kelimeler: Koçer, Aşiret, Dudêran, Göçebelik, Kentleşme.