Göğüs hastalıkları acil başvurularının hava kirliliği ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Giriş: Hava kirliliği akciğerde ve akciğer aracılığı ile sistemik dolaşıma ulaşarak solunum fonksiyonlarında azalmaya, solunum yolu enfeksiyonlarına, astım ve KOAH gelişimine ve alevlenmelerin artışına sebep olur. Literatürde Ankara ilinde hava kirliliği ile alt solunum yolu acil servis başvurularını gösteren çalışma mevcut değildir. Bu çalışma, acil servisine başvuran göğüs hastalıkları hastalarının başvuru oranlarının (astım ve KOAH yanında pnömoni, bronşektazi, interstisyel akciğer hastalıkları ve pulmoner tromboemboli) hava kirliliği ile ilişkisinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Araştırma, Ağustos 2018 ve Şubat 2019 tarihleri Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisine Göğüs Hastalıkları konsültasyonu sonucunda primer pulmoner patoloji düşünülen hasta başvuruları alınmıştır. Araştırmaya 302 hasta dahil edildi. Araştırmada hava kirliliği indikatörleri olarak SO2, PM10 ve PM2,5 seçilmiştir. İndikatörlere ilişkin günlük veriler, T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın Hava Kalitesi İzleme İstasyonları Web Sitesi'nden alındı. Araştırmada hastaların demografik özellikleri, acil servise başvuru semptomları ve başvuru tanıları, arter kan gazı (pH, pCO2, pO2, sO2), tam kan sayımı (Hemoglobin ve beyaz küre), CRP ve prokalsitonin düzeyleri incelendi. Bulgular: Göğüs hastalıkları acil başvurusunda hastaların %11,6'sı astım, %33,1'i KOAH, %13,9'u PTE, %44,7'si pnömoni, %11,2'si bronşektazi, %4'ü interstisyel AH, %2'si akciğer kanseri ve %44,7'si obstrüktif AH tanılı idi. Hastalarının %87,7'sinde öksürük, %40,4'ünde balgam, %64,9'unda nefes darlığı, %37,4'ünde göğüs ağrısı, %6'sında hemoptizi ve %27,8'inde diğer semptomlar ile başvuru yaptıkları saptandı. Acil servisine başvuruda Aralık ayında hava kirletici parametrelerinden SO2, PM10 düzeylerinin en yüksek değerde olduğu saptandı. Astım, KOAH, pnömoni ve obstrüktif akciğer hastalıkları olanlarda olmayanlara kıyasla hava kirliliği parametresi/parametreleri anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p<0,05). Öksürük, balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı olanlarda olmayanlara kıyasla hava kirliliği parametresi/parametreleri anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p<0,05). RDW ve prokalsitonin düzeyleri ile hava kirliliği parametresi/parametreleri arasında pozitif korelasyon saptandı (p<0,05). Sonuçlar: Hava kirliliği düzeyi arttıkça acil servise göğüs hastalıkları nedeniyle olan başvuru sayı artmakta ve bu özellikle SO2, PM10 ve PM2,5 düzeyi artışı ile korelasyon göstermektedir. Hava kirliliğine bağlı tetikleyici faktörlerin göğüs hastalıkları nedeniyle başvuran hastalarda semptomları tetiklediği ve KOAH, astım ve pnömoni riskini artmasında önemli bir faktör olduğu belirlendi. Anahtar kelimeler: Hava kirliliği, KOAH, Pnömoni, SO2, PM10, PM2,5